|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||||
| Słowa kluczowe: budownictwo mieszkaniowe, infrastruktura towarzysząca, interpretacja przepisów, interpretacja urzędu skarbowego, inwestycje, inwestycje infrastrukturalne, konserwacja, konserwacja budynków, obiekt, obiekt budowlany, remonty, roboty budowlano-montażowe, stawka preferencyjna | |
| Data: 2008-10-02 | |
Teza:Stawka obniżona 7% powinna mieć zastosowanie jedynie do takich inwestycji (remontów) tej infrastruktury, które są realizowane w ramach zadań budownictwa mieszkaniowego (inwestycji budownictwa mieszkaniowego), i których ostatecznymi odbiorcami w sensie podatkowym (finansowym) jako konsumentów w finalnym rachunku (bezpośrednio lub pośrednio - poprzez pośrednich inwestorów jakimi są spółdzielnie czy deweloperzy, sprzedających lub wynajmujących lokale mieszkalne w takich obiektach) są osoby (podmioty) użytkujący te obiekty (infrastrukturę). W przypadku tym nie mieszczą się zatem sytuacje, gdy dany rodzaj inwestycji zawarty jest wprawdzie przedmiotowo w pojęciu infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu w ujęciu art. 146 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług i służyć będzie użytkownikom określonych obiektów mieszkaniowych, lecz inwestycja ta nie jest realizowana w ramach konkretnej inwestycji budownictwa mieszkaniowego.Wyrokiem z dnia 11.05.2007 r., sygn. I SA/Bk 184/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone przez "A." z o.o. w H. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 31.07.2006 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Powyższy wyrok Sąd wydał na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe. W tych ramach stwierdzono, że w dniu 25.04.2006 r. skarżąca spółka zwróciła się o udzielenie pisemnej informacji o zakresie stosowania art. 146 ust 2 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.t.u." przewidującym w powiązaniu z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a (do dnia 31.12.2007 r.) opodatkowanie preferencyjną stawką podatku (7%) robót budowlano-montażowych, rozumianych jako roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej, oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowymi i infrastrukturą towarzyszącą. We wniosku skarżąca spółka podał, iż wygrała przetarg na zadanie: "Budowa nawierzchni ulicy M. i S. w Białymstoku ", gdzie zamawiający (Prezydent Miasta Białegostoku) określił przedmiot zadania jako "ulica służąca obsłudze komunikacyjnej przyległej zabudowy mieszkaniowej". Zdaniem wnioskodawcy do wykonanych robót, polegających na wymianie nawierzchni i kanalizacji ściekowej należy zastosować preferencyjną stawkę podatku od towarów i usług (7%). Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w postanowieniu z dnia 09.05.2006 r. uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. W ocenie organu pierwszej instancji do stanu faktycznego podanego we wniosku nie znajdzie zastosowanie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.t.u., albowiem stawka preferencyjna określona w tym przepisie ma zastosowanie jedynie do remontu dróg wewnętrznych. Natomiast remont drogi publicznej, w tym gminnej, powiatowej, wojewódzkiej i krajowej powinien być opodatkowany stawką podstawową (22%). W rozpatrywany przypadku remontowane ulice były drogami gminnymi. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku, po rozpoznaniu zażalenia strony skarżącej, podzielił pogląd organu pierwszej instancji i postanowieniem z dnia 31.07.2006 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podkreślił, że w art. 146 ust. 3 u.p.t.u. ustawodawca nie wskazał, jakie kategorie dróg stanowią infrastrukturę związaną z budownictwem mieszkaniowym. Niemniej jednak w ocenie tegoż organu o związku z budownictwem mieszkaniowym danej drogi można mówić jedynie gdy inwestycje na drodze mają na celu urządzenie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego. Fakt usytuowania wzdłuż remontowanej drogi budynków mieszkalnych nie przesądza, zdaniem organu, o zaklasyfikowaniu danych robót na drodze jako robót budowlanych dotyczących inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej, o których mowa w art. 146 ust. 2 u.p.t.u. Jednocześnie organ wyraził pogląd, że roboty budowlane na drogach gminnych, które są elementem szeroko rozumianego układu komunikacyjnego, zawsze będą opodatkowane stawką podstawową (22%). W skardze do Sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku, wskazując na naruszenie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i ust 3 u.p.t.u. oraz naruszenie