Pytanie:

Czy zamiana mieszkań na lokal użytkowy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu działalności handlowej oraz świadczy usługi wynajmu nieruchomości.Z treści pisma złożonego w tutejszym organie podatkowym wynika, że w związku z możliwością zamiany z Gminą lokali mieszkalnych na użytkowy zakupiła Pani w 2005 r. kilka lokali mieszkalnych (od developera), w zamian za przekazanie Gminie lokali mieszkalnych ma Pani otrzymać lokal użytkowy. Od chwili zakupu tych lokali mieszkalnych do czasu ich zamiany z Gminą nie upłynie 5 lat. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w piśmie z dnia 19 września 2005 r. zakupione przez Panią lokale były zasiedlone, a pozyskany od Gminy lokal użytkowy będzie służył usługom najmu.
Zapytanie Podatnika dotyczy kwestii zamiany mieszkań na lokal użytkowy i opodatkowania tej czynności podatkiem od towarów i usług.
Zdaniem Podatnika ww. czynność zamiany dokonana będzie jednorazowo, w związku z tym nie będzie podlegała ustawie o podatku od towarów i usług.

Ocena prawna:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.
Z przytoczonych przepisów wynika, że dokonanie zamiany lokali mieszkalnych na lokal użytkowy należy uznać za odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zamiana ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli jest realizowana przez podatnika w ramach jego działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowści prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gopodarcza zdefiniowana została, zgodnie z art. 15 ust. 2 ww. ustawy, jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z informacji podanych w wyszczególnionych wyżej pismach wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą w zakresie handlu wyrobami włókienniczymi oraz świadczy Pani usługi najmu. Ponadto w 2005 r. dokonała Pani zakupu lokali mieszkalnych w celu ich zamiany na lokal użytkowy, który będzie wynajmowany osobom trzecim. W kwestii tej tutejszy organ zwraca uwagę, że wniosek o udzielenie pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego z dnia 23 marca 2005 r. (data wpływu do tutejszego organu podatkowego: 20.04.2005 r.) dotyczył opodatkowania podatkiem od towarów i usług zamiany mieszkań na lokal użytkowy, natomiast w uzupełnieniu do złożonego wniosku, tj. w piśmie z dnia 19 września 2005 r. mowa jest o "pozyskanych lokalach użytkowych". Ponieważ w złożonych przez Panią wyjaśnieniach uzupełniających brak jest innych danych dotyczących ilości pozyskanych lokali użytkowych, dlatego też w niniejszym postanowieniu tutejszy organ przyjmuje za stan faktyczny, że dokonuje Pani zamiany lokali mieszkalnych na lokal użytkowy.

Najem jest świadczeniem polegającym na oddaniu do użytkowania rzeczy przez określony czas, za który najemca otrzymuje stosowną korzyść w postaci czynszu płaconego przez najemcę. Najem lokali użytkowych jako odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem prowadząc działalność gospodarczą w zakresie handlu i dokonując wynajmu lokalu na cele użytkowe będzie Pani zobowiązana do rozliczania podatku od towarów i usług od wszystkich realizowanych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w tym od wynajmu lokalu użytkowego nabytego od Gminy w drodze zamiany za lokale mieszkalne.
Zamiana rzeczy (lokali) na rzecz czy też usługę skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi rzeczami (lokalami) jak właściciel. W przypadku zamiany występuje również wynagrodzenie, którym jest otrzymanie innej rzeczy lub świadczenie usług. Oznacza to, że w opisanym przypadku wynagrodzenie nie ma formy pieniężnej, lecz jest określone w naturze. A zatem zamiana towarów (lokali) stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Z opisanego stanu faktycznego wynika, że czynność zamiany lokali mieszkalnych na lokal użytkowy będzie służyć sprzedaży opodatkowanej i w tym celu lokale te zostały nabyte.
W ramach zamiany towarów opisanej we wniosku dochodzi do wykonania dwóch czynności: dostawy towaru (tj. lokali mieszkalnych) oraz nabycia towaru (tj. lokalu użytkowego). W przedstawionej sprawie dostawa mieszkań będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednakże mając na uwadze Pani pisemne oświadczenie z dnia 19 września 2005 r. iż "zakupione mieszkania były zasiedlone", tutejszy organ uznał, że do dostawy lokali mieszkalnych ma zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Stanowi on, że zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów lub ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy (przez pierwsze zasiedlenie rozumie się wydanie pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu), zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe.

Podkreśla się, że zwolnienie na podstawie cytowanego wyżej art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy ma zastosowanie wyłącznie do dostawy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części na tzw. rynku wtórnym przeznaczonych wyłącznie na cele mieszkaniowe.

Ponadto tutejszy organ zwraca uwagę, iż przedmiotowe zwolnienie od podatku nie ma zatem zastosowania:
- do dostawy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, gdy będą wydane pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi tych obiektów (zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - dostawa opodatkowana 7% stawką podatku),
- do dostawy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, gdy są one przeznaczone na inne cele niż mieszkaniowe (zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy - dostawa opodatkowana 22% stawką podatku).
W świetle powyższego stanowisko przedstawione przez Podatnika nie jest prawidłowe (Podatnik uważa, że opisana czynność nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, zaś zdaniem tutejszego organu czynność taka podlega przepisom tej ustawy, natomiast jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług).

Powyższa interpretacja:
- dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, traci moc z chwilą zmiany przepisów jej dotyczących,
- nie jest wiążąca dla podatnika, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej.

Na powyższe postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.