Istota interpretacji:

Opodatkowanie umownego zniesienia współużytkowania wieczystego nieruchomości.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 1 lipca 2010 r. (data wpływu 9 lipca 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zniesienia współużytkowania wieczystego nieruchomości –jest prawidłowe.

W dniu 9 lipca 2010 roku został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zniesienia współużytkowania wieczystego nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Przyjęta w dniu 26 czerwca 2003 roku Dyrektywa 2003/55/EC Parlamentu Europejskiego i Rady, dotycząca wspólnych zasad wewnętrznego rynku gazu ziemnego, wprowadziła przepisy mające przyśpieszyć liberalizację i urynkowienie sektora gazowego, w tym art. 13 w związku z art. 33, który zakładał przeprowadzenie do 1 lipca 2007 r. prawnego rozdzielenia operatora systemu dystrybucyjnego od innych działalności nie związanych z dystrybucją. Znowelizowane w dniu 4 marca 2005 r. Prawo energetyczne, implementując założenia zawarte w Dyrektywie 2003/55/EC do prawa krajowego, powieliło w art. 9d obowiązek doprowadzenia do prawnego rozdzielenia działalności handlowej i technicznej dystrybucji gazu do dnia 1 lipca 2007 r.

Przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 5 października 2004 r. Program restrukturyzacji i prywatyzacji "P." S.A. nałożył na "P." S.A. m.in. obowiązek realizowania zadań, mających na celu dostosowanie funkcjonowania spółek Grupy Kapitałowej "P." do wymogów Dyrektywy Gazowej. W zakresie działań restrukturyzacyjnych, jednym z takich zadań jest doprowadzenie, w terminie do 1 lipca 2007 r., do pełnego rozdzielenia działalności handlowej i technicznej dystrybucji gazu w zależnych od "P." S.A. Spółkach Gazownictwa. Zgodnie z "Programem..." spółki prawa handlowego świadczące wyłącznie usługi technicznej dystrybucji gazu, wyposażone będą we wszystkie składniki majątkowe, finansowe i instytucjonalne niezbędne do pełnienia funkcji operatora systemu dystrybucyjnego.

Z uwagi na powyższe przepisy, Wnioskodawca (Spółka Dzielona) dokonał rozdzielenia działalności handlowej od technicznej dystrybucji gazu, poprzez wydzielenie w swoich strukturach zorganizowanej części przedsiębiorstwa (Oddziału) prowadzącej działalność handlową (działalność obrotu gazem), a następnie, w drodze podziału przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych nastąpiło przeniesienie Oddziału do Spółki Obrotu Gazem. Podział Spółki został wpisany w sądzie rejestrowym 29 czerwca 2007 r. Pozostała zorganizowana część przedsiębiorstwa "P." Sp. z o.o. realizuje zadania związane z dystrybucją (przesyłaniem sieciami) paliw gazowych. Omawiane powyżej części przedsiębiorstwa Spółki dzielonej stanowiły odrębne oddziały samodzielnie sporządzające bilanse, posiadające wyodrębniony organizacyjnie, finansowo, majątkowo i personalnie majątek.

W następstwie dalszych przekształceń własnościowych, Spółka Obrotu Gazem w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, została inkorporowana przez "P." S.A., która z dniem połączenia wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej.

"P." sp. z o.o. (Wnioskodawca) oraz "P." S.A. (następca prawny Spółki Obrotu Gazem – Spółka Przejmująca) w wyniku powyższych działań, mających swoje źródło w planie podziału stały się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz współwłaścicielami posadowionych na niej budynków i budowli.

Wielkość udziału w prawie współużytkowania wieczystego i składnikach majątkowych związanych z prawem współużytkowania wieczystego przechodzących na Spółkę Przejmującą została określona w oparciu o projekty podziału geodezyjnego, stanowiące integralną cześć Planu podziału. Plan podziału Spółki Dzielonej przygotowano w ten sposób, iż Spółce Dzielonej i Spółce Przejmującej przyporządkowano poszczególne składniki majątku (części Nieruchomości wraz z posadowionymi na nich budynkami i budowlami). Następnie ustalono sumaryczną wartość tych składników w oparciu o wartości księgowe (ujęte w księgach rachunkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości na dzień 31 grudnia 2006 r.) i dopiero w oparciu o stosunek tych wartości do wartości sumarycznej nieruchomości przed podziałem ustalono wielkość udziałów obu Spółek w prawie użytkowania wieczystego Nieruchomości i prawie własności posadowionych na niej budynków i budowli. W rezultacie, wielkość udziałów obu Spółek w prawie współużytkowania wieczystego i współwłasności, została powiązana nie z powierzchnią Nieruchomości, a z wartością księgową składników majątkowych, posadowionych na niej w dacie wskazanego podziału. Po zakończeniu podziału geodezyjnego Spółki dokonają zniesienia współwłasności prawa użytkowania wieczystego, w oparciu o decyzje o zatwierdzeniu podziału geodezyjnego wydane przez organy administracji publicznej.

