Istota interpretacji:

opodatkowanie zbycia udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz udziału we współwłasności budynków na niej posadowionych

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 4 czerwca Sąd Rejonowy postanowieniem przysądził na rzecz Spółki udział wynoszący 48450/122891 w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości składający się z działek gruntu o numerach 107 i 108/1 oraz własność udziału wynoszącego 48450/122891 we współwłasności budynków: garaż murowany, budynek dydaktyczno-biurowo-usługowy, stanowiących odrębną od opisanego wyżej gruntu nieruchomość. Przedmiotowe budynki zostały wybudowane przez Spółkę I w likwidacji, która w chwili budowy była czynnym podatnikiem VAT i przysługiwało jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z budową przedmiotowych budynków. Obiekty wykorzystywane były do czynności opodatkowanych po zakończeniu budowy od dnia 19 czerwca 2001r. Do czasu sprzedaży nie były czynione wydatki na ulepszenie których wartość byłaby równa lub większa niż 30% wartości początkowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału we współwłasności budynków jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.)...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zbycie udziału nie jest w myśl ustawy o VAT dostawą towarów. Towarami są budynki i ich części. Przy zbyciu udziału we współwłasności zbywca nie rozporządza budynkiem ale tylko udziałem we współwłasności. Sprzedawca w tym przypadku nie przenosi prawa do samoistnego rozporządzania rzeczą wspólną a jedynie prawo do współposiadania i współkorzystania z niej, ponieważ udział we współwłasności nie jest towarem zgodnie z ustawą o VAT, tym samym jego sprzedaż jest sprzedażą usług a nie towaru o jakim mówi art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) i winna podlegać opodatkowaniu stawką 22%.

Udział we współwłasności jest prawem i jego sprzedaż jako prawa nie może być utożsamiana ze sprzedażą rzeczy mającej charakter materialny. Ustawa o VAT konstruując pojęcie towaru odnosi się w sposób wyraźny do przedmiotów materialnych jakimi są rzeczy, budynki, budowle, grunty. Nie uznaje za towar prawa przysługującego do tych przedmiotów, ponieważ sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości stanowi sprzedaż prawa a nie materialnej części budynku nie można mówić o dostawie towaru, którą definiuje art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a tym samym nie można zastosować zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 tejże ustawy. Podkreślić na marginesie trzeba, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień z podatku nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a interpretacja celowościowa winna być ostrożna i umiarkowana. Ustawodawca mając prawo do zwolnienia z opodatkowania świadczenia usług nie skorzystał z niego. Nie uznał również sprzedaży udziału jako równorzędnego ze sprzedażą części budynku. Prawo unijne pozostawiło swobodę ustawodawcy w przedmiocie uznania za towar udziału we współwłasności nieruchomości. Ustawodawca jednakże nie skorzystał z jakiegoś powodu z tej możliwości.

Odpłatne zbycie udziału we współwłasności winno zostać uznane za odpłatną usługę, która podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej ustawa) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
   
   

Towarami, zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.

Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 46 § 1 k.c.).

Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 k.c.). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zarówno sprzedaż udziału we współwłasności gruntu na podstawie art. 198 k.c., jak i sprzedaż wspólnego gruntu za zgodą wszystkich współwłaścicieli na podstawie art. 199 k.c. stanowi odpłatną dostawę towarów.

W świetle definicji zawartej w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż udziału we współwłasności budynków należy traktować w kategorii sprzedaży towaru.

Zgodnie z art. 29 ust. 5 cyt. ustawy w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków lub budowli, grunt na którym są one posadowione dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Analogiczna sytuacja ma miejsce, gdy przedmiotem dostawy są budynki lub budowle posadowione na gruncie będącym przedmiotem wieczystego użytkowania. Jak wskazuje bowiem przepis § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336) zwalnia się od podatku zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku.

Natomiast stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:

1. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
   
   

Z powyższych uregulowań wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie, zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług definicją, rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1. wybudowaniu lub
2. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
   
   

Biorąc pod uwagę przywołane regulacje prawne oraz okoliczności przedstawione we wniosku stwierdzić należy, iż zbycie udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz udziału we współwłasności budynków: garaż murowany, budynek dydaktyczno - biurowo - usługowy, wybudowane w 2001r., w stosunku do których nie były ponoszone nakłady na ulepszenie, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług należy traktować jako odpłatną dostawę towarów - nieruchomości gruntowej zabudowanej. Dlatego też, mając na uwadze powołane wyżej przepisy należy uznać, iż przedmiotowa transakcja korzysta ze zwolnienie od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.