Pytanie:

Czy opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, będących w użytkowaniu wieczystym państwowych jednostek organizacyjnych które nabyły użytkowanie wieczyste z mocy prawa w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu (wojewody), podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT; jeżeli tak, to czy na takich samych zasadach o których mowa w pkt. 1. Czy opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów będących w użytkowaniu osób fizycznych i jednostek organizacyjnych, które nabyły grunty od państwowych jednostek organizacyjnych o których mowa w pkt. 2 (obrót wtórny), podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli tak, to czy na takich samych zasadach jak w pkt. 1.

W tej pierwszej kwestii należy zbadać zarówno zakres przedmiotowy opodatkowania, jak i zakres podmiotowy opodatkowania czynności oddania gruntu Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie, oddania gruntu w użytkowanie wieczyste dokonał organ władzy publicznej w drodze ustawy, zatem była to czynność w zakresie realizowanych przez niego zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których został on powołany. Jednakże czynność oddania gruntu w użytkowanie wieczyste ma charakter cywilnoprawny, zatem w przedmiotowej sprawie wyłączone jest zwolnienie o charakterze podmiotowym, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż przepis ten stanowi, iż nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Fakt stwierdzenia przez Wojewodę nabycia prawa użytkowania wieczystego w drodze decyzji nie powoduje przekształcenia stosunku cywilnoprawnego łączącego strony umowy użytkowania wieczystego w stosunek administracyjnoprawny. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, bez względu na cel lub rezultat tej działalności. Działalność gospodarcza, w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, obejmuje między innymi wszelką działalność usługodawców. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W przedmiotowej sprawie, ponieważ obowiązek gospodarowania gruntami Skarbu Państwa, oraz obowiązek pobierania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa spoczywa na Staroście, status podatnika podatku od towarów i usług spoczywa na Staroście.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują ogólnego zwolnienia od podatku opłat z tytułu oddania gruntu Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste (zarówno gdy źródłem takiej czynności jest umowa, jak i gdy źródłem takiej czynności jest ustawa).

Oddanie gruntu Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste jest kwalifikowane w świetle ustawy o podatku od towarów i usług jako usługa, a ponieważ jest czynnością odpłatną (pobierane są z tego tytułu opłaty), podlega opodatkowaniu.

Przeniesienie tak powstałego prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa na rzecz innych podmiotów, skutkuje dalszym opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. W dalszym ciągu wykonywana jest usługa polegająca na oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, nadal pobierane są opłaty podlegające opodatkowaniu. Nieistotną kwestią z punktu widzenia opodatkowania tej czynności, jest zmiana podmiotu będącego nabywcą usługi użytkowania wieczystego gruntu (zmiana użytkownika wieczystego), czynność nadal jest z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług odpłatną usługą podlegającą opodatkowaniu.