Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 21 listopada 2007 r. (data wpływu 26 listopada 2007 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wierzytelności - jest nieprawidłowe.

W dniu 26 listopada 2007 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Działając na mocy statutu, Bank zakupił od przedsiębiorcy wierzytelność, która przysługiwała mu względem Urzędu Gminy. Czynność ta została dokonana przed upływem dwumiesięcznego terminu płatności określonego w fakturze. Transakcja miała charakter:

• jednorazowy, epizodyczny, Bank zakupił tylko jedną wierzytelność od przedsiębiorcy,
• brak jakichkolwiek innych czynności, tak ze strony banku, jak i przedsiębiorcy i Banku względem siebie,
• brak jakiejkolwiek - oprócz jednorazowej umowy cesji - współpracy pomiędzy bankiem a przedsiębiorcą,
• bank nabył wierzytelność definitywnie - ostatecznie,
• bank otrzymuje zapłatę od dłużnika Urzędu Gminy,
• celem Banku jest zysk, jaki osiąga na różnicy cen pomiędzy zakupioną wierzytelnością od przedsiębiorcy a kwotą wpłaconą przez Urząd Gminy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wykonywana przez Bank czynność bankowa - nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych, zaklasyfikowana przez Główny Urząd Statystyczny do grupowania PKWiU 65.23.10-00.00 "Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalno-rentowych" podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy obrót wierzytelnościami (kupno i zbycie) jest jedną z podstawowych czynności podejmowanych przez banki, wymienionych w art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo bankowe. Bank realizując wymienione czynności świadczy usługi z zakresu pośrednictwa finansowego m. in. zajmuje się zakupem i sprzedażą wierzytelności lub ich windykacją we własnym zakresie. Bank w sposób definitywny, ostateczny nabywa w drodze cesji wierzytelności przedsiębiorców przysługujące im wobec gminy. Są to wierzytelności własne przedsiębiorców z tytułu świadczeń wykonywanych na rzecz jednostek budżetowych gminy. Bank wskazuje, iż obrót wierzytelnościami traktowany jest przez ustawę o podatku od towarów i usług jako usługa pośrednictwa finansowego (PKWiU grupowanie 65-67). Usługi tego rodzaju, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 oraz załącznika nr 4 poz. 3 do ustawy korzystają ze zwolnienia przedmiotowego. Wyłączone ze zwolnienia zostały m. in. usługi ściągania długów i factoringu. Z zawartych przez bank umów wynika, iż nie świadczy on żadnych dodatkowych usług wobec przedsiębiorców, nabywa ich wierzytelności ostatecznie, nie wyręcza przedsiębiorcy z konieczności ściągnięcia długu. Celem transakcji cesji wierzytelności jest uzyskanie wcześniejszej płatności przez przedsiębiorcę. Powołując się na interpretacje przepisów prawa podatkowego w tym m.in. postanowienie Urzędu Skarbowego w R. z dnia 7 lipca 2005 r. oraz wyjaśnienia zawarte w literaturze prawniczej, Wnioskodawca podkreśla, iż w przypadku umowy faktoringowej cesja jest tylko jednym z elementów wchodzących w skład tej umowy. Natomiast w przedstawionym stanie faktycznym, Bank zawiera jednorazową umowę tylko i wyłącznie o przelew wierzytelności. W umowie tej brak jest jakichkolwiek dodatkowych usług, które konstytuują faktoring. Opierając się z kolei na opinii Urzędu Statystycznego w Łodzi, w myśl której wykonywane przez Bank usługi sklasyfikowano w grupowaniu PKWiU 65.23.10-00.00 "Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalno-rentowych", Wnioskodawca podnosi, iż cesja wierzytelności podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 oraz załącznika nr 4 poz. 3 do ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, w tym również m.in. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Nabycie wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży mieści się niewątpliwie w zakresie usług pośrednictwa finansowego - sklasyfikowanych według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w sekcji J ex (65-67). W tak pojmowanej usłudze mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji) polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, iż w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy, zwalnia się od podatku usługi pośrednictwa finansowego - sklasyfikowane według PKWiU w sekcji J ex (65-67). Ze zwolnienia tego wyłączone zostały enumeratywnie wymienione rodzaje usług pośrednictwa finansowego - m. in. usługi ściągania długów i factoringu (poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4).

