Teza:

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji NSA na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyrokiem z 6 lutego 2004 r. sygn.akt I SA/Gd 1163/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Winiarni sp. z o.o. z/s w Wejherowie na postanowienie Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2003 r. Nr 10/724-0209/03 w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że skarżone postanowienie podjęła nie Izba Skarbowa, a jej Dyrektor, a ponadto, iż:

• Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Winiarni na podstawie tytułu wykonawczego z 4 czerwca 2003 r. obejmującego należności z tytułu podatku akcyzowego za marzec 2003 r.
• 7 lipca. 2003 r. zobowiązania wniosła zażalenie na zajęcie rachunku bankowego oraz pobranie kosztów egzekucyjnych wskazując, że koszty zostały pobrane bezzasadnie i żądając ich zwrotu,
• 16 lipca 2003 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie określające koszty egzekucyjne na dzień 7 lipca;
• w zażaleniu spółka wskazała, iż nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, zaś zaległość podatkowa, decyzją Urzędu Skarbowego z 18 czerwca 2003 r. została rozłożona na raty,
• Izba Skarbowa uznając zażalenie za niezasadne wskazała, iż 21 maja 2003 r. organ egzekucyjny doręczył dłużniczce upomnienie zawierające wezwanie do zapłaty,
• po upływie terminu z upomnienia doręczył odpis tytułu wykonawczego oraz przesłał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego; doręczenie nastąpiło 12 czerwca 2003 r.; pismo o zajęciu,; nosiło datę 9 czerwca,
• spółka w dniu 6 maja 2003 r. złożyła do organu wniosek o rozłożenie na raty spłaty zaległości podatkowej,
• wniosek ratalny został załatwiony decyzją z 19 czerwca 2003 r.,
• postanowieniem z 27- czerwca 2003r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone;

• w ocenie organów egzekucyjnych naliczenie kosztów, stosownie do art. 64c § , 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, było zasadne bowiem złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty nie miało wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, zaś zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia dokonanego zajęcia.

To ostatnie stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym skargą kasacyjną, wyroku. Sąd zwrócił uwagę, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne bowiem po doręczeniu w dniu 21 maja 2003 r. upomnienia — zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku - skarżąca obowiązku, tego nie wykonała; nie powiadomiła również organu egzekucyjnego o rozłożeniu wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Ponadto inny był merytoryczny zakres toczącego się równocześnie postępowania z tego wniosku w stosunku do postępowania egzekucyjnego.

Wobec skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego, zgodnie z dyspozycją art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny zasadnie pobrał opłaty na dokonane czynności.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku, sporządzonej przez pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego, sp. z o.o. Winiarnia wniosła o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku i poprzedzającego go postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie jako niezgodnych z prawem, umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jako podstawy kasacji autora skargi wskazała na:

• naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
• naruszenie przepisów postępowania przez oczywiste naruszenie art. 8, 12, 77 § 1 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi, poza opisem przebiegu sprawy, jej autorka wskazała, że:

• sąd administracyjny rozpatrując skargę nie ustosunkował się do zawartych w niej zarzutów. Istotą skargi nie była prawidłowość doręczenia skarżącej upomnienia, lecz niezasadność wszczęcia samego postępowania egzekucyjnego przez organ skarbowy,
• zgodnie z art. 6 § 1 powoływanej ustawy z 17 czerwca 1966 r. postępowanie egzekucyjne powinno zostać wszczęte w razie uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Natomiast skuteczne doręczenie uprawnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku jest tylko czynnością umożliwiającą wszczęcie egzekucji administracyjnej;

• Sąd nie rozpatrzył zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie ustosunkował się w sposób wyczerpujący do zarzutów skargi strony,
• z zebranego w sprawie materiału dowodowego niezbicie wynikało, iż nie było podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a to wobec złożenia już 25 kwietnia 2003 r. wniosku o rozłożenie należnego podatku akcyzowego na marzec tego roku na raty,
• w sytuacji gdyby informacje pomiędzy Wydziałami organu skarbowego przepływały prawidłowo i załatwienie sprawy nastąpiło w terminie, egzekucja przeciwko Spółce nie zostałaby wszczęta i uniknęłaby ona wysokich kosztów.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna na uwzględnienie nie zasługiwała.

Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, a taka była sytuacja Spółki, strona mogła, w terminie do 31 marca 2004 r, wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowił, że skargę kasacyjną można oprzeć na dwu podstawach:

• naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
• naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z kolei w myśl art 176 ustawy skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganym przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresy żądanego uchylenia lub zmiany.

Skarga kasacyjna sp. z o.o. Winiarnia nie czyniła zadość tym wymaganiom. Zarzuty naruszenia prawa procesowego wskazywały bowiem na postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego, które - po 1 stycznia 2004 r. jak wyjaśniono wyżej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ogóle nie miały zastosowania. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ich oceniać merytorycznie, co z kolei oznaczało, iż rozważanie zarzutu naruszenia art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2002 r. Nr 110. poz. 968 ze zm.) musiało być odniesione do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny Dyrektora Izby Skarbowej, ocenionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako ustalony w sposób nienaruszający prawa procesowego.

Art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowił, że "w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". Przepis ten był (jest) jednoznaczny. Uzasadnienie skargi nie wskazywało zresztą na jego błędną interpretację przez Sąd. Tyle tylko, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzut taki mógł być podniesiony - wobec organu egzekucyjnego - jako (ewentualny) zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, w momencie doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego, co niewątpliwie spowodowałoby u wierzyciela (Urząd Skarbowy) "refleksję" na temat terminowości załatwiania spraw i koniecznej współpracy miedzy Urzędem, a organem egzekucyjnym, którym był jego Naczelnik.

Zarówno postanowienie wierzyciela zawierające stanowisko wobec zgłoszonych zarzutów 9 art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym...) jak i postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 1 i § 5 ustawy) mogły być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego.

Tymczasem przedmiotem zaskarżenia i rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem było postanowienie o wysokości kosztów za faktycznie dokonaną czynność egzekucyjną, a mianowicie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, wydane na podstawie art. 64 § 1 i § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

W tym zakresie w skardze kasacyjnej zarzutów nie podniesiono. Art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże Naczelny Sąd Administracyjny granicami skargi kasacyjnej, co uniemożliwiało ocenę zgodności z prawem innych niż zaskarżone orzeczeń Sądu I instancji i wykluczało jakakolwiek ocenę aktów administracyjnych podejmowanych wobec skarżącego, nawet jeśli pozostawały w granicach tej samej sprawy.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wwyroku.