Pytanie:

Jakie są następstwa rozpoczęcia odrebnej działalności gospodarczej przez współmałżonka (męża) w przypadku gdy dotychczas prowadził działalność gospodarczą wraz z żoną (podatnikiem podatku VAT)w formie firmy rodzinnej ?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż firma jest prowadzona wspólnie przez małżonków, natomiast w swojej działalności posługują się małżonkowie numerem identyfikacji podatkowej żony, gdyż była ona wcześniej zarejestrowana jako podatnik VAT, a zatem obowiązek podatkowy z tytułu wykonywania czynności, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54 poz.535), spoczywa na żonie, pomimo, iż działalność gospodarcza jest prowadzona wspólnie.

Małżonkowie prowadzący działalność gospodarczą na podstawie jednego, wspólnego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej - bez zawierania umowy spółki cywilnej, po uzyskaniu odrębnych zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej obowiązani są zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Z 1995 r. Nr 142 poz. 702 ze zm.) dokonać aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w zakresie wynikającym ze zmian dokonanych w ewidencji działalności gospodarczej. Ustawa o podatku od towarów i usług w art. 15 wśród podatników podlegających temu podatkowi nie wymienia małżonków wspólnie prowadzących działalność gospodarczą, dlatego za podatnika tego podatku należy uważać tego ze współmałżonków (jeżeli nie zawiązali oni spółki cywilnej), który dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o VAT oraz uzyskał potwierdzenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-5.

W sytuacji, gdy małżonek nie będący podatnikiem podatku od towarów i usług podejmie inną, odrębną działalność opodatkowaną tym podatkiem, to obowiązany będzie do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, przed dokonaniem pierwszej czynności określonej w art. 5, zgodnie z przywołanym powyżej art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z zastrzeżeniem ust. 3 tego artykułu i jego będzie dotyczył obowiązek podatkowy z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Jak wynika z treści złożonego pisma P. J. w podatku dochodowym od podstawy opodatkowania odliczyli poniesione wydatki inwestycyjne w 2000 r. oraz skorzystali z premii inwestycyjnej w 2001 r. na podstawie art. 26 a ustawy z dnia 26.08.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14 poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2001 r.

W myśl art. 26 a ust. 22 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy tracą prawo do odliczeń z tytułu wydatków inwestycyjnych, jeżeli przed upływem 3 lat od końca roku podatkowego, w którym skorzystali z ulgi, a w przypadkach określonych w ust. 10 i ust. 11 pkt 1 w którym zakończyli korzystanie z odliczeń - przeniosą w jakiejkolwiek formie własność składników majątkowych, z którymi związane były odliczenia od podstawy opodatkowania. Z treści pisma wynika, że małżonkowie posiadają wspólność majątkową.

Przekształcenie firmy i określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika w spółce jawnej nie powoduje utraty prawa do ulgi inwestycyjnej, ponieważ nie nastąpiło przeniesienie własności składników majątkowych. Składniki majątkowe są majątkiem wspólnym małżonków zatem nie ma zastosowania art. 26 a ust. 22 ustawy o podatku dochodowym.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w przedmiotowej sprawie z pytaniem dotyczącym przekształcenia w spółkę jawną i związanych z tym wątpliwości zwrócił się podmiot przed dokonaniem zdarzenia gospodarczego, rozważający jedynie taką ewentualność. Skoro o udzielenie informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) zwrócił się podmiot nieuprawniony - nie będący w sprawie ani podatnikiem, ani płatnikiem, ani inkasentem - udzielenie jej nie jest możliwe.