W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca dokonuje dostaw towarów (gum do żucia) na rzecz podmiotów zagranicznych, przy czym dostawy te obejmują ściśle określone rodzaje towarów produkowanych przez Zainteresowanego, wyłącznie na zlecenie tych podmiotów (tj. z uwagi na ich specyfikę w praktyce nie jest możliwe zbycie tych towarów na rzecz innych kontrahentów). W sytuacji, gdy Wnioskodawca podejmuje się produkcji na zlecenie kontrahenta określonych rodzajów towarów, a następnie kontrahent ten rezygnuje z realizacji złożonego zlecenia (już w trakcie, gdy podjęto działania mające na celu jego realizację) Zainteresowany obciąża go poniesionymi kosztami (w praktyce koszty te obejmują koszty produkcji niszczonego towaru, np. opakowania oraz koszty jego fizycznego zniszczenia; jak wspomniano powyżej, towary te są niszczone z uwagi na brak możliwości zbycia innym kontrahentom lub wykorzystania do produkcji na rzecz innych kontrahentów). W związku z otrzymanymi od kontrahenta kwotami Wnioskodawca nie uzyskuje dodatkowych korzyści poza zwrotem poniesionych kosztów, tj. otrzymane kwoty nie zawierają zysku/marży Zainteresowanego. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w celu wyeliminowania wątpliwości co do zasad traktowania i dokumentowania dla potrzeb VAT otrzymywanych przez Wnioskodawcę kwot związanych z anulowaniem zlecenia przez kontrahenta, Zainteresowany pragnie potwierdzić swoje rozumienie analizowanych przepisów o VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe z perspektywy obowiązujących przepisów o VAT jest przedstawione poniżej podejście zakładające, iż kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę w związku z anulowaniem zlecenia przez kontrahenta stanowią odszkodowanie pozostające poza zakresem opodatkowania VAT (stąd kwoty te mogą być dokumentowane przez Zainteresowanego np. w formie noty księgowej). W rezultacie Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do ujmowania omawianych kwot w ramach rozliczeń dla celów VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z przepisami art. 2 pkt 6 ustawy o VAT pod pojęciem towarów rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Natomiast zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymywania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W ocenie Zainteresowanego, w świetle brzmienia wskazanych powyżej przepisów otrzymywane przez niego kwoty, stanowiące formę odszkodowania za poniesione koszty związane z anulowaniem przez kontrahenta zlecenia produkcyjnego w trakcie jego realizacji, nie stanowią wynagrodzenia, z tytułu czynności dostawy towarów (w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT) lub świadczenia usług (w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT).

W szczególności, odszkodowanie to nie może być uznane za wynagrodzenie z tytułu jakiegokolwiek świadczenia (transakcji) realizowanego przez Wnioskodawcę na rzecz kontrahenta (kontrahent w związku z wypłatą omawianego odszkodowania nie uzyska bowiem żadnego przysporzenia/bezpośredniej korzyści). Co więcej, nie można tu mówić o określonym odbiorcy usługi, który odnosiłby z jej wykonania bezpośrednią korzyść (zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, do momentu gdy nie istnieje określony beneficjent usługi, który uzyskuje wymierną korzyść w wyniku danego świadczenia nie można traktować danego świadczenia jako usługi w rozumieniu przepisów o VAT). Takie wnioski wypływają m.in.: z wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie 102/86 (Apple and Pear Development Council), z wyroku z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C 16/93 (Tolsma), z wyroku z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie C 174/00 (Kennemer Golf) oraz z wyroku z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C 210/04 (FCE Bank).

Należy jednocześnie podkreślić, iż w przypadku gdy Wnioskodawca obciąża kontrahenta poniesionymi kosztami związanymi z anulowaniem zlecenia produkcyjnego przez kontrahenta, należy stwierdzić, iż obciążenie równowartością poniesionych kosztów ma charakter rekompensaty. Kontrahent wpłacając rekompensatę za poniesione straty nie pełni roli odbiorcy jakiejkolwiek usługi.

Mając na uwadze powyższe Zainteresowany stoi na stanowisku, iż kwoty otrzymywane przez niego w związku z anulowaniem zlecenia przez kontrahenta stanowią odszkodowanie pozostające poza zakresem opodatkowania VAT. W rezultacie, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do ujmowania omawianych kwot dla potrzeb rozliczeń w składanych przez niego deklaracjach VAT.

Podobne podejście, wskazujące, iż odszkodowania pozostają poza zakresem opodatkowania VAT, prezentowane jest często przez polskie organy podatkowe w wydawanych przez nie interpretacjach przepisów ustawy o VAT (np. przez Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w postanowieniu nr RO/443-66/06 z dnia 10 stycznia 2007 r., przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu w postanowieniu nr ZP/443-719/04 z dnia 18 stycznia 2005 r. oraz w postanowieniu nr ZP/443-104/04 z dnia 12 lipca 2004 r.).

Na analogiczne traktowanie kwot odszkodowań dla potrzeb podatku VAT wskazał również Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r. nr C 277/05 (sprawa Société thermale ďEugénie-les-Bains przeciwko Minist#232;re de ľÉconomie des Finances et de ľIndustrie). W omawianym wyroku Trybunał uznał, iż "kwoty zapłacone tytułem zadatku w ramach umów dotyczących świadczenia usług hotelarskich podlegających podatkowi VAT, w przypadku, gdy klient skorzysta z uprawnienia do odwołania rezerwacji, a kwoty te są zatrzymywane przez przedsiębiorstwo hotelarskie, należy uznać za odszkodowanie ryczałtowe płacone w celu naprawienia szkody poniesionej w następstwie niewykonania umowy przez klienta, bez bezpośredniego związku z jakąkolwiek odpłatnie świadczoną usługą, które jako takie nie podlega opodatkowaniu".

Ponadto z orzecznictwa Trybunału wynika, że dane świadczenia traktowane są dla potrzeb VAT jako odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu tym podatkiem jedynie jeśli istnieje bezpośredni związek pomiędzy danym świadczeniem (świadczoną usługą) a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego, w którym dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Takie wnioski wypływają m.in.: z wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie 102/86 (Apple and Pear Development Council), z wyroku z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C 16/93 (Tolsma), z wyroku z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie C 174/00 (Kennemer Golf) oraz z wyroku z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C 210/04 (FCE Bank).

W opinii Wnioskodawcy, w analizowanej sytuacji nie dochodzi do jakiegokolwiek świadczenia jakie miałby otrzymywać kontrahent w związku z anulowaniem danego zamówienia (w konsekwencji czego nie można mówić o usłudze świadczonej przez Zainteresowanego), natomiast kwoty otrzymywane przez niego stanowią formę rekompensaty nakładów jakie poniósł w związku z podjęciem działań mających na celu realizację kontraktu.

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, kwoty otrzymywane w związku z anulowaniem zlecenia przez kontrahenta stanowią odszkodowanie, pozostające poza zakresem opodatkowania VAT. W związku z tym, obciążenie kontrahentów kwotami mającymi charakter odszkodowania, jako nie mieszczące się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, może być udokumentowane przez Zainteresowanego np. notą księgową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Ponadto, w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, iż analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej czy otrzymywane od kontrahenta kwoty stanowią odszkodowanie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.