Pytanie:

Czy przekształecenie spółdzielczego własnościowego prawa do domu rodzinnego na rzecz ustanowienia odrębnej własności domu jednorodzinnego jest objęte podatkiem od towarów i usług?

Spółdzielnia ma zamiar sprzedać po dniu 1 maja 2004 r. prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z przeniesieniem na rzecz członka Spółdzielni prawa odrębnej własności jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Grunt jest zabudowany budynkami mieszkalnymi, które zostały zasiedlone przed dniem 1 maja 2004r. przez członków Spółdzielni posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Jednostka zadała następujące pytanie:

Czy w przedstawionej sytuacji przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego na rzecz ustanowienia odrębnej własności domu jednorodzinnego nie jest objęte VAT, w świetle art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą"?

Podatnik przedstawił stanowisko, iż czynność ta nie podlega przepisom ustawy.

Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu, po przeanalizowaniu przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego informuje, iż:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również m.in. przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego. Zatem w przedstawionym stanie faktycznym dochodzi do odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Jednocześnie w art. 29 ust. 8 ustawy określono podstawę opodatkowania ww. czynności. Przepis ten stanowi, iż jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku. Ustawodawca w ten sposób odmiennie określił zasady ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dla przedmiotowych czynności. Ponadto w art. 153 ust. 2 ustawy zawarto wyłączenie z opodatkowania czynności określonych w powołanym art. 29 ust. 8 ustawy. Przepis art. 153 ust. 2 ustawy stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.
Z przedstawionego, przez Spółdzielnie stanu faktycznego wynika, iż zostały spełnione ustawowe przesłanki wynikające z powołanego art. 153 ust. 2 ustawy. Bowiem ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Zdaniem tut. organu przepis art. 153 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania w przypadku opisanym przez spółdzielnię, nie ustanowiono bowiem na tych lokalach lokatorskiego prawa do lokalu, które obecnie byłoby przekształcane we własnościowe prawo do lokalu lub w miejsce tego lokatorskiego prawa ustanawiano by odrębną własność lokalu. Zarówno przepis art. 153 ust. 2 ustawy jak i przywołany w tym przepisie art. 29 ust. 8 dotyczą przekształceń z spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu a nie, jak w przypadku jednostki ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Przesądza o tym również sposób liczenia podstawy opodatkowania (art. 29 ust. 8 ustawy) jako różnicy między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego. Zgodnie z ustawą z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119 poz. 1116 ze zm.) wkład mieszkaniowy wpłacany jest w przypadku lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (vide art. 9 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) natomiast przy ustanawianiu własnościowego prawa do lokalu mamy do czynienia z wkładem budowlanym (vide art. 17 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Zatem gdyby ustawodawca chciał poddać regulacji art. 29 ust. 8 ustawy ustanowienie odrębnej własności w miejsce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jako podstawę opodatkowania wymieniłby różnicę między wartością rynkową lokalu a wartością wkładu budowlanego.

W przypadku wymienionym przez spółdzielnię znajdzie zastosowanie zwolnienie od podatku wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy (cyt.: zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części z wyjątkiem obiektów i ich części, które maja być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy) aczkolwiek przepis ten nie wymienia przypadków przekształceń spółdzielczych praw do lokalu mieszkalnego bądź ustanowienia w miejsce tych praw odrębnej własności lokalu, jednakże zapis ust. 7 tego artykułu (cyt: zwolnienie określone w ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8) wyraźnie wskazuje iż przekształcenia te mieszczą się w regulacji tego przepisu, tj. artykułu 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. O zrównaniu czynności ustanowienia bądź przekształcenia spółdzielczych praw do lokalu mieszkalnego z dostawą obiektów budownictwa mieszkaniowego, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy przesądza również fakt, iż czynności te zostały wymienione w ww. artykule 7 ust. 1 pkt 5 ustawy jako dostawa towarów. Zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy nie podlegają w związku z art. 43 ust. 7 ustawy jedynie przekształcenia, o których mowa w art. 29 ust. 8 ustawy, co w sytuacji opisanej przez spółdzielnię nie wystąpiło.

Reasumując powyższe czynność ustanowienia odrębnej własności do domu jednorodzinnego w miejsce własnościowego prawa do lokalu jest zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jeżeli obiekty te nie mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy.

Jednocześnie Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu informuje, że przedmiotowa informacja o zakresie stosowania prawa podatkowego ma zastosowanie wyłącznie w przedstawionym stanie faktycznym, w zakresie zadanego przez Spółdzielnię pytania i w obowiązującym na dzień zaistnienia omawianego zdarzenia stanie prawnym.

Na podstawie art. 14a § 4 w związku z art. 236 § 2 pkt 1 oraz art. 223 §1 w związku z art. 239 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa, na niniejsze postanowienie służy zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, za pośrednictwem tut. organu podatkowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Zażalenie podlega opłacie skarbowej. Zgodnie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zmianami) opłacie tej podlegają podania i załączniki do podań składane w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej zawiera załącznik do ww. ustawy. Zgodnie z pozycją 1, części I, powołanego załącznika do ustawy o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000r. opłata skarbowa od podania wynosi 5zł natomiast zgodnie z poz. 2 opłata skarbowa od załącznika do podania wynosi 50gr.