Składniki majątku, będące podstawą do określenia wielkości wniesionego udziału, a także sposób ich wykorzystywania przez Spółki zostały określone w akcie notarialnym, Planie podziału i załącznikach związanych z podziałem "P." Sp. z o.o.

Spółki ustaliły, że do czasu zniesienia współwłasności prawa użytkowania wieczystego i współwłasności składników majątkowych nieruchomości wspólnych określonych w Planie podziału, Spółka Przejmująca będzie uprawniona do korzystania – z wyłączeniem Spółki Dzielonej – z tej części nieruchomości gruntowych wraz z naniesieniami (budynkami i pozostałymi składnikami majątkowymi związanymi z tymi nieruchomościami), które zgodnie z aktem notarialnym i załącznikiem nr 8 do Planu podziału wraz z projektami podziału geodezyjnego, zostały jej przypisane. Do tego też czasu Spółka Przejmująca ponosić będzie wszelkie ciężary i obowiązki związane z przeniesionymi udziałami w prawach użytkowania wieczystego oraz ze składnikami majątkowymi przypisanymi jej do korzystania w Planie podziału. W konsekwencji, Strony dowodzą, że doszło pomiędzy nimi do umownego podziału Nieruchomości do korzystania – quoad usum. W wyniku przeprowadzonego podziału "P." Sp. z o. o. wyksięgowała, a Spółka Obrotu Gazem wprowadziła do ksiąg rachunkowych część Nieruchomości, budynków i budowli, które zostały jej przyporządkowane do wyłącznego korzystania w Planie podziału oraz uchwale o podziale "P." Sp. z o. o. przez wydzielenie z dnia 29 czerwca 2007 r. Od tej chwili powyższe składniki majątkowe były amortyzowane podatkowo tylko w Spółce Obrotu Gazem, a wysokość stawek amortyzacji podatkowej była kontynuacją stawek przyjętych przez "P." Sp. z o.o. przed podziałem.

W oparciu o uzgodnienia zawarte w ww. dokumentach dotyczących Podziału, Spółki podpisały także porozumienia, określające sposób korzystania przez nie z Nieruchomości objętych współwłasnością, w których potwierdziły i dookreśliły obowiązki i prawa Stron, ze szczególnym uwzględnieniem ponoszonych kosztów eksploatacji, obciążeń podatkowych oraz nakładów inwestycyjnych czynionych na składniki majątku otrzymane do wyłącznego korzystania. Zgodnie z zawartymi porozumieniami, w okresie do momentu zniesienia współwłasności Strony ponoszą ciężary uzasadnione stanem posiadania. Każda ze Stron ma prawo wynajmowania stronom trzecim Nieruchomości (budynków i powierzchni gruntu) otrzymanych do wyłącznego korzystania oraz ponoszenia nakładów związanych z Nieruchomością otrzymaną do wyłącznego korzystania, a Strona ponosząca nakłady nie będzie domagała się zwrotu części nakładów wynikającej z proporcji do udziału w nieruchomości. Uzgodniony przez Strony podział Nieruchomości quoad usum istnieje nieprzerwanie do chwili obecnej.

Zważywszy jednak, że Strony zawarły porozumienia w zakresie korzystania z przyznanych do wyłącznego korzystania składników majątku i zaistniała w późniejszym terminie konieczność wykorzystywania przez Spółkę Dzieloną części składników majątku przekazanych do wyłącznego korzystania Spółce Przejmującej i na odwrót, Strony zmuszone były zawrzeć pomiędzy sobą umowy najmu/dzierżawy części nieruchomości za wynagrodzeniem według stawek rynkowych .

