Pytanie:

1. Czy składki płacone na rzecz Stowarzyszenia przez jego członków stanowią opłaty za świadczenie usługi i powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług ?
2. Czy przepisom ustawy z dnia 11.03.2004r. podlegają wszystkie wpłaty na rzecz Stowarzyszenia, a więc składki członkowskie, spadki, darowizny od anonimowych darczyńców, itp.?
3. Jeśli tak, to czy na czynność otrzymania składki (udokumentowana dowodem KP lub wpłatą do banku) należy wystawić fakturę VAT lub fakturę wewnętrzną?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, w odpowiedzi na pismo z dnia 27 grudnia 2004r. (data wpływu 29 grudnia 2004r.), w sprawie udzielenia informacji o zakresie stosowania przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535)w przedmiocie opodatkowania składek członkowskich oraz innych opłat płaconych na rzecz Stowarzyszenia, po sprawdzeniu że spełnione zostały warunki określone w art.14a §1 i 2 ustawyz dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - informuje, co następuje.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o VAT - postawą opodatkowania jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrotem jest także otrzymana dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług. Z powołanego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają tylko te dotacje. subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze (np. składki), które są związane z przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT, czyli odpłatną dostawą towarów lub odpłatnym świadczeniem usług na terytorium kraju.

Czynnikiem decydującym o tym, że mamy do czynienia z wynagrodzeniem za dokonanie dostawy towarów lub świadczenie usługi, a nie tylko np. z przekazanym świadczeniem pieniężnym, jest określenie czy wynagrodzenie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem skutku prawnego określonego umową między stronami, tj. określoną dostawą lub wykonaniem określonej usługi. Umową taką nie będzie na pewno zadeklarowanie przynależności do jakiejś organizacji lub stowarzyszenia i opłacaniez tego tylko tytułu składek.

Stanowisko powyższe znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich nr 102/86, w której Trybunał uznał, iż obowiązkowe składki uiszczane przez członków zrzeszenia, jeżeli przeznaczane są na dowolne cele statutowe,a członkowie nie mają wpływu na ich przeznaczenie, nie są uznawane za wynagrodzenie. W takich przypadkach brak jest bowiem związku między dokonywanymi opłatami a korzyściami jakie czerpią z uczestnictwa w stowarzyszeniu jego członkowie, a zatem nie można uznać składek za wynagrodzenie w rozumieniu przepisów o podatku od wartości dodanej, a więc nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT.

Biorąc powyższe pod uwagę tut. Organ informuje, że w przypadku gdy składki członkowskie są opłatą za dostawę towarów lub usługi świadczone przez stowarzyszenie na rzecz jego członków, podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli jednak taki związek bezpośredni nie występuje, a składki przeznaczane są na pokrycie niezidentyfikowanych wprost kosztów działalności stowarzyszenia, nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT.

Także inne wpłaty, np. spadki, darowizny od osób fizycznych i różnych firm przeznaczone na działalność statutową Jednostki, jeżeli nie mają bezpośredniego wpływu na ilość i wartość świadczonych usług - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie tutejszy Organ wyjaśnia, że zgodnie z art. 106 ustawy o VAT, w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług - faktury wystawiane są przez podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni. Natomiast faktury wewnętrzne wystawiane są w konkretnych sytuacjach, tj. w przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca oraz importu usług.