Pytanie:

Czy należy opodatkować prowizje otrzymywane od właścicieli warsztatów samochodowych wytypowanych przez firmę ubezpieczeniową do likwidacji szkód ubezpieczeniowych?

Na podstawie umowy z firmą leasingową Spółka świadczy usługi związane z ubezpieczeniem przedmiotów (w szczególności samochodów) stanowiących przedmiot leasingu. W ramach zawartej umowy spółka wykonuje usługi związane z likwidacją szkód ubezpieczeniowych. Usługi te obejmują również wybór i typowanie warsztatów samochodowych, w których naprawiane mają być samochody objęte ubezpieczeniem. Wynagrodzenie (prowizja) z tego tytułu wypłacana jest spółce przez warsztaty realizujące naprawy samochodów.

Spółka uzyskała opinię Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi, zgodnie z którą usługi polegające na pośrednictwie w zawieraniu umów ubezpieczenia przedmiotów leasingu oraz likwidacji szkód ubezpieczeniowych, w tym typowania warsztatów samochodowych, w których naprawiane mają być samochody objęte ubezpieczeniem klasyfikowane są do grupowania PKWiU 67.20.20-00.00 "Usługi maklerów i agencji ubezpieczeniowych" (wcześniej: PKWiU 67.20.20-00.10 "Usługi pośrednictwa pomiędzy firmami ubezpieczeniowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych) a ich klientami"). W związku z powyższym w ocenie spółki prowizje wypłacane spółce przez właścicieli warsztatów z tytułu wyboru i wytypowania tych warsztatów do naprawy samochodów objętych ubezpieczeniem zwolnione są z podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 pkt.1 w związku z poz.3 załącznika Nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny należy stwierdzić, że:

Na podstawie art. 43 ust.1 pkt.1 w związku z poz. 3 załącznika Nr 4 do ustawy z dnia 11.03.2004r o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) zwalnia się od podatku usługi pośrednictwa finansowego o symbolu PKWiU: sekcja J ex (65-67), z wyłączeniem:

1. działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2. usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3. usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4. usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5. usług ściągania długów oraz faktoringu,
6. usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust.1 pkt.12 ustawy,
7. usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt.12 ustawy,
8. transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9. transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Na podstawie art. 8 ust.3 ustawy o VAT - usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych.

Obowiązek prawidłowego zaklasyfikowania świadczonej usługi do właściwego grupowania statystycznego spoczywa wyłącznie na wykonawcy usługi. W przypadku wystąpienia trudności w ustaleniu właściwego grupowania podatnik może zwrócić się o pomoc do uprawnionego organu statystycznego.

W niniejszej sprawie pytający uzyskał opinię Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi, zgodnie z którą usługi polegające na pośrednictwie w zawieraniu umów ubezpieczenia przedmiotów leasingu (na podstawie umowy zawartej z firmą leasingową) oraz likwidacji szkód ubezpieczeniowych, jak również typowanie warsztatów samochodowych, w których naprawiane mają samochody objęte ubezpieczeniem mieszczą się w grupowaniu PKWiU 67.20.20-00.00 "Usługi maklerów i agencji ubezpieczeniowych".

Jednocześnie w opinii wskazano, że w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004r w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) - (Dz.U. Nr 89, poz. 844) do celów podatku od towarów i usług nadal stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU), wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997r (Dz.U. Nr 42, poz. 264 z późn. zm.) według której przedmiotowe usługi mieściły się w grupowaniu PKWiU 67.20.20-00.10 "Usługi pośrednictwa pomiędzy firmami ubezpieczeniowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych) a ich klientami".

Stosownie do art. 3 ust.1 ustawy z dnia 22.05.2003r o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Z 2003r Nr 124, poz. 1151 z późń. zm.) przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych. Zgodnie natomiast z art. 805 §1 Kodeksu Cywilnego przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczony zobowiązuje się zapłacić składkę.

Likwidacja szkód ubezpieczeniowych jest konsekwencją zawartej umowy ubezpieczenia. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług klasyfikuje te usługi w grupowaniu PKWiU 67.20.20-00.10 , jako usługi pomiędzy firmami ubezpieczeniowymi a ich klientami. W świetle powołanych wyżej przepisów Kodeksu Cywilnego klientem firmy ubezpieczeniowej w ramach stosunku ubezpieczenia jest podmiot, który się ubezpiecza. Jeżeli zatem w ramach stosunku ubezpieczenia w związku z likwidacją szkód ubezpieczeniowych firma ubezpieczeniowa wskazuje (typuje) klientowi (ubezpieczonemu) warsztaty, w których naprawiane mają być samochody objęte ubezpieczeniem to usługa ta, jako część usługi ubezpieczeniowej, zwolniona jest od podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 pkt.1 w związku z poz. 3 załącznika Nr 4 do ustawy o VAT.

Istnieje jednak różnica pomiędzy wskazaniem (typowaniem) ubezpieczonemu w ramach stosunku ubezpieczenia warsztatu, w którym ma zostać naprawiony samochód objęty ubezpieczeniem - tu należność za usługę typowania objęta jest składką ubezpieczeniową, a pozyskiwaniem klientów dla warsztatów samochodowych, za co spółka otrzymuje od ich właścicieli prowizję.

Wynagrodzenie za pozyskanie klientów dla warsztatów samochodowych (co jest skutkiem wytypowania tego warsztatu do naprawy ubezpieczonych samochodów) nie wynika ze stosunku ubezpieczenia, ale z odrębnej umowy łączącej ubezpieczyciela z właścicielem warsztatu.

Ponieważ zgodnie z objaśnieniami do załącznika Nr 4 do ustawy o VAT użycie skrótu "ex" przy symbolu PKWiU oznacza, że zwolnienie z VAT dotyczy tylko danej usługi z danego grupowania należy stwierdzić, że czynność skierowana do klienta firmy ubezpieczeniowej (ubezpieczonego) w ramach stosunku ubezpieczenia, polegająca na wskazaniu mu (wytypowaniu) warsztatu, w którym ma zostać naprawiony samochód, jako usługa wymieniona w PKWiU 67.20.20-00.10 "Usługi pośrednictwa pomiędzy firmami ubezpieczeniowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych) a ich klientami" - zwolniona jest od podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 pkt.1 w związku z poz. 3 załącznika Nr 4 do ustawy o VAT. Natomiast usługa pozyskania klienta, skierowana do właściciela warsztatu samochodowego podlega opodatkowaniu według stawki VAT 22%.

Referencje