W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca ma zamiar dokonać przeniesienia odrębnej własności lokalu w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Budynek, w którym znajduje się lokal został oddany do użytku w roku 1985. Pierwotny przydział lokalu, a tym samym ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło w czerwcu 1985 roku. W maju 2003 roku w wyniku dobrowolnej zamiany Spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie lokatorskiego prawa na rzecz małżonków (nowych lokatorów). Mąż został przyjęty w poczet członków Spółdzielni. W marcu 2005 roku zmarł mąż. Żona wystąpiła o przyjęcie w poczet członków Spółdzielni i zawarcie z nią umowy o ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu. Spółdzielnia przyjęła ją w poczet członków i w kwietniu 2005 roku zawarła z nią umowę o ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu. W styczniu 2008 roku żona złożyła wniosek w trybie art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu.

Spółdzielni nie przysługiwało w stosunku do budynku (lokalu) prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie poniosła też wydatków na jego ulepszenie w rozmienieniu przepisów o podatku dochodowym w kwocie co najmniej 30% wartości początkowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy do czynności ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w opisanej we wniosku sytuacji stosuje się przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, czy też podlega ona zwolnieniu od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub pkt 10 ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu, co do którego pierwotne ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu i pierwsze zasiedlenie nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. nie podlega ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w oparciu o art. 153 ust. 2 ustawy, mimo ponownego ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu po dniu 30 kwietnia 2004 r. na rzecz współmałżonka członka. Spełniony został bowiem warunek pierwszego zasiedlenia zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Spółdzielnia podkreśla, że lokatorskie prawo ustanowione w maju 2003 roku przysługiwało obojgu małżonkom (art. 9 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych), a więc zawarcie umowy o ustanowienie lokatorskiego prawa na rzecz żony w kwietniu 2005 roku (po śmierci męża) jest tylko formalnością - pozwala wdowie posiadającej lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego uzyskać dokument potwierdzający, że ma takie prawo (art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

W przypadku uznania, że czynność ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu w tej sytuacji podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie VAT, znajduje zastosowanie zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ spełnione są warunki wymienione w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy, a nie zachodzi wyłączenie określone w ust. 6 tego artykułu. Także gdyby rozpatrywać zwolnienie odnoszące się do dostawy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zachowane są warunki tego zwolnienia, ponieważ lokal o charakterze mieszkalnym zasiedlony został po raz pierwszy już w roku 1985. Wobec tego, zdaniem Spółdzielni w żadnym wypadku nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe w części dotyczącej wyłączenia przedmiotowej czynności z opodatkowania podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. eksport towarów;
3. import towarów;
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Powołany przepis wskazuje na zakwalifikowanie przez ustawodawcę wymienionych w nim praw spółdzielczych do kategorii towarów, a więc na skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 15 ust. 2 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347) stanowiącego, że państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości. Zatem ustanowienie, przekształcenie lub przeniesienie każdego z tych praw stanowi odrębną dostawę i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 29 ust. 8 ustawy - jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

Natomiast zgodnie z art. 153 ust. 2 - przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Wskazany przepis wyłącza spod działania ustawy o podatku od towarów i usług przekształcenia praw lokatorskich w prawa własności, jeżeli łącznie zostały spełnione dwa warunki, a mianowicie ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed 1 maja 2004 r.

Celem tego przepisu jest wyłączenie spod ustawy przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r., i które zostały zasiedlone przed tą datą.

Ustanowienie po tej dacie ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Do przekształcenia zaś tego prawa lokatorskiego w prawo własności będzie miał zastosowanie przepis art. 153 ust. 2 cyt. ustawy, jako że pierwsze zasiedlenie lokalu mieszkalnego i ustanowienie do tego lokalu prawa lokatorskiego miało miejsce jednak przed 1 maja 2004 r.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż ustanowienie po raz pierwszy lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i jego zasiedlenie nastąpiło przed 1 maja 2004 r. Zatem przeniesienie odrębnej własności lokalu w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, na mocy art. 153 ust. 2 ww. ustawy - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z tym, iż do opisanego wyżej przeniesienia odrębnej własności lokalu w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, zatem tut. Organ w niniejszej interpretacji nie oceniał prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia przedmiotowej czynności od podatku, w przypadku gdyby czynność ta podlegała opodatkowaniu.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej drugiego zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rozstrzygnięcie odnoszące się do pierwszego zdarzenia przyszłego zawarte zostało w odrębnej interpretacji (Nr ILPP1/443-248/08-2/IN z dnia 30 kwietnia 2008 r.).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje