Pytanie:

Czy opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowione na podstawie umów podpisanych przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. - podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, a podatek VAT

Stan faktyczny:

,,(...) jest właścicielem nieruchomości gruntowych, które zostają oddane w wieczyste użytkowanie osobom fizycznym i osobom prawnym.

Użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym pośrednim pomiędzy prawem własności a prawami rzeczowymi ograniczonymi. Regulacje dotyczące tej instytucji znajdują się w art.232-243 Kodeksu cywilnego oraz ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U.nr 46 z 2000 r., poz.543 z późn.zm.).

Użytkowanie wieczyste jest prawem na nieruchomości gruntowej i pozwala na korzystanie z gruntu w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego oraz umowę o oddanie gruntu Skarbu państwa lub gminy w użytkowanie wieczyste. Istotą tej formy użytkowania gruntu jest to, że właścicielem gruntu pozostaje gmina lub Skarb Państwa, natomiast budynki i urządzenia wzniesione na tym gruncie stają się własnością wieczystego użytkownika. Własność budynków i urządzeń, która przysługuje użytkownikowi, jest prawem związanym z wieczystym użytkowaniem. Użytkowanie wieczyste jest prawem terminowym. Maksymalny termin trwania użytkowania wynosi 99 lat, a minimalny 40 lat. Dla ustanowienia prawa wieczystego użytkowania konieczne jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, a następnie wpisanie tego prawa do księgi wieczystej. Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym, podlega dziedziczeniu oraz egzekucji. Użytkownik wieczysty uiszcza właścicielowi gruntu opłatę roczną przez cały czas trwania użytkowania.

,,...czy opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowione na podstawie umów podpisanych przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( tj. przed 1 maja 2004r.) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Stanowisko podatnika:

,,(...) stoi na stanowisku, iż opłaty te nie podlegają podatkowi VAT, gdyż oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości na gruncie ustawy o VAT traktowane być powinno ze względu na zbliżony do prawa własności charakter, jako dostawę towarów. W związku z tym przy umowach tych liczy się moment wydania towaru, czyli ustanowienia użytkowania. W czasie zawierania tych umów ( tj. przed 1 maja 2004r.) czynność ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu nie podlegała VAT. Oznacza to jednocześnie brak podstawy dla opodatkowania opłat rocznych ustanowionych w umowach zawartych przed 1 maja 2004r.

Stanowisko organu podatkowego:

Prawo użytkowania wieczystego jest prawem rzeczowym, którego treść i granice określone zostały zasadniczo w przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz.2603 z późn.zm.).

Zgodnie z art. 232 §1 Kodeksu cywilnego, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

Użytkowanie wieczyste stanowi prawo na rzeczy cudzej, daje jednak użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do właściciela.

W świetle art.232 §1 Kodeksu cywilnego użytkownik wieczysty może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w użytkowanie wieczyste korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swym prawem rozporządzać. Długi czas trwania użytkowania wieczystego ( 99 lat, wyjątkowo krócej - nie mniej jednak niż 40 lat) przemawia za uznaniem, że oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku do towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), przez dostawę towarów rozumie się, co do zasady przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Zatem oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste mieści się w zakresie definicji dostawy towarów, zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, daje bowiem prawo do rozporządzania gruntem jak właściciel.

Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, określa, iż obowiązek podatkowy, co do zasady powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi.

Konsekwencją stanowiska, że oddanie nieruchomości w wieczyste użytkowanie stanowi dostawę towarów, będzie stwierdzenie, że w przypadku, gdy taka czynność nastąpiła przed 1 maja 2004r. ( tj. przed tym dniem dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy o ustanowieniu tego prawa), nie podlega ona podatkowi od towarów i usług.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie, potwierdza stanowisko wnioskodawcy jako prawidłowe, iż opłaty z tytułu wieczystego użytkowania pobierane na podstawie umów zawartych przed dniem 1 maja 2004r., nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.