Pytanie:

Czy podlega opodatkowaniu odszkodowanie, które wypłaci najemca z tytułu wcześniejszego, niż przewidywała umowa, wypowiedzenia umowy najmu lokalu?

Z treści złożonego wniosku wynika, iż Podatnik uważa za prawidłowe opodatkowanie podatkiem od towarów i usług odszkodowania, które wypłaci mu Najemca z tytułu wcześniejszego niż przewidywała umowa wypowiedzenia umowy najmu lokalu.

Tutejszy organ podatkowy uważa, iż stanowisko Podatnika jest nieprawidłowe.

Z przedstawionego w ww. wniosku stanu faktycznego wynika, iż Podatnik "X" zawarł z Podmiotem "Y" umowę najmu lokalu na okres 10 lat, z możliwością wcześniejszego wypowiedzenia, ale nie przed 30 listopada 2006r. Z tytułu rozwiązania umowy najmu przed okresem na jaki została ona zawarta tj. z dniem 30 kwietnia 2006r Najemca wypłaci Podatnikowi (Wynajmującemu ) odszkodowanie.

Podatnik uważa, iż odszkodowanie to ma zastąpić czynsz najmu, który był opodatkowany podatkiem VAT, a więc odszkodowanie to winno być wypłacone wraz podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy konstytuuje definicję dostawy towarów, zgodnie z którą przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione.

Ponadto, w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że za towary uznaje się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Przez świadczenie usług zaś, zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy, uznaje się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Artykuł 659 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi , że przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Zgodnie z tym przepisem czynsz stanowi wynagrodzenie za używanie cudzej rzeczy.

Po zakończeniu umowy najemca zobowiązany jest zwrócić rzecz wynajmującemu w stanie nie pogorszonym (art. 675 k.c.).

Odszkodowanie pieniężne wypłacone przez byłego najemcę z tytułu rozwiązania umowy najmu przed okresem na jaki została zawarta, nie zastępuje czynszu ponieważ w następstwie zwrotu rzeczy wynajmującemu, takie odszkodowanie nie stanowi zapłaty za korzystanie z cudzej rzeczy.

Odszkodowanie jest to wypłata określonej kwoty pieniędzy, które stanowią wynagrodzenia za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, służące zadośćuczynieniu poniesionym przez ową osobę trzecią stratom.

Z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 361) wynika, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynika szkoda. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Kwoty odszkodowania nie można zakwalifikować jako obrotu zdefiniowanego w art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczonych lub usług świadczonych przez podatnika , pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy uznać należy, że sama wypłata odszkodowania, nie może być uznana za czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług ze względu na fakt, że pieniądze nie są towarem, a zatem przekazanie prawa do rozporządzania nimi nie stanowi dostawy.

Ponadto, odszkodowanie wypłacone zostanie jako zadośćuczynienie za utracone przez Podatnika (Wynajmującego) korzyści, czynność tego rodzaju nie może też być uznana za usługę.

Reasumując, odszkodowanie w postaci świadczenia pieniężnego wypłaconego przez Najemcę Podatnikowi z tytułu wcześniejszego wycofania się z umowy najmu lokalu - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług gdyż nie zawiera się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.