Pytanie:

Jaką stawką VAT należy opodatkować przeniesienie własności nieruchomości/użytkowania wieczystego na rzecz Gmin lub Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe, czy wygaszenie zobowiązania podatkowego następuje w kwocie netto czy brutto, czy powyższa czynność winna być udokumentowana fakturą VAT oraz momentu powstania obowiązku podatkowego?

Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie #8722; biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz stan prawnypostanawia uznać stanowisko Strony za prawidłowe.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka w trybie art. 66 Ordynacji podatkowej przenosi i będzie przenosić własność nieruchomości/użytkowania wieczystego na rzecz Gmin lub Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe. Wątpliwości podatnika dotyczą stawki VAT jaką należy opodatkować wyżej opisane czynności, czy wygaszenie zobowiązania podatkowego następuje w kwocie netto czy brutto, czy powyższa czynność winna być udokumentowana fakturą VAT oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.

Zdaniem Spółki przeniesienie własności rzeczy i praw w trybie art. 66 Ordynacji podatkowej podlega opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych jako specyficzny rodzaj dostawy towarów i świadczenia usług. W zależności od tego czy przedmiotem przeniesienia jest towar (np. nieruchomność, grunt) czy usługa (np. prawo wieczystego użytkowania) opodatkowanie następuje na zasadach określonych dla dostawy tych towarów lub świadczeniu usług z uwzględniem przepisów dotyczących stawek. Dokonanie w/w czynności winno być potwierdzone fakturą. Obowiązek podatkowy w przypadku przeniesienia własności nieruchomości, użytkowania wieczystego powstaje zgodnie z art. 19 ust. 1 i 10 ustawy o VAT tj. w dacie zawarcia umowy, o której mowa w art. 66 § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Spółki wartość wygaszanej zaległości powinna nastąpić w kwocie brutto faktury VAT dokumentującej przeniesienie.

Zgodnie z art 66 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ? Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz:

1) Skarbu Państwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa;

2) gminy, powiatu lub województwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów.

Przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa na podstawie art. 66 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Wyjątkowy charakter tej formy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego polega na tym, iż pieniężna wierzytelność Skarbu Państwa zostaje zaspokojona w formie niepieniężnej. W rezultacie Skarb Państwa przejmuje własność rzeczy lub praw majątkowych podatnika w zamian za zaległości w podatkach stanowiących dochody budżetu państwa. Inicjatywa w zastosowaniu tej formy prawnej prowadzącej do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego należy do podatnika. Podatnik występuje do urzędu skarbowego z wnioskiem o przeniesienie własności i wskazuje rzeczy i prawa majątkowe, których własność zamierza przenieść na rzecz Skarbu Państwa. Stronami umowy o przeniesieniu własności w trybie art. 66 Ordynacji podatkowej pozostają starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej i podatnik. Udział właściwego urzędu skarbowego ogranicza się w zasadzie do wyrażenia zgody na zastosowanie w konkretnej sprawie tego szczególnego sposobu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Za termin wygaśnięcia zobowiązania podatkowego uważa się w myśl art. 66 § 4 Ordynacji podatkowej dzień przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych.

Zawarcie umowy przenoszącej własność rzeczy lub praw majątkowych w zamian za zaległości podatkowe, stanowiące szczególny przypadek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, ma charakter czynności cywilnoprawnej, a nie administracyjnoprawnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 w/w ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pojęcie towarów zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, według którego przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 w/w ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Co do zasady wyrażonej w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, jednakże w odniesieniu do dostawy towarów, której przedmiotem są lokale i budynki, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wydania, zgodnie ust. 10 w/w artykułu.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. W myśl zasady wyrażonej w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798) fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 14 i 15. Jednak zgodnie z § 15 ust. 1 w/cyt rozporządzenia w przypadkach określonych w art. 19 ust. 10 ustawy, fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego.

W świetle wyżej powołanych przepisów należy stwierdzić, iż przeniesienie własności rzeczy lub prawa w trybie art. 66 Ordynacji podatkowej, podlega opodatkowaniu VAT na zasadach właściwych dla przedmiotu przeniesienia. Od tego przedmiotu zależeć będzie zarówno stawka jak i moment powstania obowiązku podatkowego. Bez względu na przedmiot przeniesienia, czynność ta rodzi obowiązek wystawienia faktury. Jednakże sam moment wystawienia faktury jest już uzależniony od przedmiotu dokonywanej czynności. W ocenie Naczelnika Urzędu w przypadku przeniesienia własności rzeczy lub praw majatkowych w trybie art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej wygaszenie zobowiązań podatkowych następuje w wysokości wartości przenoszonej rzeczy lub prawa majątkowego wynikającej z umowy, o której stanowi § 2 pkt 1 art. 66 z uwzględnieniem postanowień art. 55 § 2. Oznacza to, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego następuje w wartości brutto wynikającej z faktury VAT, dokumentującej przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych.

Mając powyższe na uwadze postanowiono jak na wstępie.

Niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz obowiązującego w tym stanie faktycznym stanu prawnego.