Pytanie:

Czy składki członkowskie określone w statucie stowarzyszenia w jednakowej wysokości dla wszystkich cłonków tego stowarzyszenia podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ?

Działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) udzielam pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatków pośrednich w indywidualnej sprawie przedstawionej we wniosku z dnia 19.11.2004 r. (data wpływu do tut. organu podatkowego 24.11.2004 r.):

Podatnik (stowarzyszenie transportu prywatnego) zwrócił się o wyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług składek członkowskich określonych w statucie stowarzyszenia, a płaconych przez każdego z członków zrzeszenia w takiej samej wysokości. Zdaniem Podatnika składki takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ nie są dotacją, subwencją ani inną dopłatą o podobnym charakterze związaną z dostawą lub świadczeniem usług.

W związku z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym wyjaśniam:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) podstawą opodatkowania jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrotem jest także otrzymana dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług. Z powołanego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają tylko te dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze (np. składki), które są związane z przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT, czyli odpłatną dostawą towarów lub odpłatnym świadczeniem usług ne terytorium kraju.

Czynnikiem decydującym o tym, że mamy do czynienia z wynagrodzeniem za dokonanie dostawy towarów lub świadczenie usługi, a nie tylko np. z przekazanym świadczeniem pieniężnym, jest określenie czy wynagrodzenie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem skutku prawnego określonego umową między stronami, tj. określoną dostawą lub wykonaniem określonej usługi. Umową taką nie będzie na pewno zadeklarowanie przynależności do jakiejś organizacji lub stowarzyszenia i opłacanie z tego tylko tytułu składek.

Stanowisko powyższe znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich np. w sprawie nr 102/86, w której Trybunał uznał, iż obowiązkowe składki uiszczane przez członków zrzeszenia, jeżeli przeznaczane są na dowolne cele statutowe, a członkowie nie mają wpływu na ich przeznaczenie, nie są uznawane za wynagrodzenie. W takich przypadkach brak jest bowiem związku miedzy dokonywanymi opłatami a korzyściami jakie czerpią z uczestnictwa w stowarzyszeniu jego członkowie, a zatem nie można uznać składek za wynagrodzenie w rozumieniu przepisów o podatku od wartości dodanej, a więc nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzam, że w przypadku gdy składki członkowskie są opłatą za dostawę towarów lub usługi świadczone przez stowarzyszenie na rzecz jego członków podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli jednak taki związek bezpośredni nie występuje, a składki przeznaczane są na pokrycie niezidentyfikowanych wprost kosztów działalności stowarzyszenia, nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT.

Powyższa informacja o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego obowiązuje jedynie w zakresie zadanego przez Stronę pytania i w przedstawionym stanie faktycznym.