art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku. W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w zw. z ust 2 i 3 u.p.t.u. ograniczając możliwość zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej jedynie do robót odbywających się na drogach wewnętrznych (osiedlowych) i to tylko wtedy gdy stanowią "integralną część zadania inwestycyjnego". Zdaniem Sądu organy obu instancji pominęły fakt, że ustawodawca w art. 146 ust 3 u.p.t.u. nie oznaczył, jakie kategorie dróg wchodzą w zakres pojęcia "urządzenia i zagospodarowania terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego". Sąd podkreślił, że dla zastosowania stawki preferencyjnej ważne jest, aby remont (modernizacja) danej drogi była związana z obiektami budownictwa mieszkaniowego i infrastrukturą towarzyszącą. Sąd zaakcentował, że ustawa nie określa również, o jaki "związek" robót z obiektami budownictwa mieszkaniowego i infrastrukturą towarzyszącą chodzi, jednak nie uznał za trafne stanowisko organów, które dla zastosowania art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.t.u. przyjęły, że pod pojęciem infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu należy rozumieć drogi wewnętrzne, o ile stanowią one integralną część zadania inwestycyjnego. W ten sposób Sąd zanegował również pogląd, że roboty budowlane na drogach gminnych, które są elementem szeroko rozumianego układu komunikacyjnego, zawsze będą opodatkowane stawką podstawową (22%). W drugiej części uzasadnienia Sąd stwierdził również, że organ odwoławczy naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, albowiem w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do przedłożonego przez skarżącą spółkę pisma Urzędu Miejskiego w Białymstoku z dnia 16.05.2006 r., w którego treści podmiot zlecający roboty skarżącej spółce zakwalifikował je jako realizację infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Powyższy wyrok zaskarżony został skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku, w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając wpetitumskargi:
- niewłaściwą ocenę przez Sąd całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zarzucenie organowi podatkowemu nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do dołączonego do zażalenia pisma Urzędu Miejskiego w Białymstoku z dnia 16.05.2006 r., z którego wynika, że wykonywane przez podatnika zadanie jest "realizacją infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu", w sytuacji gdy zapytanie podatnika dotyczyło tej właśnie kwestii tj. odpowiedzi na pytanie, czy roboty drogowe wykonywane przez podatnika można uznać za taką infrastrukturę , - pominięcie przez Sąd części uzasadnienia postanowienia organu podatkowego drugiej instancji, z którego wynika interpretacja przepisów art. 146 ust. 3 pkt 2 i art. 146 ust. 2 u.p.t.u., - niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i błędne przyjęcie przez Sąd, iż jedyną przesłanką przesądzającą o braku związku robót budowlano-montażowych na drogach gminnych z infrastrukturą towarzyszącą był fakt posiadania przez ulice statusu dróg gminnych, w sytuacji gdy organ podatkowy za decydującą przesłankę uznał, że budowa nawierzchni ulic miejskich nie miała na celu urządzenie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego i w związku z tym nie ma związku z infrastrukturą towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu. W uzasadnieniu do tak skonstruowanych zarzutów autor skargi przede wszystkim zaakcentował, że w swoim uzasadnieniu Sąd pominął istotną część argumentacji organu odwoławczego odnośnie wykładni art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. "a" oraz art. 146 ust 3 u.p.t.u. Organ podatkowy odmówił podatnikowi zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, nie dlatego, że remontował drogę gminną, ale dlatego, że droga, którą remontował nie stanowiła infrastruktury towarzyszącej budownictwu, a dokładnie nie powstała w efekcie urządzania i zagospodarowania terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej ten warunek spełnią roboty przy drogach objętych zamierzeniem budowlanym (projektem budowlanym - inwestycją) dotyczącym budownictwa mieszkaniowego. Natomiast według Dyrektora Izby Skarbowej droga przebiegająca przez obszar zabudowy nie może być uznana za infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu. Autor skargi kasacyjnej zanegował również pogląd, że w trakcie postępowania w przedmiocie udzielenia interpretacji podatkowej organ naruszył art. 210 § 4 i art. 219 Ordynacji podatkowej. Organ zauważył, w postępowaniu o udzielenie pisemnej interpretacji nie stosuje się wszystkich przepisów Ordynacji podatkowej. Organ rozstrzygający wniosek podatnika jest związany przedstawionym przez niego stanem faktycznym. Nie może zatem w dalszym toku postępowania oceniać innych przedstawionych po złożeniu wniosków dowodów, albowiem mogłoby dojść do sytuacji, w której stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji różniłby się od tego, w ramach którego rozstrzyga organ odwoławczy. Tego rodzaju sytuacja prowadziłaby do naruszenia art. 14b § 2 Ordynacji, który wprowadza związanie organów wydaną interpretacją. