Pytanie:

Czy w opisanym przypadku odstąpienia od umowy przez zleceniobiorcę (Spółkę): 1. Wystąpi obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług u zleceniobiorcy z tytułu drugiej (niezapłaconej przez zleceniodawcę) zaliczki? 2. W którym momencie zaliczka 100% (pełna należna kwota) stanowi obrót (moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT)? 3. Czy wydatki poniesione przez Spółkę podczas wykonywania czynności zleconych wspomnianą umową do czasu naruszenia jej warunków, skutkujących odstąpieniem od tej umowy, należy uznać za poniesione w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą tzn. czy Spółce przysługuje odliczenie podatku naliczonego od tych zakupów? 4. Czy jeśli Spółka nie skorzysta z prawa dochodzenia kary umownej to wystąpi obowiązek podatkowy w zakresie podatku VAT?

Działając na podstawie przepisu art. 14a § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa - Wola rozpatrzył przedmiotowy wniosek i postanowił uznać stanowisko podatnika w nim zawarte:
-w zakresie pytania 1 - czy wystąpi obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług u zleceniobiorcy z tytułu drugiej (niezapłaconej) zaliczki przez zleceniodawcę (moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT) - za prawidłowe,
-w zakresie pytania 2 - w którym momencie zaliczka 100% stanowi obrót - za nieprawidłowe,
-w zakresie pytania 3 - Czy wydatki poniesione przez Spółkę podczas wykonywania czynności zleconych wspomnianą umową do czasu naruszenia jej warunków, skutkujących odstąpieniem od tej umowy, należy uznać za poniesione w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą tzn. czy Spółce przysługuje odliczenie podatku naliczonego od tych zakupów? - za prawidłowe,
-w zakresie pytania 4 - czy jeśli wnioskodawca nie skorzysta z prawa dochodzenia kary umownej to wystąpi obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług - za prawidłowe.
Ocena prawna stanowiska wnioskodawcy
AD 1.
Generalna zasada dotycząca momentu powstania obowiązku podatkowego została zawarta w przepisie art. 19 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art.14 ust 6, art. 20 i art. 21 ust 1.
Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 11 ww. ustawy jeżeli przed wydaniem towaru otrzymano całość lub część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.
Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami należy uznać, iż w sytuacji, w której zleceniodawca nie wpłaca raty ustalonej zaliczki - nie może powstać obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania tej zaliczki. Jak bowiem wynika z powyższego przepisu - obowiązek podatkowy rodzi otrzymanie zaliczki, nie zaś fakt ustalenia w umowie jej zapłaty. Należy zatem uznać, iż jeżeli przed wykonaniem usługi podatnik nie otrzyma zaliczki brak jest przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
AD 2.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 19 ust. 11, momentem powstania obowiązku podatkowego będzie otrzymanie przez zleceniobiorcę kwoty zaliczki, bez względu na to, w jakiej wysokości. Ważne jest to, że zaliczka ta musi być otrzymana przed wykonaniem usługi.
AD 3.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ww. ustawy w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniemart. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż jeżeli podatnik dokonuje zakupów, które w momencie ich dokonania są przeznaczone do wykonywania czynności opodatkowanych - wówczas ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych zakupów.
W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z art. 91 ust. 1 ww. ustawy - po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku naliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2 - 9, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2 - 6 lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11, dla zakończonego roku podatkowego. Korekty tej nie dokonuje się, jeżeli różnica między proporcją odliczenia określoną w art. 90 ust. 4 a proporcją określoną w zdaniu poprzednim nie przekracza 2 punktów procentowych.
Zgodnie zaś z art. 91 ust. 7 przepisy ust. 1 - 5 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
W przedmiotowej sprawie - zdaniem organu podatkowego - występują przesłanki do zastosowania wyżej cytowanych przepisów, bowiem z chwilą dokonania zakupów podatnik uznaje, iż będą one służyły czynnościom opodatkowanym. Jednakże odstąpienie od umowy powoduje zmianę tego prawa - dokonane zakupy nie służą czynnościom opodatkowanym, a zatem podatnik musi dokonać korekty podatku, zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami.
AD 4.
Zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 1 w/w ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu tym podatkiem podlega między innymi odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług.
Definicja dostawy towarów zawarta została w art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym jest to czynność polegająca na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Świadczenie usług określono w art. 8 ust. 1 ustawy jako świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Powyższe przepisy wskazują na przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W sytuacji, w której podatnik dokonuje odstąpienia od dochodzenia kary umownej czynność ta nie mieści się w katalogu czynności zawartych w art. 5 w/w ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.