Istota interpretacji:

Czy opodatkowaniu podatkiem VAT podlega wartość niezabudowanych działek gruntu stanowiących własność Gminy, co do których, w wyniku umowy zamiany nieruchomości, rozwiązało się przysługujące Spółdzielni Mieszkaniowej prawo użytkowania wieczystego tych działek?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Na podstawie umowy zamiany (akt notarialny z dnia 22 grudnia 2008 r.), Gmina i Spółdzielnia Mieszkaniowa zamieniły się nieruchomościami. W wyniku tej zamiany Gmina przejęła od Spółdzielni m. in. kilka niezabudowanych działek gruntu, które przed zamianą stanowiły wprawdzie własność Gminy, ale pozostawały do chwili zamiany w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. W wyniku dokonanej zamiany prawo użytkowania wieczystego Spółdzielni do wskazanych niezabudowanych działek uległo rozwiązaniu. Spółdzielnia Mieszkaniowa uważa, że wartość powyższych niezabudowanych działek gruntu, co do których prawo użytkowania wieczystego rozwiązało się, powinna być obciążona 22% podatkiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy opodatkowaniu podatkiem VAT podlega wartość niezabudowanych działek gruntu stanowiących własność Gminy, co do których, w wyniku umowy zamiany nieruchomości, rozwiązało się przysługujące Spółdzielni Mieszkaniowej prawo użytkowania wieczystego tych działek...

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa zamiany zawarta przez Gminę i Spółdzielnię Mieszkaniową, w części dotyczącej niezabudowanych działek gruntu, jest umową rozwiązującą użytkowanie wieczyste. Gmina jako właściciel ww. działek w wyniku umowy odzyskała pełnię praw do swej własności. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie przeniosła na właściciela prawa użytkowania wieczystego, tym samym Gmina nie nabyła prawa do rozporządzania towarem – gruntem jak właściciel, co powoduje, że brak jest podstaw do rozliczenia podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej zwanej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Z przytoczonych przepisów nie wynika, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową – zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną – zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, aby istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Na podstawie art. 232 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym.

Z kolei, jak stanowi art. 232 § 2 k.c., w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.

Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z Nr 261, poz. 2603 ze zm.), sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu.

Natomiast, w myśl art. 603 k.c., przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Przepis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży.

Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

Zatem, rozwiązanie umowy przed upływem okresu ustalonego w umowie dotyczącej użytkowania wieczystego nie stanowi zamiany, ale jest czynnością oddania (zwrotu) działki właścicielowi.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Gmina i Spółdzielnia Mieszkaniowa na podstawie umowy zamieniły się nieruchomościami. W wyniku tej czynności Gmina przejęła od Spółdzielni m. in. kilka niezabudowanych działek gruntu, które przed zamianą stanowiły własność Gminy, ale pozostawały do chwili ww. czynności w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. W wyniku dokonanej zamiany prawo użytkowania wieczystego Spółdzielni do wskazanych niezabudowanych działek uległo rozwiązaniu.

Odnosząc stan faktyczny sprawy do wskazanych wyżej przepisów stwierdzić należy, iż czynność oddania przez Spółdzielnię działek na rzecz jej właściciela – Gminy (zwrot nieruchomości), nie jest dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.