Istota interpretacji:

VAT - objęcie opodatkowaniem opłaty wstępnej

W dniu 23.07.2008r. wydana została interpretacja indywidualna nr IPPP1-443-989/08-2/RK, w której stanowisko Wnioskodawcy uznane zostało za nieprawidłowe. Interpretacja ta była przedmiotem skargi Spółki. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.04.2009r. sygn. akt III SA/Wa 3100/08 uchylono zaskarżona interpretację indywidualną nr IPPP1-443-989/08-2/RK z dnia 23.07.2008r.

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej został uzupełniony przez Stronę w dniu 20.07.2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

1.1 Wnioskodawca jest Spółką której przedmiotem działalności jest prowadzenie sklepu (marketu) ze sprzętem elektronicznym i AGD.

1.2 W ramach prowadzonej działalności Spółka zawiera z bankami bądź innymi instytucjami finansowymi (banki) umowy o współpracę w zakresie organizacji finansowania sprzedaży kredytem bankowym (umowa). Na podstawie tej umowy Spółka umożliwia bankowi prowadzenie na terenie marketu działalności związanej z udzielaniem kredytów, wykonuje też szereg czynności wspierających tę działalność banku.

1.3 Zawarcie umowy o współpracę uzależnione jest od wpłacenia przez bank na rzecz Spółki opłaty wstępnej (opłaty motywacyjnej). Opłata ta ma na celu wynagrodzenie Spółki za jej gotowość do przystąpienia do umowy i wykonywania wynikających z niej obowiązków.

1.4 Opłata ta jest należna także w przypadku, gdy bank oczekuje od Spółki przedłużenia umowy na kolejny okres.

1.5 Opłata motywacyjna jest niezależna od faktycznego wykonywania umowy a w szczególności od realizacji obowiązków nałożonych umową na Spółkę.

Za wykonywanie czynności wynikających z umowy Spółka pobiera odrębne wynagrodzenie na którego istnienie i na którego wysokość opłata wstępna nie ma żadnego wpływu.

W nadesłanym w dniu 20.07.2009r. uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z praktyką Spółki w zakresie współpracy z bankami, opłata wstępna nie jest zwracana na wypadek nie dojścia do realizacji umowy o współpracę, jak również rozwiązania umowy. Opłata wstępna nie jest elementem umowy o współpracę, bowiem dotyczy odrębnego przedmiotu od zobowiązań stron wynikających z umowy, co zostało podniesione we wniosku Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm.), opłata wstępna o cechach wymienionych w pkt 1.3 - 1.5 stanu faktycznego pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT)...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Opisana opłata wstępna nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT - pozostaje poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (jak również inne czynności związane z obrotem z zagranicą, co w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Natomiast świadczeniem usług (na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej niebędące dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Oczywiste jest, że opłata wstępna nie może być uznana za wynagrodzenie za dostawę towarów — w relacjach między stronami nie dochodzi w ogóle do jakiejkolwiek dostawy towarów.

Zdaniem Wnioskodawcy opłata ta nie może być także uznana za wynagrodzenie za świadczenie usług. Funkcją opłaty wstępnej jest bowiem zagwarantowanie bankowi tego, iż Spółka podpisze z nim przedmiotową umowę o współpracy (względnie przedłuży istniejącą umowę na dalszy okres). Świadczenia Spółki wynikające z umowy są odrębnie wynagradzane a na wielkość oraz zasady wypłaty tego wynagrodzenia opłata wstępna nie ma żadnego wpływu.

Innymi słowy, bank:

• wypłaca Spółce wynagrodzenie za zawarcie umowy (opłata wstępna),
  a niezależnie od tego
• wypłaca Spółce wynagrodzenie za świadczenia Spółki wynikające z samej umowy.
  
