Pytanie:

Spółka zawarła Umowę Dealerską na dostawę samochodów określonej marki z wyłącznym Importerem/nabywcą wewnątrzwspólnotowym. Na podstawie tej umowy Spółka kupuje od Importera samochody, a także samochody tzw. "komisowe", które stanowią część ekspozycji w salonie Spółki. Stanowią one własność Importera i po pewnym czasie zwracane są Importerowi, bądź przekazywane innym dealerom. Importer zawarł umowę spedycji ze Spedytorem, na mocy której to umowy, Spedytor zobowiązany jest do organizacji transportu samochodów z miejsca odbioru do miejsca przeznaczenia, tj. do siedziby Spółki. Jeżeli w trakcie transportu nastąpi uszkodzenie samochodów i samochodów tzw. "komisowych", Spedytor zobowiązany jest (zgodnie z "procedurą dostawy nowych samochodów do dealerów oraz trybu zgłaszania i likwidacji szkód transportowych") do naprawienia szkody poprzez wypłatę odszkodowania, a nie przywrócenia do stanu poprzedniego. Przywrócenia do stanu poprzedniego dokonuje Spółka. Ponadto Spółka podnosi, iż naprawienie szkód transportowych następuje finalnie poprzez dokonywanie przez Spedytora wypłat określonej kwoty pieniężnej Spółce i Spółka naprawia samochód - wypłaty takie mogą przybrać następującą postać:• zwrot kosztów poniesionych przez Spółkę na naprawę samochodu, obejmujący koszty części zamiennych, robocizny własnej, usług obcych - w przypadku, gdy szkoda jest nieznaczna (np. zarysowanie lakieru) i nie powoduje ona, po jej naprawieniu, utraty wartości samochodu.• zwrot w/w kosztów połączony z rekompensatą za utratę wartości samochodu - w przypadku, gdy mimo naprawy, samochód utracił na wartości.• zwrot przez Spedytora całej wartości samochodu (wg cen zakupu) w przypadku zaistnienia szkody całkowitej - zgodnie z "procedurą", jeżeli szkoda jest znaczna i naprawa samochodu nie jest dokonywana, samochód przechodzi na własność spedytora.W związku z powyższym Spółka nie wie, jak ma traktować otrzymane odszkodowania za powstałą szkodę w samochodach nabywanych i tzw. "komisowych". Czy jest to czynność podlegająca opodatkowaniu VAT i w konsekwencji, czy winna wystawić na rzecz Spedytora fakturę VAT, czy też notę księgową (notę obciążeniową)?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) - zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: 1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 2. eksport towarów; 3. import towarów; 4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; 5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Jak wynika z powyższego przepisu otrzymane odszkodowanie - nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Spółka, która usuwa szkodę, dokonując naprawy samochodu we własnym zakresie, za którą to czynność Spedytor zwraca Spółce koszty przez nią poniesione w postaci odszkodowania (warunki wypłaty odszkodowania oraz jego wysokość powinna wynikać z zawartych umów) - nie dokonuje czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Spółka obciąża jedynie Spedytora kosztami za samodzielnie dokonane naprawy wraz z kwotą podatku naliczonego zawartego w częściach zużytych do naprawy. W związku z tym, że otrzymane odszkodowanie nie podlega podatkowi od towarów i usług, dlatego też podatek naliczony zawarty w fakturach za nabyte towary lub usługi, które posłużyły do naprawienia szkody nie będzie mógł być przez Spółkę odliczony (art. 86 ust. 1 ustawy stanowi, iż w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 14, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124). Należy przy tym zaznaczyć, iż w przypadku gdy samochód ulegnie całkowitemu zniszczeniu i Spedytor zgodnie z umową wypłaci odszkodowanie Spółce w wysokości równej cenie jego zakupu, a samochód przejdzie na własność Spedytora, również zgodnie z wyżej powołanym przepisem - nie wystąpi tu czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Powyższe dotyczy również tak zwanych samochodów "komisowych", które są własnością Importera, a nie Spółki, jeżeli z zawartych umów wynika, iż odszkodowanie za powstałe szkody wypłacane jest Spółce. Przy czym należy zaznaczyć, iż zakupy związane ze sprzedażą nie podlegającą podatkowi od towarów i usług nie mogą być przez Spółkę odliczane.

Mając powyższe na uwadze Spółka, dokumentuje czynności nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług innymi dowodami księgowymi niż faktura np. notą księgową.