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 02.10.2008 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu w sprawie. Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie zarzucając mu "niewłaściwą interpretację art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.t.u." jak też naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w powiązaniu, wnosząc z treści uzasadnienia, z art. 122 tej ustawy. Taka konstrukcja podstaw analizowanego tu rozstrzygnięcia ujawnia wszakże ich wewnętrzną sprzeczność. Skoro, jak uważa Sąd I instancji, organ podatkowy naruszył przepisy procedury to wobec takiej konstatacji nie miał podstaw przechodzić do oceny prawidłowości interpretacji i zastosowania regulacji materialnoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych swych rozstrzygnięciach podkreślał wszak, że przejście do oceny procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego możliwe jest dopiero po przesądzeniu, że ustalenia faktyczne poprzedzone zostały poprawnie przeprowadzonym postępowaniem w sprawie (por.: wyrok NSA z dnia 09.03.2005 r., sygn. FSK 618/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120, który aczkolwiek dotyczy postępowania kasacyjnego niemniej wyraża myśl przystającą także do postępowania pierwszoinstancyjnego). Innymi słowy, stwierdzić można, że we wszelkich postępowaniach o charakterze odwoławczym warunkiemsine qua nonoceny poprawności interpretacji i zastosowania prawa materialnego jest wcześniejsze ustalenie, że postępowanie w sprawie, w tym zwłaszcza proces gromadzenia i oceny dowodów, przeprowadzone zostało w sposób poprawny. Przystępując zatem do oceny merytorycznego stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej Sąd w gruncie rzeczy zaaprobował stan faktyczny ustalony w sprawie. Dziwić zatem musi późniejsze formułowanie zarzutu o niekompletności tegoż materiału, której to konstatacji wytknąć także należy brak analizy kwestii wpływu rzeczonego uchybienia na poprawność podjętego rozstrzygnięcia. Swoją drogą dokonanie oceny merytorycznej zdaje się wskazywać, iż Sąd I instancji przyjął, że uchybienie to nie jest na tyle istotne by w sprawie nie zająć merytorycznego stanowiska. Przechodząc w tym stanie rzeczy do oceny tegoż, merytorycznego, stanowiska Sądu I instancji odnotować należy, że dano w nim wyraz przekonaniu, iż pojęcie "związku pomiędzy robotami budowlano-montażowymi oraz remontami i robotami konserwacyjnymi a budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą", który, po myśli art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.t.u., pozwala zastosować preferencyjną stawkę podatkową, należy rozumieć szeroko. Stanowisko takie nie jest zresztą odosobnione czego przykładem może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.07.2008 r., sygn. I FSK 871/07. Wydaje się ono jednak nie trafione bowiem nie uwzględnia ono celu, dla którego owe unormowanie zostało przyjęte. Tymczasem oworatio legissprowadza się do udzielenia przejściowej ochrony, polegającej na obniżeniu stawki podatku, tym osobom (podmiotom) inwestującym w budownictwo mieszkaniowe, by nie ponosili oni w związku z przystąpieniem Polski do Wspólnoty Europejskiej zbyt dużych kosztów swoich inwestycji mieszkaniowych. Stąd też interpretując wskazany wyżej przepis zauważyć należy, że ustanawia on możliwość stosowania obniżonej stawki podatku jedynie w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą. W tym przepisie określono przedmiotowy zakres stosowania tej stawki, a w przepisach art. 146 ust. 2 i 3 u.p.t.u. zawarto definicje części pojęć pomieszczonych w tej normie. Istotnym jednak jest, że zakres przedmiotowy opodatkowania stawką 7 % określony w tym przepisie odnosi się jedynie do robót "związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą" temu budownictwu. Uwzględniając, że w ustawie nie zdefiniowano pojęcia budownictwa mieszkaniowego, a w art. 2 ust. 12 u.p.t.u. zawarto ustawową definicję obiektów budownictwa mieszkaniowego (do 31.12. 2007 r. - budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: 111 - Budynki mieszkalne jednorodzinne, 112 - Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, ex 113 - Budynki zbiorowego zamieszkania - wyłącznie: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurie, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej), do 31 grudnia 2007 r. stawkę podatku 7 % należało stosować do robót (remontów) związanych z budownictwem tych obiektów i infrastrukturą towarzyszącą temu budownictwu. Przepis ten był zatem adresowany do podatników-wykonawców takich robót, których obligował do opodatkowywania swoich usług budowlanych mających za przedmiot obiekty budownictwa mieszkaniowego (art. 2 ust. 12 u.p.t.u.) i infrastrukturę towarzyszącą temuż budownictwu obniżoną stawką podatku. Uwzględnić przy tym należy, że zastosowana w tym przepisie (art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.t.u.) koniunkcja pomiędzy pojęciami budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury towarzyszącej temu budownictwu wskazuje, że obniżoną stawkę podatku w przypadku robót (remontów) z zakresu infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu stosuje się wówczas gdy roboty te dotyczą infrastruktury funkcjonalnie bezpośrednio towarzyszącej obiektom budownictwa mieszkaniowego. Z przepisu tego wynika również, że istotnym jest, aby sporne roboty odnosiły się do infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu, a nie infrastruktury towarzyszącej obiektom budownictwa mieszkaniowego. Kiedy mowa bowiem w tym przepisie o budownictwie mieszkaniowym, chodzi o budowlany proces inwestycyjny mający za przedmiot obiekty budownictwa mieszkaniowego, a tym samym, sporna infrastruktura ma towarzyszyć temuż procesowi budowlanemu, a nie tylko samym obiektom budownictwa mieszkaniowego. Kiedy zatem w art. 146 ust. 3 u.p.t.u. definiuje się infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu i związaną z obiektami budownictwa mieszkaniowego, poprzez określenie jej zakresu przedmiotowego, należy uwzględniać, żestawka obniżona 7 % powinna mieć zastosowanie jedynie do takich inwestycji (remontów) tej infrastruktury, które są realizowane w ramach zadań budownictwa mieszkaniowego (inwestycji budownictwa mieszkaniowego), i których ostatecznymi odbiorcami w sensie podatkowym (finansowym) jako konsumentów w finalnym rachunku (bezpośrednio lub pośrednio - poprzez pośrednich inwestorów jakimi są spółdzielnie czy deweloperzy, sprzedających lub wynajmujących lokale mieszkalne w takich obiektach) są osoby (podmioty) użytkujący te obiekty (infrastrukturę). W przypadku tym nie mieszczą się zatem sytuacje, gdy dany rodzaj inwestycji zawarty jest wprawdzie przedmiotowo w pojęciu infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu w ujęciu art. 146 ust. 3 u.p.t.u. i służyć będzie użytkownikom określonych obiektów mieszkaniowych, lecz inwestycja ta nie jest realizowana w ramach konkretnej inwestycji budownictwa mieszkaniowego, z którą to sytuacją w świetle ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia niewątpliwie mamy do czynienia w roztrząsanym tu przypadku. Stanowisko takie, co godzi się podkreślić, tut. Sąd zaprezentował w wyrokach z dnia 28.08.2008 r., sygn. I FSK 890/07 oraz z dnia 07.10.2008 r., sygn. I FSK 1156/07, w którym sformułowano tezę, że "o tym, czy inwestycja drogowa (budowa, przebudowa, remont, modernizacja) ma charakter infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu korzystającej do 31 grudnia 2007 r. na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) z obniżonej (7%) stawki podatku od towarów i usług decyduje fakt jej realizacji w ramach inwestycji (zadań) budownictwa mieszkaniowego, jako towarzyszącej temu budownictwu, a więc w obszarze działki na której zlokalizowany jest określony obiekt (obiekty) tego budownictwa, z którym droga ta jest związana oraz okoliczność, że jej ostatecznym konsumentem w rozumieniu podatku od towarów i usług (finansującym) są mieszkańcy obiektów mieszkalnych, którym droga ta ma służyć". W kontekście naprowadzonych uwag uznać zatem trzeba, że wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Sąd I instancji powinien bowiem się zdecydować, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy dostarcza wystarczających podstaw do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, na którą to ocenę wpływ winna mieć, akcentowana przez wnoszącego skargę kasacyjną, specyfika "postępowania interpretacyjnego". Gdy zaś zdecyduje się przejść do istoty sprawy winien uwzględniać w swych rozważaniach wszelkie racje w tym także wynikające z przywołanych wyżej wyroków w sprawach I FSK 890/07 i I FSK 1156/07. Stąd też kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. Referencje |
|
| 2008-10-02 |