Pytanie:

Czy w ramach umowy konsorcjum rozliczając przychody i koszty między konsorcjantami do wysoksci 50% można wystawiać noty księgowe?

Wnioskiem z dnia 22.12.2006r. złożonym w kancelarii tut. Urzędu w dniu 27.12.2006r. uzupełnionym pismem z dnia 19.01.2007r. Spółka zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług w sprawie rozliczenia przychodów i kosztów do wysokości 50% w ramach umowy konsorcjum.
Stan faktyczny przedstawiony we wniosku.
Spółka jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. W ramach swojej działalności zawarła z inną Spółkę umowę konsorcjum, której jest liderem. Wspólnie z tą firmą sprzedaje określone towary i usługi innym przedsiębiorcom. W trakcie realizacji przedmiotu umowy każda ze stron ponosi swoje koszty i osiąga przychody związane z transakcją (tym samym odlicza i nalicza VAT). Po zakończeniu określonego etapu przychody i koszty zgodnie z zapisem umowy dzielone są po 50% na każdą ze stron. W przypadku gdy jedna ze stron osiąga większe przychody i koszty (tym samym odlicza i nalicza VAT) niż druga w celu wyrównania wystawiane są noty księgowe między konsorcjantami.
Wątpliwości podatnika dotyczą prawidłowości rozliczeń w ramach umowy konsorcjum przychodów i kosztów do wysokości 50 % na podstawie not księgowych.

Stanowisko podatnika.
Spółka uważa, że sposób rozliczania za pomocą not księgowych jest poprawny, ponieważ rozliczenie przychodów i kosztów w ramach umowy konsorcjum nie dotyczy podatku od towarów i usług. Jednocześnie każda ze stron umowy ma prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu towarów i usług związanych z przedmiotem umowy oraz obowiązek naliczenia podatku VAT przy dostawie określonych towarów i usług innym przedsiębiorcom, mimo tego, że kwoty podatku VAT odliczanego i naliczanego nie będą u konsorcjantów w takich samych wysokościach.

Jak wynika z brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wzajemnie rozliczenie pomiędzy stronami umowy konsorcjum nie jest odpłatnym świadczeniem usług, stanowi jedynie partycypowanie we wspólnie poniesionych kosztach jak i osiągniętych przychodach. Czynność ta nie rodzi skutków w podatku od towarów i usług a tym samym nie podlega fakturowaniu.

Polskie prawo nie wyodrębnia w Kodeksie cywilnym odrębnego typu umowy konsorcjum nie mniej jednak dopuszczalność zawierania tego typu kontraktów jest niezaprzeczalna w świetle obowiązującej w prawie polskim zasady swobody umów. Zgodnie z jej treścią strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 3531 Kodeksu cywilnego. Konsorcjum nie stanowi trwałego związku gospodarczego. Członkowie konsorcjum łączą swoje siły wyłącznie na potrzeby zrealizowania jednorazowego przedsięwzięcia gospodarczego (konkretnego zamówienia publicznego), a nie dla stałego prowadzenia działalności gospodarczej. Konsorcjum nie posiada ani osobowości prawnej, ani nie jest nawet samodzielnym podmiotem praw i obowiązków odrębnym od osób konsorcjantów.

Ponieważ problem ten budził wątpliwości podatników, stanowisko w tej sprawie wyraziło Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 24 lutego 2004 r., które było odpowiedzią na interpelację poselską.

W zakresie podatku VAT stwierdzono tam m.in.:"(...) w przepisach ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) brak jest szczególnych regulacji dotyczących wzajemnych rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami, którzy zawarli umowę o wspólnym przedsięwzięciu i działają w ramach konsorcjum . W szczególności należy mieć na uwadze to, że przepisy ww. ustawy, definiując pojęcie podatnika (art. 5) nie przewidują uznania za jednego podatnika większej liczby przedsiębiorców pozostających w bliskich związkach, np. o charakterze ekonomicznym."

Przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT, w tym także lider konsorcjum. Powyższe oznacza, że przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ww. ustawy oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze -umowy konsorcjum- nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego lecz stanowi porozumienie intencyjne stron.

Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, iż wzajemnie rozliczenie pomiędzy stronami umowy kosnorcjum nie powinny być dokumentowane fakturą VAT lecz dowodem księgowym przewidzianym w przepisach ustawy o rachunkowości.

Interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia .

Na podstawie art. 14a § 4, art. 236 § 2 pkt 1 oraz art. 223 § 1 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa, na niniejsze postanowienie służy zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, za pośrednictwem tut. organu podatkowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Referencje