Istota interpretacji:

1. Czy prawidłowo dokonał Pan korekty deklaracji VAT za lata 2007-2009 i rozliczył podatek VAT ze zbycia i nabycia działek? 2. Czy czynności związane z nabyciem i zbyciem nieruchomości można uznać za działalność gospodarczą?

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 31 sierpnia 2010 r. (data wpływu 28 września 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie transakcji nabycia i sprzedaży nieruchomości -jest nieprawidłowe.

W dniu 28 września 2010 r. złożono wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie transakcji nabycia i sprzedaży nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 1 kwietnia 2007 r. rozpoczął Pan prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ogólnobudowlanych. W prowadzeniu firmy pomaga Panu ojciec. Przed rozpoczęciem prowadzenia przedmiotowej działalności (w dniu 16 stycznia 2007 r.) zakupił Pan dwie działki budowlane w celach prywatnych, z zamiarem wybudowania domu. Po kilku miesiącach, w dniu 26 kwietnia 2007 r. zdecydował się Pan sprzedać jedną z nich. Następnie w dniu 27 sierpnia 2007 r. nabył Pan mieszkanie w bloku i postanowił sprzedać drugą działkę. Transakcja zbycia przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w dniu 7 lutego 2008 r. Po przeprowadzeniu remontu mieszkania w dniu 23 kwietnia 2008 r., dokonał Pan jego sprzedaży. W zamian za to, w wyniku przetargu ogłoszonego przez Urząd Miasta, nabył Pan trzy sąsiadujące ze sobą działki o łącznej pow. 1579 m2oraz jedną o pow. 739 m2– przeznaczoną, zgodnie z warunkami zabudowy pod budowę garaży. Postanowił Pan bowiem zająć się usługami wynajmu garaży. W związku z tym, przystępując do kolejnego przetargu ogłoszonego przez Urząd Miasta, nabył Pan następne dwie działki, z których pierwsza sąsiadowała z nieruchomością przeznaczoną pod budowę garaży. Druga zaś została przeznaczona przez Pana do rozszerzenia działalności gospodarczej o usługi związane z myjnią bezdotykową, którą zamierzał Pan wybudować. Zmienił Pan jednak swoje plany odnośnie tej budowy i w dniu 28 stycznia 2009 r. sprzedał Pan przedmiotową nieruchomość. Następnie rozpoczął Pan budowę garaży. We wrześniu 2008 r. otrzymał Pan propozycję kupna kolejnych dwóch działek, położonych w pobliżu siedziby prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. W dniu 21 maja 2009 r. podjął Pan decyzję o zakupie tych nieruchomości, kosztem trzech działek, które sprzedał wcześniej we wrześniu 2008 r. Dodatkowo na zakup tych nieruchomości zaciągnął Pan kredyt na własne imię i nazwisko. W rezultacie tych działań pozostała Panu wyłącznie działka wraz z budynkiem mieszkalnym i sąsiadująca z nią działka wraz z rozebranym budynkiem gospodarczym oraz działki stanowiące jedną całość, na których budowane są garaże. Dotychczas rozliczał się Pan z zakupu i sprzedaży działek, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36). W październiku 2009 r. "urzędnik wydziału podatku od towarów i usług miejscowego urzędu skarbowego" stwierdził, że działki te nabywane były w sposób ciągły i powinien Pan się rozliczać, w związku z ich nabyciem i zbyciem w podatku od towarów i usług. Złożył Pan więc korekty deklaracji VAT od momentu, w którym był Pan czynnym podatnikiem VAT i składał je w związku z prowadzeniem firmy ogólnobudowlanej. Dodał Pan, że deklaracje VAT składa jako osoba fizyczna, podając własny NIP, imię i nazwisko. W związku z kontrolą rozliczenia rocznego za rok 2008 (PIT-36) dotyczący zbycia i nabycia nieruchomości, stwierdzono, że rozliczenie podatku od towarów i usług od ww. nieruchomości spowodowało, że powinien Pan zaliczyć związane z tym czynności do działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowo dokonał Pan korekty deklaracji VAT za lata 2007-2009 i rozliczył podatek VAT ze zbycia i nabycia działek... Czy czynności związane z nabyciem i zbyciem nieruchomości można uznać za działalność gospodarczą...