Ponadto, od dnia 1 stycznia 2007 r., "P." Sp. z o.o. rozpoczęła prowadzenie ksiąg rachunkowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Zgodnie z MSSF 1 Zastosowanie MSSF po raz pierwszy, Spółka Gazownictwa ustaliła wartość godziwą składników rzeczowego majątku trwałego na dzień przejścia na MSSF. Tak ustaloną wartość (koszt) dla celów rachunkowości, wprowadzono do ksiąg rachunkowych w miejsce dotychczasowej wartości bilansowej składników rzeczowego majątku trwałego. Przejście na MSSF oraz wycena nie miały wpływu na podatkową wartość rzeczowego majątku trwałego. Należy zaznaczyć, iż zarówno przed przejściem jak i po przejściu na MSSF Spółka prowadzi ewidencję dla środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uwzględniającą oboczności wynikające z klasyfikacji, wyceny i amortyzacji środków trwałych dla potrzeb podatkowych. W związku z powyższym, wartości księgowe składników majątku będące podstawą ustalenia procentowego udziału we współwłasności uległy zmianie. Wszelkie zmiany w wartości składników majątku trwałego wynikające z wdrożenia MSSF przez Spółkę Dzieloną zostały przy rozliczeniu podziału odniesione na kapitał rezerwowy Spółki Przejmującej. Obecnie zakończono podział geodezyjny i uzyskano stosowne decyzje administracyjne, w wyniku czego Spółki zamierzają dokonać umownego zniesienia współużytkowania wieczystego Nieruchomości oraz współwłasności posadowionych na niej budynków i budowli, w drodze fizycznego podziału Nieruchomości (na zasadzie art. 211 K.c.). W wyniku zniesienia wyżej wskazanych praw, każda ze Spółek otrzyma tę część Nieruchomości, z której dotychczas korzystała w oparciu o podział quoad usum. Stosunek wartości nieruchomości, jakie powstaną w wyniku podziału Nieruchomości wspólnej nie będzie odpowiadać stosunkowi udziałów obu Spółek w prawie użytkowania wieczystego ujawnionemu w księdze wieczystej.

Spółka wskazuje, że przeprowadzenie postępowania o zniesienie współwłasności planowane jest w taki sposób, że żadna ze Spółek nie będzie zobowiązana do uiszczenia na rzecz drugiej jakiejkolwiek dopłaty z tytułu wyrównania różnicy pomiędzy wartością udziału jaki posiadała (wartością prawa), a wartością części Nieruchomości jaką otrzyma w wyniku zniesienia współużytkowania wieczystego (wartością rzeczy). Takie ustalenie jest konsekwencją faktu, iż w momencie ustanowienia współużytkowania wieczystego Nieruchomości wielkość udziałów każdej ze Spółek została wyznaczona w oparciu o wartość księgową części Nieruchomości (tj. wartość posadowionych na niej budynków i budowli) przyznanej jej do korzystania na zasadzie wyłączności, nie zaś w oparciu o wielkość przyznanej każdej z nich części Nieruchomości (gruntu). Biorąc pod uwagę fakt, iż przez cały okres istnienia współużytkowania wieczystego każda ze Spółek użytkowała wyłącznie część Nieruchomości i dokonywała nakładów wyłącznie na tą właśnie część, wzrost wartości (zarówno księgowej jak i podatkowej) każdej z części Nieruchomości następował w sposób niezależny od wzrostu wartości (księgowej jak i podatkowej) części drugiej. W rezultacie różnica pomiędzy wartością udziałów w prawie użytkowania wieczystego Nieruchomości na dzień powstania tego prawa a wartością części Nieruchomości, jakie będą przyznane każdej ze Spółek w wyniku jego zniesienia nie będzie wynikać z faktu fizycznego zmniejszenia udziału jednej ze Spółek w Nieruchomości wspólnej i odpowiedniego zwiększenia udziału drugiej Spółki, a (wyłącznie) z nieproporcjonalnego wzrostu wartości obu części Nieruchomości użytkowanych quoad usum.

Ponadto, w wyniku przeprowadzenia postępowania o zniesienie współużytkowania wieczystego Nieruchomości żadna ze Spółek nie zostanie zobowiązana do zwrotu drugiej Spółce jakiejkolwiek części wartości nakładów poczynionych na Nieruchomość. Takie ustalenie wynika z faktu, iż każda ze Spółek ponosiła nakłady wyłącznie na tę część, którą użytkowała w oparciu o podział quoad usum.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zniesienie współużytkowania wieczystego Nieruchomości w sytuacji, gdy żadna ze Spółek nie będzie zobowiązana do dokonania dopłaty na rzecz drugiej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy, zniesienie współużytkowania wieczystego Nieruchomości w sytuacji, gdy żaden z dotychczasowych współużytkowników wieczystych nie jest zobowiązany do dokonania dopłaty na rzecz drugiego jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z uwagi na brak elementu dopłaty, czynność zniesienia współużytkowania wieczystego ma niewątpliwie charakter nieodpłatny. Jednocześnie nie zostają spełnione przesłanki uznania jej za nieodpłatną dostawę bądź nieodpłatne świadczenie usług (w rozumieniu podatku od towarów i usług).

Przez opodatkowaną VAT nieodpłatną dostawę, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług rozumie się bowiem przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Aby przekazanie towarów (odpłatne bądź nieodpłatne) stanowiło dostawę towarów musi nastąpić przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. W analizowanym stanie faktycznym brak jest podstaw by twierdzić, iż w wyniku zniesienia prawa współużytkowania wieczystego Nieruchomości dochodzi do nieodpłatnej dostawy towarów, bowiem zakres dotychczasowego władztwa każdej ze Spółek nad rzeczą nie uległ zwiększeniu. Ponadto, w rozpatrywanej sytuacji zniesienie współużytkowania wieczystego będzie mieć dla każdej ze Spółek związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa, podczas gdy w świetle art. 7 ust 2 ustawy opodatkowane są wyłącznie nieodpłatne przekazania, które nie są związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Ostatni z przytoczonych argumentów, przesądza jednocześnie o tym, iż zniesienia pomiędzy Spółkami współużytkowania wieczystego Nieruchomości, bez obowiązku uiszczenia dopłat nie można również zakwalifikować jako nieodpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust 2 ustawy. Przepis ten, przewiduje bowiem, wyłącznie opodatkowanie nieodpłatnego świadczenia usług, jeżeli nie jest ono związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Dla potwierdzenia zajętego stanowiska Spółka powołuje się na interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 6 maja 2009 r. sygn. IPPP1-443-92/09-7/IZ oraz w dniu 10 czerwca 2010 r. sygn. IPPP1-443-271/10-6/JL (wydana w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego dla drugiego współwłaściciela Nieruchomości, czyli "P." S. A.).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty (art. 2 pkt 6).

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 7 ust 2 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2. wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny

• jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Art. 8 ust. 2 ustawy stanowi, iż nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Należy wskazać, iż art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) stanowi, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.

Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Z kolei zgodnie z art. 196 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, jako wyłącznego prawa współwłaściciela, zasadą jest, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 K.c.). Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.

Zgodnie z art. 210 ustawy Kodeks cywilny, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.

Z powyższej normy wynika więc, że ustawodawca przyznaje każdemu ze współwłaścicieli roszczenie o zniesienie współwłasności. Jego zaspokojenie może nastąpić w trybie umownego zniesienia współwłasności lub na drodze orzeczenia sądowego. Żaden ze współwłaścicieli nie może zaś skutecznie sprzeciwiać się zniesieniu współwłasności.

Natomiast zgodnie z art. 211 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Zasadą jest, że zniesienie współwłasności powinno nastąpić przede wszystkim przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Podział rzeczy wspólnej prowadzi do zniesienia współwłasności. Jest bowiem oczywiste, że w wyniku podziału powstają nowe przedmioty własności - samoistne, odrębne rzeczy, wydzielone z większej rzeczy macierzystej (poprzednio wspólnej). Przypadają zaś one na wyłączną własność poszczególnym współwłaścicielom. Tym samym wygasa współwłasność macierzystej rzeczy wspólnej.

Ze złożonego wniosku wynika, iż Wnioskodawca wraz z inną Spółką jest współużytkownikiem wieczystym Nieruchomości oraz współwłaścicielem posadowionych na niej budynków. Pomiędzy Stronami doszło do umownego podziału Nieruchomości do korzystania (quoad usum). Ustalony przez Strony podział Nieruchomości quoad usum istnieje nieprzerwanie do chwili obecnej. Spółki podpisały porozumienia określające sposób korzystania przez nie z Nieruchomości objętych współwłasnością, z których wynikają obowiązki i prawa Stron, co do ponoszonych kosztów eksploatacji, obciążeń podatkowych oraz nakładów inwestycyjnych czynionych na składniki majątku otrzymane do wyłącznego korzystania. Przez cały okres istnienia współużytkowania wieczystego każda ze Spółek, opierając się na istniejącym podziale quoad usum do momentu zniesienia współwłasności Strony ponoszą ciężary uzasadnione stanem posiadania. Zgodnie z zawartymi porozumieniami w okresie Każda ze stron ma prawo wynajmowania stronom trzecim Nieruchomości (budynków i powierzchni gruntu) otrzymanych do wyłącznego korzystania oraz ponoszenia nakładów związanych z Nieruchomością otrzymaną do wyłącznego korzystania, a Strona ponosząca nakłady nie będzie domagała się zwrotu części nakładów wynikającej z proporcji do udziału w nieruchomości.

Obecnie Spółki zamierzają dokonać umownego zniesienia współużytkowania wieczystego Nieruchomości oraz współwłasności posadowionych na niej budynków i budowli, w drodze fizycznego podziału Nieruchomości (na zasadzie art. 211 K. c.). W wyniku zniesienia wyżej wskazanych praw, każda ze Spółek otrzyma tę część Nieruchomości, z której dotychczas korzystała w oparciu o podział quoad usum. Jednocześnie, żadna ze Spółek nie będzie zobowiązana do uiszczenia na rzecz drugiej jakiejkolwiek dopłaty z tytułu wyrównania różnicy pomiędzy wartością udziału jaki posiadała (wartością prawa), a wartością części Nieruchomości jaką otrzyma w wyniku zniesienia współużytkowania wieczystego (wartością rzeczy). Takie ustalenie jest konsekwencją faktu, iż w momencie ustanowienia współużytkowania wieczystego Nieruchomości wielkość udziałów każdej ze Spółek została wyznaczona w oparciu o wartość księgową części Nieruchomości (tj. wartość posadowionych na niej budynków i budowli) przyznanej do korzystania na zasadzie wyłączności nie zaś w oparciu o wielkość przyznanej każdej z nich części Nieruchomości (gruntu). Ponadto, w momencie zniesienia współużytkowania wieczystego Nieruchomości żadna ze spółek nie zostanie zobowiązana do zwrotu drugiej spółce jakiejkolwiek części wartości nakładów poczynionych na Nieruchomość. Takie ustalenie wynika z faktu, iż każda ze spółek ponosiła nakłady wyłącznie na tę część, którą użytkowała w oparciu o podział quoad usum.

Mając na uwadze cytowane powyżej przepisy oraz okoliczności przedstawione we wniosku należy stwierdzić, iż zniesienie współużytkowania wieczystego Nieruchomości oraz współwłasności posadowionych na niej budynków i budowli, w przedmiotowej sprawie nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy bowiem zauważyć, że w myśl zasady określonej w cyt. art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podlegają odpłatne transakcje dostawy towarów lub świadczenia usług. Aby mówić o dostawie towarów, nastąpić musi przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel z dostawcy na nabywcę. W przedmiotowej sprawie, zakres dotychczasowego władztwa każdej ze Spółek nad rzeczą nie ulega zwiększeniu i każda ze Spółek otrzyma tę część Nieruchomości, z której dotychczas korzystała w oparciu o podział quoad usum. Należy zatem stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ponadto, żadna ze Stron nie dokonuje na rzecz drugiej jakiegokolwiek świadczenia, zatem w niniejszej sprawie nie dochodzi również do świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy. Przy zniesieniu współużytkowania wieczystego Nieruchomości oraz współwłasności posadowionych na niej budynków i budowli na zasadach opisanych we wniosku, nie dojdzie do jakiegokolwiek nieodpłatnego przekazania towarów czy nieodpłatnego świadczenia usług, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Każda ze stron otrzyma bowiem część Nieruchomości, która odpowiadać będzie wcześniej posiadanemu udziałowi we własności Nieruchomości (z której korzysta w ramach podziału quoad usum) i u żadnej ze Stron nie wystąpi przysporzenie majątkowe w związku z ww. zniesieniem współużytkowania/ współwłasności Nieruchomości i budynków na niej posadowionych.

W rozpatrywanym przypadku, na podstawie zawartych ustaleń, dochodzi jedynie do wyodrębnienia w sposób materialny posiadanych udziałów w przedmiotowej nieruchomości i posadowionych na niej budynkach.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że opisane we wniosku zniesienie współużytkowania wieczystego Nieruchomości oraz współwłasności posadowionych na niej budynków i budowli, w drodze fizycznego podziału Nieruchomości, nie jest czynnością stanowiącą dostawę towarów lub świadczenie usług i jako takie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Referencje