Pytanie:

Czy czynności uznane za nieważne na gruncie prawa cywilnego powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

a) "Gmina, M. i/lub Strona utworzą spółkę z o.o. z kapitałem zakładowym 50.000 PLN, podzielonym na 50 udziałów po 1.000 PLN. Gmina obejmie 24 udziały a M i/lub Strona obejmą łącznie 26 udziałów.

b) Gmina obejmie udziały w podwyższonym kapitale zakładowym nowej spółki pokrywając je aportem rzeczowym w postaci prawa własności gruntu (dot. działki położonej w W. między ulicą Z., T. i S.).

c) Miedziana zrealizuje rozbudowę Szkoły Podstawowej przy ulicy M. w W., natomiast nowa spółka zrealizuje rozebranie budynku Szkoły Podstawowej położonej przy ulicy Z. w W. Koszt rozbudowy nie przekroczy 80% wartości gruntu wniesionego aportem do nowej spółki przez Gminą.

d) Strona kupi część udziałów w nowej spółce o wartości odpowiadającej nakładom na Szkołę rozbudowywaną w uzgodnionej przez strony wysokości, potrącając z ceny nabycia udziałów wartość poniesionych nakładów na rozbudowę Szkoły."

Wykonując postanowienia umowy Strona zrealizowała rozbudowę Szkoły Podstawowej przy ul. M. W dniu 15 listopada 2002 r. wystawiła fakturę VAT za rozbudowę. Faktura została przyjęta w tym samym dniu przez Prezydenta Miasta.

W związku z faktem, iż Gmina nie przystąpiła do wykonania umowy sprzedaży udziałów, Strona nie mogła potrącić z ceny nabycia udziałów wartości faktury za rozbudowę szkoły. W konsekwencji Strona rozpoczęła postępowanie arbitrażowe w celu doprowadzenia do odpowiedniego wykonania powołanej wyżej umowy.

Zgodne z wyrokiem Sądu Arbitrażowego umowa między Stroną, a Gminą dotycząca rozbudowy szkoły jest nieważna. Arbitrzy przyznali Stronie prawo do roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przez Gminę w związku z uzyskaną korzyścią majątkową w postaci rozbudowy szkoły.

W kontekście powyższego stanu faktycznego Strona stoi na stanowisku, iż ze względu na uznanie wspomnianej transakcji za nieważną, czynności te nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego Strona powinna skorygować "in minus" podatek należny wynikający z faktury z dnia 15 listopada 2002r. oraz podatek naliczony wynikający z poniesionych przez Stronę nakładów inwestycyjnych. Korekta powinna zostać dokonana w dacie wyroku Sądu Arbitrażowego.

Ustosunkowując się do stanowiska Strony Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego informuje jak niżej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy ilekroć w dalszych przepisach mowa o usługach - rozumie się przez to:a)usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej,b)roboty budowlano - montażowe,c)sprzedaż praw lub udzielanie licencji i sublicencji w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej,d)oddanie do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej,e)udzielanie licencji lub upoważnianie do korzystania z licencji oraz przeniesienie autorskiego prawa majątkowego w rozumieniu przepisów prawa autorskiego - w odniesieniu do programu komputerowego,

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 4 cytowanej ustawy opodatkowanie podatkiem od towarów i usług następuje niezależnie od tego czy czynności podlegające opodatkowaniu zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Czynności opodatkowane na gruncie ustawy o podatku VAT zostały oderwane od ważności i skuteczności tych czynności na gruncie prawa cywilnego. Decydujące znaczenie zyskuje nie prawny (na gruncie prawa cywilnego), lecz ekonomiczny aspekt transakcji. Tym samym czynność nieważna na gruncie prawa cywilnego może być uznana za wykonaną skutecznie na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W opisanym przez Stronę przypadku doszło do świadczenia usługi polegającej na rozbudowie szkoły. Należy podkreślić że usługa ta została faktycznie wykonana i udokumentowana fakturą. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego informuje, iż opisane we wniosku Strony czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a co za tym idzie Podatnikowi nie przysługuje prawo do skorygowania podatku należnego wynikającego z faktury z dnia 15 listopada 2002r.

Zgodnie z przepisem art 19 ust. 1 w/w ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, iż możliwość obniżenia podatku jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem podatnika. Zatem Strona może dokonać korekty podatku naliczonego wynikającego z poniesionych przez nią nakładów inwestycyjnych.

Odpowiedzi na pytania Podatnika w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostaną udzielone odrębnym postanowieniem.