Pana zdaniem, został Pan wprowadzony przez urząd skarbowy w błąd. Do roku 2009 rozliczał się Pan prawidłowo, ponieważ zbycie i nabycie nieruchomości nie miało celu zarobkowego, lecz wyłącznie charakter prywatny i było związane z Pana planami prywatnymi na przyszłość. Decyzja urzędnika w zakresie korekty podatku od towarów i usług była według Pana bezpodstawna. Stoi Pan na stanowisku, że czynności związane z nabywaniem działek i ich zbywaniem nie są działalnością gospodarczą, lecz "tylko i wyłącznie celami prywatnymi". Dodał Pan, że od ostatniej transakcji do chwili obecnej nie dokonywał żadnych transakcji w zakresie obrotu nieruchomościami.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary należy rozumieć rzeczy ruchome jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty, o czym stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości gruntowych jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek został nabyty na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności handlowej.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1), "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Jednocześnie w art. 12 ust. 1 lit. b) cyt. Dyrektywy wskazano, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego.

Zarówno z brzmienia ww. przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, czy działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód.

Jednocześnie w świetle powołanych regulacji dopuszczalne jest uznanie przez państwo członkowskie za podatnika osoby, która dokonała okazjonalnej dostawy terenów budowlanych, w warunkach wskazujących, że czynność ta nie była związana z zaspokajaniem potrzeb osobistych tej osoby.

Zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto podatnikiem staje się również ten, kto dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze czynność ta ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem występuje jako podatnik tego podatku.

Kryterium prowadzenia działalności gospodarczej nie wyłącza z grona podatników osób fizycznych, jeśli dokonują one dostawy towarów w sposób stały, zorganizowany i powtarzalny. Bez znaczenia pozostaje fakt, w jakim okresie wykonywana jest dana czynność, ani ilość dokonanych transakcji.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. I tak, zgodnie z zapisem art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Z przedstawionego we wniosku opisu wynika, iż w dniu 1 kwietnia 2007 r. rozpoczął Pan prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ogólnobudowlanych. Jeszcze przed rozpoczęciem działalności gospodarczej zakupił Pan 2 działki z zamiarem wybudowania na nich domu. W wyniku zmiany planów życiowych, postanowił Pan w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprzedać jedną z posiadanych nieruchomości i zakupić oraz wyremontować mieszkanie. Drugą z posiadanych działek sprzedał Pan w dniu 7 lutego 2008 r. Następnie w dniu 15 kwietnia 2008 r. nabył Pan 3 działki, w tym jedną, zgodnie z warunkami zabudowy, przeznaczoną pod budowę garaży. Zamierzał Pan bowiem zająć się świadczeniem usług wynajmu garaży. W związku z tym, przystępując do kolejnego przetargu ogłoszonego przez urząd miasta, nabył Pan następne dwie działki, z których pierwsza sąsiadowała z nieruchomością przeznaczoną pod budowę garaży. Druga zaś została przeznaczona przez Pana do rozszerzenia działalności gospodarczej o usługi w zakresie prowadzenia myjni bezdotykowej, którą zamierzał Pan wybudować. Jeszcze w grudniu 2008 r. rozpoczął Pan budowę garaży, na działkach pod tą zabudowę przeznaczonych. Wcześniej, we wrześniu 2008 r. ponownie zdecydował się Pan sprzedać 3 działki zakupione w dniu 15 kwietnia 2008 r. W dniu 28 stycznia 2009 r. dokonał Pan jednak zbycia nieruchomości przeznaczonej do prowadzenia myjni bezdotykowej. W maju 2009 r. ponownie dokonał Pan transakcji kupna 2 nieruchomości, sąsiadujących z siedzibą Pana firmy, zaciągając kredyt na własne nazwisko. W rezultacie tych działań pozostała Panu wyłącznie działka wraz z budynkiem mieszkalnym i sąsiadująca z nią działka wraz z rozebranym budynkiem gospodarczym oraz grunty stanowiące jedną całość, gdzie budowane są garaże. W związku z dokonanymi transakcjami, związanymi z obrotem nieruchomościami złożył Pan korekty deklaracji VAT od momentu, w którym został czynnym podatnikiem VAT, w związku z prowadzeniem firmy ogólnobudowlanej.

