Pytanie:

Czy nabycie prawa własności nieruchomości przez dotychczasowego użytkowanika wieczystego w ramach przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności winno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT ?

W odpowiedzi na pismo z dnia 31.08.2004r. (data wpływu: 03.09.2004r.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach informuje:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary, w świetle w/w ustawy, rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty (art. 2 pkt 6 cyt. ustawy).

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowejw prawo własności, co do zasady, powinno zostać zaliczone do dostawy towarów, jest to bowiem przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zmiana formy prawnej nieruchomości gruntowej nazywana potocznie "przekształceniem prawa wieczystego użytkowania gruntu we własność" może jednak przybrać dwie postaci:

a) wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego, a następnie odpłatne przeniesienie własności gruntu,

b) przekształcenie w trybie szczególnych przepisów tj. ustawy z dnia 04.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz.1299).

W zależności od tego z jakim "przekształceniem" mamy do czynienia różne są jego konsekwencje podatkowe. W przypadku określonym w pkt a) mamy do czynienia z dostawą towaru w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535). Zgodnie z art. 7 ust. 1 przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W świetle powołanego art. 7 odpłatne przeniesienie prawa własności gruntu stanowi dostawę towaru opodatkowaną stawką 22% (z wyjątkiem terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę - art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy). W takiej sytuacji mamy bowiem do czynienia z wygaśnięciem prawa wieczystego użytkowania i dostawą gruntu jako odrębną czynnością cywilnoprawną. Jeżeli natomiast "przekształcenie" odbywa się na mocy ustawy z dnia 04.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to wówczas takie przekształcenie zgodnie z art. 2 ust. 2 tejże ustawy następuje w drodze decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzja ta stanowi podstawę wpisuw księdze wieczystej. Ponieważ zaś, zgodnie z art.15 ust. 6 ustawy o podatku VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa (za wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych), przekształcenia te nie powinny zostać objęte podatkiem VAT. Dochodzi do nich obligatoryjnie na podstawie decyzji administracyjnych.

W Państwa sytuacji mamy do czynienia z przypadkiem określonym w pkt. a) ponieważ:

• zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) najpierw z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasło, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego, a później nastąpiło odpłatne przeniesienie własności gruntu.

• w przedmiotowej sytuacji przekształcenie prawa wieczystego użytkowania gruntu we własność nie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 04.09.1997r.o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299).

W Państwa przypadku nie będzie miał również zastosowania art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji opisanej w punkcie b). Natomiast w omawianej sytuacji mamy do czynienia z czynnością wykonaną na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej.

Mając na uwadze powyższe odpłatne przeniesienie prawa własności przedmiotowego gruntu podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawyo podatku od towarów i usług - stawką podatku VAT w wysokości 22%.