  

Oznacza to, iż przystąpienie do umowy o współpracę oraz świadczenia wynikające z tej umowy to dwa odrębne i niezależne od siebie tytuły dokonywanych płatności. Tym samym płatność za przystąpienie do umowy o współpracę nie może być rozpatrywana jako tożsama — na gruncie ustawy o VAT — z płatnością z tytułu wykonywania czynności wynikających z tej umowy. Jej celem jest bowiem jedynie zachęcenie danego podmiotu (Spółki) do współpracy z wypłacającym — czyli zachętą do rozpoczęcia świadczenia usług. W takiej sytuacji podmiot, na którego rzecz dokonuje się wypłaty opłaty za zawarcie umowy nie świadczy na rzecz wypłacającego żadnych usług — nie ma więc elementu wzajemności, koniecznego do uznania, że płatność jest wynagrodzeniem za świadczoną usługę. De facto, dopiero uiszczenie opłaty jest warunkiem rozpoczęcia świadczenia usług przez Spółkę. Innymi słowy opłata wstępna jest opłatą za możliwość uzyskania w określonej przyszłości świadczeń stanowiących usługi w rozumieniu ustawy o VAT.

Biorąc powyższe pod uwagę nie ulega wątpliwości, zdaniem Spółki, że na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia z dwoma odrębnymi przypadkami:

• czynnością nie będącą świadczeniem w rozumieniu art. 8 ust. I ustawy o VAT (przystąpienie do umowy względnie jej przedłużenie)
  oraz
• świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT (wykonywanie świadczeń określonych umową o współpracę)
  
  

Stanowisko Spółki znajduje także oparcie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Przykładowo w wyroku w sprawie C- 409/98 ETS odrzucił możliwość uznania, że każda otrzymana płatność powoduje powstanie obowiązku podatkowego VAT. Sprawa dotyczyła przypadku, w którym podatnik, będący najemcą nieruchomości otrzymał od wynajmującego opłatę z tytułu przystąpienia do umowy najmu długoterminowego. Opłata ta miała więc analogiczny do przypadku Spółki, charakter wynagrodzenia za przystąpienie do umowy najmu, wyrażenie zgody na warunki najmu i podjęcie decyzji o zostaniu Klientem wynajmującego.

ETS dokonując rozstrzygnięcia uznał, że nawet jeśli czynność taka jak przystąpienie do umowy jest wynagradzana przez drugą stronę, to nie może być tu mowy o świadczeniu usług przez podmiot otrzymujący takie wynagrodzenie. Trybunał podkreślił, że fakt otrzymania płatności przez podatnika wyłącznie za to, że przystępuje on do umowy z konkretnym kontrahentem, a więc decyduje się zawrzeć relację zobowiązaniową tym a nie innym podmiotem, nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu VI dyrektywy.

Omawiana sytuacja Spółki ma analogiczny charakter. W istocie rzeczy bowiem Spółka otrzymuje opłatę wstępną stanowiącą wynagrodzenie jedynie za zawarcie umowy o współpracę na podstawie której Spółka rozpocznie wykonywanie usług na rzecz banku. Bez względu na to jak usługi te będą opodatkowane — samo zawarcie umowy o współpracę (o świadczenie usług) nie może być tożsame — na gruncie ustawy o VAT — ze świadczeniem usług na podstawie zawartej umowy. Nie istnieje bowiem tożsamość czynności polegającej na zawarciu umowy z czynnościami wykonywanymi na podstawie tej umowy. A zatem, zważywszy na powyższe, w ocenie Spółki zawarcie umowy przez Spółkę nie może być traktowane jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT mimo, iż usługami są czynności wykonywane na podstawie tej umowy.

Zważywszy, że:

1. Stosownie do przepisów, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. W świetle powyższych argumentów, w tym także powołanego orzeczenia ETS, nie każda płatność ma charakter wynagrodzenia za świadczenie usług, w szczególności nie ma takiego charakteru płatność, której nie towarzyszy świadczenie wzajemne.
3. Opłata wstępna (motywacyjna) stanowi wynagrodzenie za gotowość do przystąpienia do umowy i wykonywania obowiązków z niej wynikających a jej głównym celem jest zachęcenie Spółki do rozpoczęcia współpracy z bankiem.
4. Zarówno sama wypłata opłaty wstępnej (motywacyjnej) jak również jej wysokość są niezależne od późniejszego wynagrodzenia z tytułu świadczenia przez Spółkę usług na podstawie przedmiotowej umowy, zdaniem Spółki, przystąpienie do umowy (względnie jej przedłużenie) nie ma charakteru świadczenia usługi w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
   
   

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.