Analiza opisu przedstawionego we wniosku, w świetle powołanych przepisów prawa prowadzi zatem do wniosku, iż transakcje w zakresie obrotu opisanych nieruchomości należy zakwalifikować jako dokonane w okolicznościach wskazujących na działalność gospodarczą rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Podkreślenia wymaga, iż z przedstawionego we wniosku opisu nie wynika, aby przedmiotowe grunty służyły zaspokajaniu Pana osobistych potrzeb. Przede wszystkim zakup jednej z działek w dniu 15 kwietnia 2008 r., dokonany został z myślą o świadczeniu usług wynajmu garaży. Ponadto oświadczył Pan, że rozpoczął Pan na przedmiotowych gruntach budowę garaży. Poza tym, zakupiona jeszcze w tym samym roku (2008) kolejna nieruchomość, jak sam Pan zauważył, miała posłużyć do rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej o usługi w zakresie prowadzenia myjni bezdotykowej. Dodatkowo zakup 2 kolejnych nieruchomości zabudowanych, położonych w pobliżu siedziby Pana firmy, świadczy o zamiarze ich wykorzystania w działalności gospodarczej.

Zatem w tak przestawionym stanie faktycznym, nie można zgodzić się z Panem, że w związku z nabyciami przedmiotowych nieruchomości i zbywaniem niektórych z nich, przyświecał Panu cel związany z zaspokajaniem potrzeb osobistych.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na handlowy charakter transakcji związanych z obrotem nieruchomościami. Jak sam Pan podkreślił, zakup w 2009 r. ostatnich dwóch nieruchomości (sąsiadujących z siedzibą Pana firmy) dokonany został za środki uzyskane ze sprzedaży zakupionych rok wcześniej 3 działek.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, iż dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży. Za podatnika należy uznać także osobę, która zadeklarowała zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, czyniąc w tym celu pewne nakłady, mimo że sama działalność gospodarcza jeszcze się nie rozpoczęła, nawet w sytuacji jeśli nigdy nie zostanie rozpoczęta. Działalność gospodarcza może składać się z kilku następujących po sobie etapów. Czynności przygotowawcze, takie jak nabycie nieruchomości, które stanowią część tych transakcji, powinny być również traktowane jako działalność gospodarcza. Poniesienie wstępnych wydatków inwestycyjnych, w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej (w tym wypadku zakup gruntów w celu rozpoczęcia prowadzenia myjni bezdotykowej oraz pod budowę garaży pod wynajem), należy również uznać za działalność gospodarczą. Poza tym ciągły i zorganizowany charakter dokonywanych przez Pana transakcji nabycia i zbycia gruntów, cechuje się stałością i powtarzalnością, a zatem można im przypisać znamiona wykonywania działalności gospodarczej.

Jednocześnie, istotne znaczenie ma także fakt, iż poza planowanym rozpoczęciem świadczenia usług w zakresie wynajmu garaży prowadzi Pan już od 2007 r. działalność gospodarczą (usługi ogólnobudowlane).

Podsumowując stwierdzić należy, że działania podejmowane przez Pana w zakresie transakcji nabyć i zbywania nieruchomości noszą znamiona wykonywania działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a Pan jako dokonujący dostawy tych nieruchomości jest podatnikiem wykonującym czynności podlegające opodatkowaniu, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem słusznym było rozliczenie się przez Pana w zakresie podatku od towarów i usług i dokonanie korekty deklaracji VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.