Usługi ściągania długów i faktoring nie zostały zdefiniowane w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Co do zasady faktoring polega na tym, że faktor trudniący się zawodowo tego typu działalnością nabywa wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy (faktorantowi) z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności, pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora.

Ze złożonego wniosku wynika, iż nabycie wierzytelności następuje na podstawie umowy cesji wierzytelności, która nie obejmuje dodatkowych czynności wykonywanych przez zbywcę na rzecz nabywcy. Wnioskodawca podkreśla, iż nabywa wierzytelność ostatecznie, nie wyręcza przedsiębiorcy z konieczności ściągnięcia długu. Celem transakcji cesji wierzytelności jest uzyskanie wcześniejszej płatności przez przedsiębiorcę. Ponadto wskazuje, iż realizując wymienione czynności świadczy usługi z zakresu pośrednictwa finansowego, m.in. zajmuje się zakupem i sprzedażą wierzytelności lub ich windykacją we własnym zakresie.

Ustosunkowując się do powyższego wskazać należy, iż trudno podzielić stanowisko Wnioskodawcy wyrażone we wniosku, iż nabywając wierzytelności w sposób ostateczny Bank nie wyręcza przedsiębiorcy z konieczności ściągnięcia długu. W przypadku bowiem cesji ostatecznej, bezwarunkowej wierzyciel pierwotny (cedent) przelewa należność za określoną w umowie równowartość na wierzyciela wtórnego (cesjonariusza) w celu jej realizacji. Cesjonariusz przejmuje jednocześnie ryzyko niewypłacalności dłużnika. Samo określenie "ostateczna" oznacza więc, iż cesjonariusz nabywa (przejmuje) wierzytelność nie w sposób czasowy lecz w sposób definitywny, ostateczny. Podmiot ten wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela. Z tych też względów, stwierdzić należy, iż poprzez zakup wierzytelności od wierzyciela pierwotnego Wnioskodawca świadczy usługę, której istotą jest właśnie zwolnienie zbywcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania. Oznacza to, że w ramach cesji nabywca wierzytelności wykonuje dla zbywcy oprócz finansowania również usługę ściągnięcia wierzytelności.

A zatem transakcja zawierana pomiędzy cedentem a cesjonariuszem polegająca na przelewie wierzytelności z cedenta na cesjonariusza, który przejmuje tą wierzytelność, skutkująca - jak to zaznaczono powyżej - "uwolnieniem" przedsiębiorcy (cedenta) od ciężaru egzekwowania wierzytelności, stanowi czynność odzyskiwania długów wyłączoną ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Koncepcja odzyskiwania długów nie zależy bowiem od sposobu, w jaki odzyskiwanie to się odbywa. Pojęcie odzyskiwania długów dotyczy jasno sprecyzowanych transakcji finansowych mających na celu uzyskanie zapłaty wierzytelności pieniężnej. Z tych też względów stwierdzić należy, iż celem (zamiarem) dokonanej transakcji nabycia wierzytelności jest właśnie ściągnięcie długów, pomimo iż Wnioskodawca czynności tych nie uznaje za ściąganie długów.

Reasumując wskazać należy, iż usługi wymienione pod poz. 3 (pkt 5) załącznika nr 4 do ustawy, tj. usługi faktoringu w każdej postaci łącznie z usługami nabywania wierzytelności innych podmiotów, niemające charakteru usług faktoringu, lecz realizowane w celu ściągania długów (niezależnie od stopnia przejętego ryzyka wypłacalności dłużnika) - podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według podstawowej 22% stawki podatku.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej - powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.