Istota interpretacji:

opodatkowanie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia mieszkaniowa posiada w swoich zasobach mieszkania wybudowane i oddane po raz pierwszy do zasiedlenia przed 2001 rokiem. Są to mieszkania o statusie lokatorskiego lub własnościowego prawa do lokalu. Członkowie spółdzielni i osoby nie będące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych w trybie art.11 i 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 z późn. zmianami) występują z wnioskiem o przekształcenie tych praw w prawo odrębnej własności. Zdarzały się sytuacje, gdy prawa te wygasły, np. z powodu śmierci lokatora, przekazania wkładu lokatorskiego na rzecz męża, żony czy dzieci, wykluczenia członka i ponownego przyjęcia go w poczet członków, wzajemnej zamiany mieszkań, zwrotu lokalu o statusie lokatorskim do spółdzielni i w związku z tym ponownie ustanowiono prawo lokatorskie po 1 maja 2004 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy w sytuacji, gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do danego lokalu ustanawiane jest nie po raz pierwszy, lecz po raz kolejny i ustanowienie to następuje już w okresie obowiązywania ustawy o VAT z dnia 11 marca 2004 r. a następnie przed upływem 5 lat od tego ustanowienia następuje przekształcenie tego prawa - mają zastosowanie zasady wynikające z art. 153 ust.2 (nie podlega ustawie o VAT) i art. 43 ust.1 pkt 10 (zwolnienie od VAT) i w związku z tym czy:

1. przepis art. 153 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy każdego lokalu zasiedlonego przed 1 maja 2004r., także takiego, do którego prawo lokatorskie ustanowione zostało ponownie po tej dacie...
2. czy należy pobrać 7% podatek VAT od członka spółdzielni ustanawiając odrębną własność lokalu w trybie art.11 i 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w sytuacji, gdy wkład lokatorski w całości został wniesiony przed 1 maja 2004 r....
3. czy ustanowienie odrębnej własności lokalu na rzecz osoby nabywającej to prawo w drodze zamiany mieszkań, wykluczenia członka i ponownego przyjęcia go w poczet członków, nabycia mieszkania w przetargu po dniu 1 stycznia 2008 r., wiąże się z pobraniem 7% podatku VAT...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy w sytuacji, gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu ustanawiane jest po raz kolejny, a lokal, którego to prawo dotyczy był już wcześniej zasiedlony zastosowanie znajduje art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a więc zwolnienie z podatku VAT.

Natomiast przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, w sytuacji gdy pierwotne ustanowienie tego prawa i zasiedlenie lokalu nastąpiło przed 1 maja 2004 r., a kolejne ustanowienie prawa miało miejsce już po 1 maja 2004 r. wyłączone jest z ustawy o VAT na podstawie art. 153 ust. 2 ustawy o VAT. Stanowisko to potwierdza pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. W interpretacji indywidualnej sygn. IBPP3/443-95/081/IK/KAN-15621021081KAN-3454104/08 z dnia 5 maja 2008 r. pisze:

• ustanowienie odrębnej własności lokalu po dniu 1 maja 2004 r., w trybie art.11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w sytuacji, gdy ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. (...) lokatorskie prawo do tego lokalu wygasło, podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, jako że czynność ta dotyczy lokalu po jego pierwszym zasiedleniu, przekształcenie przysługującego członkowi spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności lokalu, w trybie art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w odniesieniu do lokalu do którego lokatorskie prawo zostało ustanowione po raz pierwszy przed 1997 r. i lokal ten został zasiedlony przed 1997 r. - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ma mocy art. 153 ust. 2 ww. ustawy."
  
  

Twierdzenie odnośnie wyłączenia z opodatkowania przekształcenia praw lokatorskich w prawo odrębnej własności na podstawie art. 153 ust. 2 ustawy o VAT lokali zasiedlonych przed 1 maja 2004 r. potwierdzają kolejne interpretacje pozostałych Izb Skarbowych:

Izba Skarbowa w Poznaniu:

• interpretacja indywidualna sygn. nr ILPP1/443-154/08-2/BP z dnia 5 maja 2008 r. - "celem powołanego przepisu jest wyłączenie spod działania ustawy o podatku od towarów i usług przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. oraz zostały zasiedlone przed ta datą."
  
  

Izba Skarbowa w Bydgoszczy:

• interpretacja indywidualna sygn. nr ITPP2/443-142/08/RS z dnia 8 maja 2008 r. - "(..) ustanowienie po 1 maja 2004 r. ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokali (po jego wygaśnięciu na skutek wypowiedzenia, pozbawienia członkowstwa lub śmierci członka spółdzielni) do których to prawo już po raz pierwszy zostało ustanowione, nie ma znaczenia dla opodatkowania czynności przekształcenia w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo do ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu. Wobec powyższego na mocy art. 153 ust. 2 przedmiotowe przekształcenie nie będzie podlegało ustawie o podatku od towarów i usług. Reasumując (...) przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie odrębnej własności lokali w stosunku do których ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu jak i jego zasiedlenie nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r., nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług(..)".
  
  

Izba Skarbowa w Warszawie:

Interpretacja indywidualna sygn. nr IPPP1-443-643108-4/JB z dnia 14 maja 2008 r.- "(...) ustanowienie po raz pierwszy lokatorskiego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego i jego zasiedlenie nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. (...) należy stwierdzić, że przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (..) w prawo odrębnej własności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 153 ust. 2 w/w ustawy":

Interpretacja indywidualna sygn. nr IPPP1-443-562108-4/JB a dnia 14 maja 2008 r. - (...) celem tego przepisu (art. 153 ust. 2 ustawy o VAT - przyp. autora) jest wyłączenie spod ustawy przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielni spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. oraz zostały one zasiedlone przed ta datą." podobne stanowisko zajmuje Dyrektor wspomnianej Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej sygn. nr IP-PP2-443-338/08-6/MS z dnia 20 maja 2008 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jako właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe praw do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Z powyższego wynika, że przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego praw do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności lokalu traktuje się jako dostawę towarów.

Zgodnie z art. 29 ust. 8 ustawy ustawodawca postanowił, że jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu o wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 i ust. 7 ustawy zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Powyższe zwolnienie nie ma również zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8 w/w ustawy.

Jednakże, z zapisu art. 153 ust. 2 ustawy wynika, iż przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed 1 maja 2004 r.

Z cytowanego wyżej przepisu wynika, iż wyłączeniu spod ustawy o podatku od towarów i usług na mocy art. 153 ust. 2 tej ustawy, podlegają czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu, w przypadku, gdy ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004r. Celem tego przepisu jest wyłączenie spod ustawy przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielni spółdzielczego lokatorskiego do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności do lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004r. i zostały one zasiedlone przed tą datą.

Z przedstawionych przez Wnioskodawcę okoliczności wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada w swoich zasobach mieszkania wybudowane i oddane po raz pierwszy do zasiedlenia przed 2001 rokiem. W związku z powyższym spełniona zostaje jedna z przesłanek do zastosowania art. 153 ust. 2 ustawy.

Mając na uwadze przytoczony wyżej stan prawny i stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, iż:

• W przypadku lokalu zasiedlonego przed dniem 1 maja 2004r., do którego spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało ustanowione po raz kolejny po tej dacie, znajdują zastosowanie przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, a więc podlega zwolnieniu z podatku VAT.

• Nie ma przesłanek do opodatkowania stawką 7 % członka spółdzielni, ustanawiającego odrębną własność lokalu mieszkalnego w trybie art. 11 i 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w sytuacji, gdy wkład lokatorski został w całości wniesiony przed 1 maja 2004r. Wobec powyższego na mocy art. 153 ust. 2 przedmiotowe ustanowienie odrębnej własności do lokalu mieszkalnego, nie będzie podlegało ustawie o podatku od towarów i usług.

• Do ustanowienia odrębnej własności do lokalu na rzecz osoby nabywającej to prawo w drodze zamiany mieszkań, wykluczenia członka i ponownego przyjęcia go poczet członków, nabycia mieszkania w przetargu, do którego spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało już po raz pierwszy ustanowione, będzie miał zastosowanie art. 153 ust. 2 ustawy i nie będzie podlegało ustawie o podatku od towarów i usług.
  
  

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

Referencje