Pytanie:

Podatnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielnie pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. Z zapytania wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonał rzeźbę na zamówienie jednostki samorządowej, która jednak z braku środków finansowych nie została ostatecznie zakupiona przez zamawiającego. W tej sytuacji postanowił przekazać ww. rzeźbę w formie darowizny. Zaznaczył przy tym, że jest podatnikiem VAT, i w ramach jej wykonania poniósł również koszty jej montażu. Wartość rzeźby wycenił na 2 200 zł. Przedstawiając powyższy stan faktyczny podatnik prosi o wskazanie, czy taka darowizna podlega opodatkowaniu (jak wynika z zapytania, zarówno podatkiem od towarów i usług, jak i podatkiem dochodowym). Zdaniem podatnika, nie powinien ponieść żadnych kosztów (jak wynika z kontekstu - rozumianych jako obciążenia podatkowe), w związku z dokonaniem darowizny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego oceniając stanowisko podatnika wskazuje, że w zakresie podatku od towarów i usług jest ono prawidłowe jedynie w sytuacji, gdy przy wykonaniu i montażu rzeźby nie przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ) zwanej dalej ustawą o VAT, przez dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT rozumie się między innymi wszelkie przekazania przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z przedsiębiorstwem, w szczególności darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od tych czynności w całości lub w części.
Zatem, jeżeli w stosunku do towaru (rzeźby), który będzie przedmiotem darowizny nie przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony przy jego wytworzeniu (nabyciu surowców, materiałów, narzędzi oraz ewentualnych usług zewnętrznych służących kompleksowemu wykonaniu rzeźby), to darowizna taka nie jest dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT, i w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W sytuacji zaś, gdy zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o VAT pytającemu przysługiwało wskazane wyżej prawo, to darowizna przedmiotowej rzeźby podlegać będzie opodatkowaniu tym podatkiem według właściwej stawki, przy czym za podstawę opodatkowania należy przyjąć, stosownie do postanowień art. 29 ust. 10 tej ustawy, łączny koszt jej wytworzenia określony w momencie dokonania darowizny.
W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych stanowisko podatnika jest, co do zasady, słuszne. W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Oznacza to, że darczyńca w zamian za darowiznę nie uzyskuje jakiegokolwiek ekwiwalentu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. z 2000 r. Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) darowizna nie podlega jej przepisom, bowiem kwestia opodatkowania darowizn została uregulowana w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. (j. t. z 1997 r., Dz. U. Nr 16, poz. 89 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją wyżej przywołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania dochodu są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w jej art. 23. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 11 nie uważa się za koszty uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju. Zatem w świetle powyższego, koszty montażu rzeźby stanowiącej przedmiot darowizny, nie będą stanowić wydatków zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów.