|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: faktura, faktura VAT, obrót, odsetki, odsetki od pożyczki, opodatkowanie, pośrednictwo finansowe, pożyczka, proporcja, umowa, usługi finansowe | |
| Data: 2009-08-10 | |
Istota interpretacji:1. Czy prawidłowe jest wystawianie przez Spółkę co miesiąc faktur VAT na kwoty naliczonych zgodnie z umowami odsetek, które nie są jednak jeszcze wymagalne (których termin płatności wynikający z umowy jeszcze nie nadszedł), ujmowanie tych faktur w rejestrach VAT oraz uwzględnianie przy obliczaniu współczynnika (proporcji) sprzedaży zgodnie z art. 90 ustawy o VAT (np. uwzględnianie wystawionych w roku 2008 faktur odsetkowych przy obliczaniu współczynnika za rok 2008, chociaż termin płatności odsetek przypada zgodnie z umowami na rok 2009 i następne)? 2. Czy wobec comiesięcznego wystawiania przez spółkę faktur VAT na kwotę naliczonych odsetek, Spółka zobowiązana będzie ponownie do: a) wystawienia faktury VAT w przypadku: spłaty (otrzymania) odsetek (przed terminem płatności), bądź nadejścia terminu płatności tych odsetek (gdy odsetki staną się wymagalne), b) ujęcia odsetek (spłaconych i wymagalnych) w rejestrze VAT za dany miesiąc (tj. za miesiąc, w którym Spółka otrzymała odsetki, bądź w którym odsetki stały się wymagalne, c) a w konsekwencji do uwzględnienia tych faktur przy obliczaniu współczynnika (proporcji) sprzedaży (za rok, w którym odsetki zostały spłacone lub w którym stały się wymagalne)?W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Spółka Akcyjna X (dalej: Spółka lub Podatnik) prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody w zakresie:
Ponadto, przedmiot działalności Spółki stanowią również usługi pośrednictwa finansowego (usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym). Zasadniczo, pożyczki gotówkowe udzielane są spółkom powiązanym kapitałowo z Podatnikiem ("spółkom-córkom"). Zgodnie z zawieranymi przez Spółkę umowami pożyczek:
W związku z ww. zapisami umów (o naliczaniu odsetek co miesiąc):
Przykładowo, zgodnie z umową pożyczki zawartą w styczniu 2008 r.:
W związku z powyższym, Spółka za każdy miesiąc roku 2008 naliczała odsetki zgodnie z umową i na kwotę naliczonych za każdy miesiąc odsetek wystawiała faktury VAT ze stawką "zw", które ujmowała w rejestrze VAT za dany miesiąc. Kwoty odsetek wynikające z wystawionych przez Spółkę faktur VAT Spółka ujęła w rozliczeniu podatku naliczonego współczynnikiem (proporcją) sprzedaży zgodnie z art. 90 ustawy o VAT. Spółka uważa bowiem, że usługi udzielania pożyczek nie stanowią u niej czynności dokonywanych sporadycznie. Spółka prowadzi regularną działalność w zakresie pośrednictwa finansowego, tj. regularnie udziela pożyczek spółkom z grupy (oraz innym podmiotom) co jest związane z pozycją Podatnika jako podmiotu dominującego w Grupie X. Usługi udzielania pożyczek stanowią stałą i konieczną część działalności Spółki, a przychód z odsetek stanowi jeden z głównych pod względem wysokości (obok przychodu z tytułu sprzedaży licencji do znaku towarowego X i usług doradczych w zakresie zarządzenia) przychodów Spółki. W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie pytania pierwszego, prawidłowe jest działanie Spółki polegające na comiesięcznym wystawianiu faktur VAT ze stawką "zw" na naliczone – choć jeszcze niewymagalne – odsetki oraz ujmowanie tych faktur w rejestrach VAT i ich uwzględnianie przy obliczaniu współczynnika (proporcji) sprzedaży zgodnie z art. 90 ustawy o VAT (uznawanie kwot wynikających z wystawionych faktur za "obrót zwolniony z opodatkowania"). Odnośnie pytania drugiego, Spółka nie będzie zobowiązana do ponownego wystawienia faktur VAT w przypadku otrzymania (zapłaty) odsetek lub w przypadku nadejścia terminu płatności odsetek, ani do uwzględnienia (ponownie) tych odsetek przy obliczaniu współczynnika (proporcji) sprzedaży za rok, w którym odsetki zostały spłacone lub w którym stały się wymagalne (skoro odsetki te zostały już wcześniej uwzględnione przy obliczaniu proporcji za rok, w którym odsetki zostały naliczone i w którym wystawiono na nie faktury). Uzasadnienie ad 1. Zdaniem Podatnika:
ALE:
Skoro bowiem:
W stanie faktycznym sprawy nie znajdzie bowiem zastosowania art. 90 ust. 6, ponieważ usługi świadczone przez Podatnika (udzielanie pożyczek) nie mają charakteru sporadycznego:
Uzasadnienie ad 2. Zdaniem podatnika:
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów – w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 cyt. ustawy. Z art. 8 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119. Stosownie do art. 29 ust. 1 ww. ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. W myśl art. 19 ust. 4 i ust. 5 cyt. ustawy, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Spółka Akcyjna X prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody w zakresie sprzedaży licencji (praw) do znaku towarowego X, usług doradczych w zakresie zarządzenia strategicznego i korporacyjnego dla spółek z grupy, usług w zakresie obsługi finansowej (obsługa przelewów, gwarancji) oraz usług w zakresie ochrony ludzi i mienia, porządkowych, cateringowych, pralniczych, najmu i dzierżawy, sprzedaży towarów. Zgodnie z zawieranymi przez Spółkę umowami pożyczek pożyczki są oprocentowane, spłata kapitału głównego następuje jednorazowo, w ustalonym w umowie terminie, co do zasady datą płatności naliczanych odsetek jest data płatności kapitału głównego – odsetki stają się wymagalne w dacie płatności kapitału głównego (występują również przypadki, gdy odsetki są wymagalne przed spłatą kapitału głównego), odsetki nie są jednak naliczane jednorazowo (w dacie wymagalności tych odsetek), ale są naliczane miesięcznie od kwoty pożyczki wg zmiennej stawki procentowej ustalanej na bazie WIBOR 1M z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który zostają naliczone, powiększonej o określoną stałą marżę oraz pożyczkobiorca uprawniony jest do wcześniejszej spłaty pożyczki. W związku z ww. zapisami umów (o naliczaniu odsetek co miesiąc) Spółka sporządza co miesiąc zestawienie dokumentujące sumę odsetek naliczonych za każdy miesiąc zgodnie z poszczególnymi umowami pożyczek, Spółka co miesiąc wystawia na naliczone odsetki (obrót) faktury VAT ze stawką "zw" i doręcza je pożyczkobiorcom oraz faktury ujmowane w rejestrze VAT za dany miesiąc zgodnie z datą wystawienia faktury VAT (którą co do zasady jest ostatni dzień miesiąca). Przykładowo, zgodnie z umową pożyczki zawartą w styczniu 2008 r., kwota pożyczki ma być spłacona jednorazowo w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r., spłata naliczonych odsetek ma nastąpić w dniu zwrotu pożyczki (31 grudnia 2009 r.) oraz odsetki będą naliczane miesięcznie od kwoty pożyczki wg zmiennej stawki procentowej ustalanej na bazie WIBOR 1M z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który zostają naliczone, powiększonej o marżę wynoszącą trzy punkty procentowe. W związku z powyższym, Spółka za każdy miesiąc 2008 r. naliczała odsetki zgodnie z umową i na kwotę naliczonych za każdy miesiąc odsetek wystawiała faktury VAT ze stawką "zw", które ujmowała w rejestrze VAT za dany miesiąc. Kwoty odsetek wynikające z wystawionych przez Spółkę faktur VAT Spółka ujęła w rozliczeniu podatku naliczonego współczynnikiem (proporcją) sprzedaży zgodnie z art. 90 ustawy o VAT. Spółka uważa bowiem, że usługi udzielania pożyczek nie stanowią u niej czynności dokonywanych sporadycznie. Spółka prowadzi regularną działalność w zakresie pośrednictwa finansowego, tj. regularnie udziela pożyczek spółkom z grupy (oraz innym podmiotom) co jest związane z pozycją Podatnika jako podmiotu dominującego w Grupie X. Usługi udzielania pożyczek stanowią stałą i konieczną część działalności Spółki, a przychód z odsetek stanowi jeden z głównych pod względem wysokości (obok przychodu z tytułu sprzedaży licencji do znaku towarowego X i usług doradczych w zakresie zarządzenia) przychodów Spółki. Udzielanie przez Spółkę pożyczek należy klasyfikować, zgodnie z zawartym we wniosku oświadczeniem Zainteresowanego, według PKWiU 65.22.10-00.90 – "usługi udzielania pożyczek, świadczone poza systemem bankowym, pozostałe". Usługi te zgodnie z załącznikiem nr 4 poz. 3 do ustawy o VAT są zwolnione od podatku od towarów i usług. Spółka winna zatem wystawić fakturę "zw" (bez naliczania podatku). Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami art. 29 ww. ustawy, w przypadku udzielenia pożyczek i kredytów, kwotą należną z tytułu świadczenia przedmiotowych usług, a więc tym samym obrotem będą odsetki zarówno uiszczone (zapłacone) jak i odsetki nieuiszczone, ale których termin zapłaty minął. Natomiast kwota udzielonej pożyczki czy kredytu nie stanowi obrotu w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Stosownie zaś do przywołanych powyżej uregulowań art. 19 cyt. ustawy momentem powstania obowiązku podatkowego z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów będzie określony w umowie termin zapłaty raty wraz z należnymi odsetkami. W przypadku wcześniejszej, niż określona w umowie, spłaty poszczególnych rat wraz z należnym odsetkami, obowiązek podatkowy z tego tytułu powstanie, zgodnie z art. 19 ust. 11 ww. ustawy, w dniu ich zapłaty. Zatem zapłata należnych odsetek lub upływ terminu ich zapłaty będzie rodzić obowiązek podatkowy, a jeżeli wykonanie usługi powinno być udokumentowane fakturą, to obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej wystawienia, nie później niż w 7 dniu od dnia wykonania usługi, tzn. trzymania każdej kwoty należnych odsetek lub upływu każdego terminu zapłaty. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 (art. 90 ust. 2 ustawy). Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy). Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy w poz. 3, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie (art. 90 ust. 6 ustawy). Z uwagi na brak w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług definicji pojęcia "sporadyczny" należy w pierwszej kolejności zastosować wykładnię językową w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy prawnej. Odwołując się do definicji słownikowej tego pojęcia należy wskazać, iż sporadyczny oznacza zjawiający się rzadko, od czasu do czasu, nieregularnie. Również słowo sporadyczny definiowane jest jako "występujący rzadko, nieregularnie" wg internetowego Słownika Języka Polskiego PWN. Wnioskodawca wskazał, iż przedmiot działalności Spółki stanowią również usługi pośrednictwa finansowego (usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym). Zasadniczo, pożyczki gotówkowe udzielane są spółkom powiązanym kapitałowo z Podatnikiem ("spółkom-córkom"). Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane powyżej przepisy prawa należy zauważyć, iż w odniesieniu do wskazanej we wniosku działalności finansowej Wnioskodawcy nie może być mowy o przypadkowości czy też sporadyczności. Nie może tu mieć też zastosowania przywołany wcześniej art. 90 ust. 6 ustawy o VAT. Wskazana wyżej działalność finansowa tj. udzielona pożyczka, a także poręczenia kredytów, w kontekście zapisów umowy Spółki co do zakresu prowadzonej działalności, wskazuje, iż ma ona cechy powtarzalności. Reasumując, skoro świadczone przez Wnioskodawcę usługi w zakresie udzielenia pożyczki nie spełniają wymagań do uznania ich jako czynności dokonywanych sporadycznie, to zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 90 ust. 6 ustawy, wartość wynagrodzenia za świadczenie usług pośrednictwa finansowego należy uwzględniać przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów, obowiązek podatkowy, powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem między innymi ust. 4 i 5. W myśl natomiast z art. 19 ust. 4 ustawy, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Przepis ten stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi (art. 19 ust. 5 ustawy). Ustawodawca nie zawarł szczególnych unormowań w zakresie powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, dla usług udzielania pożyczek poza systemem bankowym. Zatem obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi powstanie z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 7. dnia od dnia upływu terminu płatności odsetek, a fakt ich spłaty w terminie późniejszym, niż określony w umowie, pozostaje bez znaczenia dla momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Ponadto, tut. Organ zauważa, iż w przypadku wcześniejszej, niż określona w umowie, spłaty rat wraz z należnymi odsetkami, obowiązek podatkowy powstanie w dniu ich zapłaty, na podstawie art. 19 ust. 11 ustawy, który stanowi, iż jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że najistotniejszym elementem pozwalającym stwierdzić jaka jest właściwa stawka podatku, jest dokonanie prawidłowej klasyfikacji towaru lub usług wg Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Organ podatkowy nie jest organem uprawnionym do klasyfikowania danych usług lub towarów do odpowiednich symboli PKWiU. W świetle zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) – zaliczenie danego towaru lub usługi do odpowiedniego grupowania tej klasyfikacji należy do obowiązków zainteresowanego podmiotu (producenta, importera, usługodawcy). W przypadku trudności w ustaleniu przez podmiot właściwego grupowania według PKWiU w odniesieniu do sprzedawanych towarów i świadczonych usług jednostką uprawnioną do wydawania opinii klasyfikacyjnych jest Urząd Statystyczny. Opinie są wydawane na wniosek zainteresowanego podmiotu. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. |
|
| 2009-08-10 |