Istota interpretacji:

Czy w świetle opisanego stanu faktycznego Spółka słusznie naliczyła podatek VAT w stawce 22% od opłat – otrzymanych od Gminy – za wieczyste użytkowanie gruntu za rok 2008, którymi obciążyła przyszłych właścicieli?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka jest użytkownikiem wieczystym działki gruntowej nr 1/17 we (…). Prawo wieczystego użytkowania zostało przeniesione na Wnioskodawcę przez udziałowca Spółki jako aport w zamian za objęcie podwyższonego kapitału w dniu 24 marca 2006 r. Prawo to zostało przez udziałowca nabyte aktem notarialnym z dnia 25 lutego 2002 r. od innej spółki.

Właścicielem ww. gruntów jest Gmina, a wieczyste użytkowanie zostało ustanowione przez tę Gminę w roku 2000.

Na działce 1/17 Zainteresowany wybudował budynek mieszkalny, a lokale mieszkalne wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu sprzedaje nabywcom indywidualnym. w roku 2008 Spółka obciążyła przyszłych właścicieli, którzy odebrali mieszkania w roku 2007, a nie podpisali jeszcze aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości, kosztami opłaty użytkowania wieczystego za rok 2008.

Obciążenie zostało ustalone proporcjonalnie do udziałów w nieruchomości przypadających do każdego mieszkania na podstawie opłaty ustalonej przez Gminę. Opłata, którą Gmina obciążyła Wnioskodawcę w związku z ww. użytkowaniem wieczystym za rok 2008 nie zawierała podatku VAT.

Spółka wystawiła przyszłym właścicielom fakturę VAT i doliczyła podatek VAT w stawce 22% traktując opłatę ustaloną przez Gminę jako kwotę netto.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle opisanego stanu faktycznego Spółka słusznie naliczyła podatek VAT w stawce 22% od opłat za wieczyste użytkowanie gruntu za rok 2008, którymi obciążyła przyszłych właścicieli na podstawie obciążenia otrzymanego od Gminy...

Zdaniem Wnioskodawcy, obciążając opłatami za wieczyste użytkowanie przyszłych właścicieli miał on obowiązek wystawić fakturę VAT i naliczyć podatek VAT w obowiązującej wysokości 22%, traktując kwotę obciążenia opłatą przez ww. Gminę jako wartość netto obciążenia. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, oraz z faktu, że Spółka dokonuje przeniesienia opłaty za wieczyste użytkowania w roku 2008.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

W okresie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. u. Nr 11, poz. 50 ze zm.), czyli do dnia 30 kwietnia 2004 r., czynność ustanowienia użytkowania wieczystego nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Natomiast z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, zmieniła się zarówno definicja towaru, jak i zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami, w świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

W ustawie o podatku od towarów i usług – w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 listopada 2008 r. – czynność oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została literalnie sklasyfikowana jako dostawa towaru lub świadczenie usługi.

Jednakże w doktrynie prawa podatkowego, z uwagi na ekonomiczne, a nie cywilistyczne rozumienie pojęcia przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a także uwzględniając fakt, że definicja towaru (zawarta w cyt. wyżej art. 2 pkt 6) obejmuje grunty, przyjęto, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. w wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi bowiem do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt i FPS 1/06 opowiedział się za stanowiskiem, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów.

Należy zauważyć, że z dniem 1 grudnia 2008 r., na podstawie zapisu art. 1 pkt 4 w związku z art. 15 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. u. Nr 209, poz. 1320), czynności oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste a także zbycie tego prawa zostały zdefiniowane jako dostawa towarów.

Zgodnie natomiast z uregulowaniem art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytlu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy (…).

W świetle powyższego decydującym kryterium przemawiającym za opodatkowaniem (bądź uznaniem czynności za niepodlegającą przepisom ustawy o podatku od towarów i usług) jest kwestia daty w jakiej nastąpiło zawarcie aktu notarialnego oraz wpis do księgi wieczystej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Ze złożonego wniosku wynika, iż właścicielem przedmiotowych gruntów jest Gmina, a wieczyste użytkowanie zostało ustanowione przez tę Gminę w roku 2000.

W myśl art. 27 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. u. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego oraz wpisu w księdze wieczystej. Art. 71 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Zgodnie z ust. 4 art. 71 tej ustawy, opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego.

Konsekwencją przyjętego stanowiska, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, jest stwierdzenie, że w przypadku, gdy taka czynność nastąpiła przed dniem 1 maja 2004 r. (tj. przed tym dniem dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy o ustanowieniu tego prawa) nie podlega ona obecnie podatkowi od towarów i usług. w przypadku dostawy towarów zasadą jest, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru. Zatem momentem realizacji dostawy nieruchomości gruntowej jest dokonanie wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej. w przedstawionym stanie faktycznym, w momencie ustanowienia użytkowania wieczystego czynność ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Tym samym opłaty dotyczące czynności niepodlegającej opodatkowaniu nie mogą być objęte podatkiem od towarów i usług po wejściu w życie nowej regulacji prawnej, tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Bez znaczenia jest tu fakt, iż po tej dacie zmienił się korzystający z gruntu oddanego w wieczyste użytkowanie, gdyż istotnym jest to, że wpis danego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste do księgi wieczystej (tj. formalne ustanowienie prawa wieczystego użytkowania) nastąpił przed datą 1 maja 2004 r.

Reasumując, opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ani nie zawiera w sobie podatku należnego, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy. Również opłaty roczne z tytułu wieczystego użytkowania po zbyciu przedmiotowego prawa, którego zbycie nastąpiło po 1 maja 2004 r., pobierane od kolejnych użytkowników wieczystych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem naliczenie przez Spółkę podatku VAT od opłat za wieczyste użytkowanie gruntu za rok 2008, którymi obciążyła przyszłych właścicieli nieruchomości, było nieprawidłowe.

Tut. Organ informuje ponadto, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisywanym stanie faktycznym, które nie zostały objęte pytaniem oraz własnym stanowiskiem w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego – nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.