Istota interpretacji:

wniosek dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanych wynagrodzeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, którą nabył dnia 1 czerwca 2004r. Przez nieruchomość tę przebiegają sieci i urządzenia ciepłownicze, które stanowią własność Spółki Akcyjnej. Sposób usytuowania tych urządzeń wyłącza praktycznie możliwość zagospodarowania nieruchomości zgodnie z potrzebami Izby - planowaną budową budynku. Sytuacja ta nie została uregulowana prawnie - ani z poprzednim właścicielem ani też z Podatnikiem. Wnioskodawca zwrócił się do Spółki Akcyjnej o wyprowadzenie sieci ciepłowniczej z nieruchomości stanowiącej własność Wnioskodawcy. Spółka Akcyjna uznała, że przekładanie urządzeń nie jest uzasadnione ekonomicznie. W tej sytuacji Wnioskodawca w dniu 29 maja 2007r. złożył w Sądzie Rejonowym "Wezwanie do próby ugodowej" z roszczeniem o zapłatę odszkodowania w kwocie 70.000,00 zł z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez Spółkę Akcyjną. W wyniku przeprowadzonego ugodowego postępowania sądowego w dniu 11 czerwca 2008r. podpisana została przez strony ugoda, na mocy której:

1. Spółka Akcyjna zapłaci Wnioskodawcy:
   
   

• kwotę 55.000,00 zł jako wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od dnia 1 czerwca 2004r. do dnia 31 grudnia 2007r. Kwota ta wpłynęła na rachunek bankowy Wnioskodawcy w dniu 6 lipca 2008r.,

• za okres od dnia 1 stycznia 2008r. do dnia 30 czerwca 2008r. po 1.300,00 zł za każdy miesiąc jako wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości. Kwota 7.800,00 zł wpłynęła na rachunek bankowy Wnioskodawcy w dn. 6 lipca 2008r.,

2. Spółka Akcyjna za okres od dnia 1 lipca 2008r. płacić będzie Wnioskodawcy miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 1.300,00 zł netto.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy otrzymana kwota wynagrodzenia w wysokości 55.000,00 zł za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 1 czerwca 2004r. do dnia 31 grudnia 2007r. podlega opodatkowaniu podatkiem VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane wynagrodzenie za okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2007r. w kwocie 55.000,00 zł stanowi odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, należne właścicielowi nieruchomości i określone przepisami art. 224 i art. 225 Kodeksu Cywilnego; wynagrodzenie to nie jest żadną z czynności wymienionych w art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), zwanej dalej ustawa o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast przez świadczenie usług, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Z cyt. wyżej przepisów wynika, że przy określeniu czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Analiza ww. przepisów ustawy o podatku od towarów i usług prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymana zapłatą.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest określenie czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Kwestie bezumownego korzystania z cudzej własności regulują przepisy art. 224 i art. 225 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). W warunkach określonych normą art. 224 i art. 225 k.c. właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z jego rzeczy. Zapłata w tym przypadku określonej kwoty pieniężnej wiąże się z prawem żądania naprawienia wynikłej dla właściciela rzeczy szkody z tytułu bezprawnego korzystania z nieruchomości. Żądane wynagrodzenie (roszczenie pieniężne) stanowi w istocie odszkodowanie. Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości obejmuje spodziewane korzyści z tytułu umowy najmu czy dzierżawy, która zostałaby zawarta gdyby nieruchomość nie została zajęta. Przepisy prawa przyznają właścicielowi prawo do roszczenia o odszkodowanie, które obejmuje kompensatę utraconych korzyści, jakie właściciel by uzyskał gdyby rzecz wynajął.

W sprawie będącej przedmiotem wniosku występuje sytuacja, gdy pomiędzy stronami - ani wyraźnie, ani dorozumianie do 11 czerwca 2008r. - nie została zawarta jakakolwiek umowa, ani też nie została przedłużona dotychczasowa umowa lub dotychczasowa umowa wygasła. Z tego powodu Wnioskodawca mógł ponieść określone straty lub nie uzyskać określonych korzyści.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że bezumowne korzystanie z nieruchomości przez Spółkę Akcyjną odbywało się bez aprobaty Wnioskodawcy. Wnioskodawca po nabyciu przedmiotowej nieruchomości zwrócił się do Spółki Akcyjnej o wyprowadzenie sieci ciepłowniczej z nieruchomości stanowiącej jego własność. W wyniku odpowiedzi odmownej, Wnioskodawca złożył w Sądzie "Wezwanie do próby ugodowej" z roszczeniem o zapłatę odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez Spółkę Akcyjną. Między Wnioskodawcą i Spółką Akcyjną w wyniku przeprowadzonego ugodowego postępowania sądowego została podpisana 11 czerwca 2008r. przez strony ugoda, na mocy której Spółka Akcyjna zapłaciła Wnioskodawcy wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2007r. Zapłata w tym przypadku określonej kwoty pieniężnej (55 000 zł) nie stanowi odpłatności za korzystanie z nieruchomości, a jedynie rekompensatę za zajęcie cudzej własności i uniemożliwienie wykorzystania jej w odmienny sposób. Tym samym bezumowna czynność, na którą nie została wyrażona zgoda (ani wyraźna, ani dorozumiana), nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, a żądanie z tego tytułu zapłaty nie stanowi należności za jej wykonanie.

Reasumując, wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 01 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2007r. oraz za okres od 1 stycznia 2008r. do 30 czerwca 2008r. nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym ww. wynagrodzenie, z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.

Mając na uwadze powyższe stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Ocena prawna stanowiska Wnioskodawcy w kwestii opodatkowania wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości za okres od 1 stycznia 2008r. do 30 czerwca 2008r. zawarta została w odrębnym rozstrzygnięciu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę, zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.