Pytanie:

Czy opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu ustalone na podstawie aktów notarialnych zawartych przed dniem 01.05.2004 roku podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca w okresie przed wejściem w życie ustawy z dnia 11.03.2004 roku o podatku od towarów i usług zawierał akty notarialne przekazania nieruchomości w wieczyste użytkowanie wraz z przeniesieniem własności posadowionego na gruncie składnika budowlanego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami naliczono wieczystym użytkownikom pierwsze opłaty oraz opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, które są uiszczane przez te podmioty do dnia 31 marca każdego roku kalendarzowego.

Zgodnie ze stanowiskiem wnioskodawcy zawartym we wniosku - opłaty roczne ponoszone na podstawie aktów notarialnych zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż w dniu zawarcia umów ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu, w których zostały określone warunki użytkowania wieczystego, w szczególności opłaty roczne i sposób ich aktualizacji, ustawa o podatku od towarów i usług w nowym brzmieniu jeszcze nie obowiązywała.
W związku z powyższym wnioskodawca stoi na stanowisku, iż nie ma podstaw prawnych do naliczenia podatku VAT od przedmiotowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu.

Tutejszy organ dokonuje oceny prawnej zaprezentowanego stanowiska jak niżej:

Prawo użytkowania wieczystego jest prawem rzeczowym, którego treść i granice zostały określone zasadniczo w przepisach Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23.04.1964 roku, Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).
Kierując się brzmieniem art. 232 § 1 Kodeksu cywilnego grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w graniach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miast i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 238 Kodeksu cywilnego wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) przez dostawę towarów rozumie się co do zasady przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zatem oddanie nieruchomości gruntowej nie mieści się w zakresie definicji dostawy towarów, zawartej w cytowanym wyżej przepisie, albowiem nie daje użytkownikowi wieczystemu prawa do rozporządzania gruntem jak właściciel (zgodnie z art. 233 Kodeksu cywilnego użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego oraz umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste), ani nie zostało wymienione pośród praw wskazanych w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mające osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Z uwagi na fakt, iż oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu i nie jest jednocześnie dostawą towarów, należy uznać, iż jest ono świadczeniem usług w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W przypadku oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych nie ma znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu data ustanowienia przez wnioskodawcę przedmiotowego prawa. Obowiązek podatkowy z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste powstaje bowiem w stosunku do poszczególnych wnoszonych przez użytkownika wieczystego opłat rocznych.

Na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28.01.2005 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (które weszło w życie z dniem 15.02.2005 roku) skreślono przepis § 3a rozporządzenia, określający szczególny moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (który powstawał z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat pobieranych z tego tytułu). Wykreślenie w/cyt. przepisu powoduje, że do czynności oddania nieruchomości gruntowych w użytkowanie wieczyste od dnia 15.02.2005 roku zastosowanie mają ogólne reguły dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego wynikające z art. 19 ustawy o VAT. Z uwagi na fakt, iż użytkowanie wieczyste ma charakter usługi ciągłej, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty poszczególnych opłat należnych z tytułu oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych.

Biorąc powyższe pod uwagę - opłaty roczne uiszczane z tytułu użytkowania wieczystego gruntu ustalone przed dniem wejścia w życie ustawy o VAT (tj. przed dniem 01.05.2004 roku), dla których obowiązek podatkowy powstaje po dniu 01.05.2004 roku, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu sporządzenia wniosku przez podatnika.
Zgodnie z art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Postanowienie niniejsze na mocy art. 143 ustawy - Ordynacja podatkowa wydane zostało z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (adres do korespondencji: Izba Skarbowa w Katowicach, Ośrodek Zamiejscowy w Bielsku - Białej: 43-300 Bielsko- Biała, ul. Traugutta 2a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie.
W przypadku wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a - ustawy z dnia 9 września 2000r. o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, Nr 253, poz. 2532 z późn. zm.), wniesione zażalenie winno zawierać znaki opłaty skarbowej w wysokości 5,00 zł.