W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką dominującą w rozumieniu art. 4 § 1 ustawy dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) w stosunku do innej spółki kapitałowej.

W celu poprawy płynności finansowej spółki zależnej Wnioskodawca zamierza udzielić pożyczki, przy czym jest wysoce prawdopodobne, że w skali roku kalendarzowego zostaną zawarte z tym samym pożyczkobiorcą co najmniej dwie umowy pożyczki.

Spółka zamierza zawrzeć klasyczną umowę nazwaną, a więc w przypadku każdej pożyczki zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu cywilnego (art. 720-724), bez wprowadzania żadnych innych elementów, które wzbudzałyby wątpliwość co do istoty stosunku cywilnoprawnego.

W obu przypadkach zasadniczym, ekonomicznym celem umowy pożyczki pozostanie utrzymanie należytej kondycji finansowej pożyczkobiorcy. W chwili składania niniejszego wniosku Spółka nie ma zamiaru prowadzenia tego typu działalności (udzielania pożyczek) w sposób częstotliwy, a obecne działania zostaną ukierunkowane tylko na zależny podmiot gospodarczy i tylko w celu utrzymania jego płynności finansowej.

Ze względu na brak zamiaru udzielania pożyczek w sposób ciągły i cykliczny Wnioskodawca nie ujawnił w Krajowym Rejestrze Sądowym tego typu działalności zgodnie z Rozporządzeniem z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).

W chwili złożenia niniejszego wniosku Wnioskodawca pozostaje stroną dwóch umów pożyczki, przy czym każda z nich została zawarta ze spółką zależną. W obu przypadkach Spółka zakwalifikowała pożyczki jako czynność prawną opodatkowaną podatkiem od czynności cywilnoprawnych i taki też podatek został zapłacony.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy zawarcie przez Spółkę kolejnych umów pożyczki ze spółką zależną (podmiotem opisanym wyżej) nadal będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2. Czy kryterium kwalifikacji umów opisanych w pytaniu poprzedzającym jako czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest cel umowy (wsparcie podmiotu powiązanego kapitałowo) oraz brak tego typu działalności w PKD pożyczkodawcy czy też istotniejsze znaczenie ma formalny (status stron umowy pożyczki (przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, którzy nie ujawnili w PKD usług w zakresie pośrednictwa finansowego), pośredni wpływ pożyczki na utrzymanie przez pożyczkobiorcę zdolności do prowadzenia działalności gospodarczej oraz powtarzalność pożyczek w skali roku, co z kolei przemawiałoby za stosowaniem do umów pożyczki ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 powołanej ustawy. Uznać zatem należy, iż czynność udzielenia pożyczki jest usługą podlegającą co do zasady opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy jednak nadmienić, że na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku Nr 4 do ustawy. Pod pozycją 3 tego załącznika wymieniono usługi w zakresie pośrednictwa finansowego (sekcja J ex 65-67).

Z kolei działalność gospodarcza, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jeżeli zatem Spółka udziela pożyczki tylko i wyłącznie temu samemu podmiotowi powiązanemu kapitałowo, nie świadcząc tego typu usług na rynku w sposób powszechny i nieograniczonej liczbie podmiotów trzecich, to mimo pewnej powtarzalności pożyczek nie jest to ciągła "działalność gospodarcza", o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca w konkluzji stwierdza, że mimo powtarzalności nie zostaje wyeliminowany incydentalny charakter udzielenia pożyczki i nie są to czynności podlegające ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że przysługujące odsetki uzyskane od udzielonej pożyczki nie podlegają zaewidencjonowaniu dla celów podatku od towarów i usług oraz wykazaniu w deklaracji VAT-7. W rezultacie umowy pożyczki będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 cyt. ustawy. Art. 8 ust. 3 ww. ustawy stanowi ponadto, że usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Istota umowy pożyczki została określona w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej ilości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Działalność gospodarcza, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, iż Spółka w chwili złożenia wniosku pozostaje stroną dwóch umów pożyczki, przy czym każda z nich została zawarta ze spółką zależną. W celu poprawy płynności finansowej spółki zależnej, Wnioskodawca zamierza udzielić pożyczki, przy czym jest wysoce prawdopodobne, że w skali roku kalendarzowego zostaną zawarte z tym samym pożyczkobiorcą dwie umowy pożyczki. Jednakże na brak zamiaru udzielania pożyczek w sposób ciągły i cykliczny Spółka nie ujawniła w Krajowym Rejestrze Sądowym tego typu działalności.

Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielania czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług.

Ponadto czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych świadczone poza systemem bankowym zaliczane są do grupowania usług pośrednictwa finansowego, sklasyfikowanego w sekcji J dział 65 PKWiU, a tego rodzaju działalność mieści się w definicji działalności gospodarczej zamieszczonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, wobec powyższego udzielenie pożyczek podlega regulacjom zawartym w ustawie o podatku od towarów i usług.

W przedstawionym stanie faktycznym stwierdza się, że udzielanie przez Wnioskodawcę oprocentowanych pożyczek wypełnia dyspozycję przepisu art. 5 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu tym podatkiem na ogólnych zasadach.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku Nr 4 do ustawy. Stosownie zaś do poz. 3 powyższego załącznika, zawierającego wykaz usług zwolnionych od podatku, zwolnione są od podatku usługi pośrednictwa finansowego Sekcja J ex (65-67), z wyłączeniem:

1. działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2. usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3. usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10 - 00.20),
4. usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10 - 00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5. usług ściągania długów oraz faktoringu,
6. usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
7. usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
8. transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9. transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Podkreślenia wymaga fakt, że organ podatkowy nie jest organem uprawnionym do klasyfikowania danych usług lub towarów do odpowiednich symboli PKWiU. Zgodnie z zasadami metodycznymi klasyfikacji statystycznych - na podstawie Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby i usługi), towary, środki trwałe i obiekty budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej.

W przypadku trudności w ustaleniu właściwego grupowania, w tym także dla usług według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zainteresowany podmiot może zwrócić się z wnioskiem do Urzędu Statystycznego w Łodzi, ul. Suwalska 29, 93-176 Łódź, który udziela informacji w zakresie stosowania wyżej powołanych standardów klasyfikacyjnych. Tylko w przypadku prawidłowego zaklasyfikowania do właściwego grupowania PKWiU możliwie jest rozstrzygnięcie o zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług danego towaru lub usługi.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego. Kwestia stanu faktycznego została rozstrzygnięta w odrębnej interpretacji z dnia 16 września 2008 r. nr ILPP1/443-601/08-2/HW.

Natomiast w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych wydane zostały interpretacje nr ILPB2/436-52/08-2/AJ oraz ILPB2/436-52/08-3/AJ z dnia 16 września 2008 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje