Pytanie:

Czy umowa użyczenia lokalu mieszkalnego osobie fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej rodzi skutek podatkowy w podatku od towarów i usług?

Stan faktyczny przedstawiony we wniosku.

Przedmiotem użyczenia jest lokal, który otrzymał Pan i pański brat po zmarłej matce w drodze postępowania spadkowego. Biorący do używania był osobą związaną z Pana zmarłą matką przedkonkordatowym kościelnym związkiem małżeńskim, w świetle prawa polskiego żyjącą z matką w konkubinacie, zamieszkałą w ww. lokalu mieszkalnym od 1997 r., zameldowaną w nim, nie spokrewnioną z użyczającym. Jest to osoba starsza utrzymująca się z renty. W związku z powyższym zezwala Pan na korzystanie z lokalu biorącemu na zasadach wynikających z umowy użyczenia, nie uzyskując jednocześnie korzyści z tego tytułu.

W świetle powyższego zwraca się Pan z zapytaniem czy przedmiotowa umowa użyczenia rodzi skutek podatkowy.

Pana zdaniem, przedstawionym w piśmie z dnia 6 listopada 2005 r., w związku z zawarciem przedmiotowej umowy użyczenia nie będzie Pan podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu po przeanalizowaniu stanu faktycznego przedstawionego w piśmie wyjaśnia, co następuje.

Umowa użyczenia jest umową uregulowaną w art. 710-719 Kodeksu cywilnego. Użyczenie jest umową, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy:
1. oddanie rzeczy do używania na pewien czas,
2. nieodpłatność.

W obecnym stanie prawnym, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zmian.) nieodpłatna dostawa towarów i świadczenie usług - co do zasady - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż zasadą jest opodatkowanie odpłatnych czynności dostawy towarów i świadczenia usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport i import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

O tym, czy nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu przesądza art. 8 ustawy o VAT.

Na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy o VAT, nieodpłatne świadczenie usług niebędących dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

W Pana przypadku powyższy przepis nie będzie miał zastosowania, gdyż jest Pan osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej.

Jak wynika z powołanego przepisu, w sytuacji, określonej w zapytaniu, opodatkowanie umowy użyczenia podatkiem od towarów i usług jest uzależnione od dwóch czynników:
1. Braku związku świadczonych usług z przedmiotem działalności przedsiębiorstwa,
2. Prawa do odliczenia podatku z tytułu nabycia przez podatnika towarów i usług związanych z użyczeniem.

Przedstawione zatem we wniosku użyczenie nie będzie się mieścić w katalogu czynności podlegających przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Brak spełnienia któregokolwiek z wyżej wymienionych warunków powoduje, że czynność użyczenia nie będzie w ogóle podlegać przepisom ustawy o VAT.

W przedmiotowej sprawie przekazanie lokalu użytkowego do bezpłatnego używania nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie przysługiwało Panu również prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu nieruchomości będącej następnie przedmiotem umowy użyczenia. W związku z tym nieodpłatne przekazanie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze przepisy prawa w zakresie podatku od towarów i usług oraz przedstawiony stan faktyczny tut. organ podatkowy postanawia, jak w sentencji.

Jednocześnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu informuje:
- iż przedmiotowa informacja o zakresie stosowania prawa podatkowego ma zastosowanie wyłącznie w przedstawionym stanie faktycznym i w stanie prawnym obowiązującym na dzień zaistnienia omawianego zdarzenia;
- interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia przez organ odwoławczy oraz do czasu zmiany przepisów prawnych.

Na podstawie art. 14a § 4 w związku z art. 236 § 1 i art. 236 § 2 pkt 1 oraz art. 239 w związku z art. 223 § 1 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa, na niniejsze postanowienie służy zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, za pośrednictwem tut. organu podatkowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Zażalenie podlega opłacie skarbowej.