Pytanie:

Czy odpłatne zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu przez Spółdzielnię, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny zbudowany przed 1967 r. jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług?

Na przedmiotowych działkach posadowiony był budynek mieszkalny zbudowany przed 1967 r, który nie został objęty w. wym. aktem notarialnym. Budynek pozostawał własnością i był we władaniu Gminy Miasta do chwili obecnej. Celem doprowadzenia do jednolitego stanu prawnego obejmującego łącznie tytuł do gruntu i budynku Gmina Miasta (właściciel budynku mieszkalnego) i podatnik (użytkownik wieczysty gruntu) postanowili zawrzeć umowę odpłatnego zbycia przez Spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz właściciela budynku mieszkalnego - Gminy .

Podatnik zwraca się z pytaniem:

1. Czy odpłatne zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu przez Spółdzielnię, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny zbudowany przed 1967 r. jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek mieszkalny stanowi własność nabywającego, tj. Gminy Miasta.
2. Jaka stawka podatku VAT jest właściwa przy odpłatnym zbyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym wybudowanym przed 1967 r. w sytuacji, gdy własność budynku wzniesionego na tym gruncie należy do nabywającego.
3. Jaka wartość stanowi podstawę wymiaru podatku VAT.

Zdaniem podatnika zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Przez dostawę towarów, o której mowa wcześniej, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzenia towarem jak właściciel. Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych (art. 8 ust. 1 pkt l uptu).

Podatnik uważa, iż Spółdzielnia, jako zbywający winna zastosować zapisy art. 29 ust. 5, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków trwale z gruntem związanych z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Art. 43 ust.1 pkt 2 w powiązaniu z ust. 2 pkt l tegoż artykułu uprawnia do zwolnienia z podatku VAT dostawę używanych ponad 5 lat obiektów budownictwa mieszkaniowego, w stosunku do których nie przysługiwało ich dostawcy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W związku z powyższym nie wystąpi stawka podatku VAT w przypadku odpłatnego zbycia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu.

Natomiast podstawę deklarowania zwolnienia z podatku VAT stanowić będzie wartość prawa użytkowania wieczystego działki gruntu określona w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego, uwidoczniona w akcie notarialnym.

Należy stwierdzić:

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm. ) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Prawo użytkowania wieczystego gruntu jest prawem rzeczowym określonym przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 232 § 1 Kodeksu Cywilnego grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miast i przekazanie do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym. Natomiast zgodnie z art. 232 § 2 Kodeksu cywilnego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.

Zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Użytkowanie wieczyste gruntu wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie lub przez rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania gruntu.

Wygaśnięcie umowy użytkowania wieczystego nie oznacza przeniesienia prawa wieczystego użytkowania, lecz objęcie przedmiotu wygasłej umowy przez jego właściciela, którym w myśl art. 232 Kodeksu cywilnego jest Skarb państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Ze stanu faktycznego wynika, iż podatnik jako dotychczasowy użytkownik wieczysty gruntów rozwiązuje umowę z właścicielem gruntów. Nie mamy tutaj do czynienia z świadczeniem usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Świadczenie usług zakłada bowiem istnienie podmiotu będącego ich odbiorcą (konsumentem usług). Nie można stwierdzić, że wskutek rozwiązania umowy wieczystego użytkowania konsumentem tej czynności będzie właściciel gruntu.

Stwierdzić zatem należy, że rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania gruntu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wątpliwości co do opodatkowania otrzymanej zapłaty stanowią odrębny problem wymagający określenia przez strony umowy istoty tej odpłatności.