Istota interpretacji:

Przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności do lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego – pierwsze zasiedlenie i ustanowienie spółdzielczego prawa do lokali miało miejsce przed 1 maja 2004 r.

• nieprawidłowe– w części dotyczącej ustanowienia praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych,

• prawidłowe– w części dotyczącej ustanowienia prawa odrębnej własności do lokalu użytkowego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

1. Spółdzielnia realizować będzie po 1 stycznia 2009 r. wnioski o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego dla lokali, gdzie ustanawiane było lokatorskie prawo po raz kolejny po 1 maja 2004 r., ale nie minęło jeszcze 5 lat od jego ustanowienia w budynkach wybudowanych i po raz pierwszy zasiedlonych przed 1 maja 2004 r. Kwota należna z tytułu tych przekształceń, na podstawie art. 12 ust. 1, ogranicza się do żądania przez Spółdzielnię spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu.
2. Spółdzielnia realizować będzie po 1 stycznia 2009 r. wniosek o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego ustanowionego po raz kolejny po 1 maja 2004 r., ale nie minęło jeszcze 5 lat od jego ustanowienia w budynkach wybudowanych i po raz pierwszy zasiedlonych przed 1 maja 2004 r. Kwota należna z tytułu tego przekształcenia, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1, ogranicza się do żądania przez Spółdzielnię spłaty nie wniesionej części kosztów budowy (wkładu mieszkaniowego) i spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu.
3. Spółdzielnia realizować będzie po 1 stycznia 2009 r. wniosek o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego ustanowionego po raz kolejny po 1 maja 2004 r. w wyniku tej czynności powstanie odrębna własność dwóch lokali: lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca oświadczył, iż we wszystkich przypadkach pierwsze zasiedlenie i pierwsze ustanowienie prawa do lokalu miało miejsce przed 1 maja 2004 r. w przypadku nr 3, Wnioskodawca nie dokonywał żadnych nakładów na ulepszenie lokalu, a dostawa lokalu (lokatorskiego prawa do lokalu) nie była dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia. Pierwsze ustanowienie prawa do lokalu miało miejsce przed 1 maja 2004 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle ustawy o podatku od towarów i usług należy zastosować stawkę VAT dla czynności przekształcenia lokatorskiego prawa w prawo odrębnej własności...

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanych wyżej przypadkach, nie ma podstaw do opodatkowania czynności realizowanych po dniu 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz ust. 2 pkt 1, opisane czynności podlegają zwolnieniu od podatku VAT.

Wszystkie zdarzenia związane z zasobami mieszkaniowymi wybudowanymi i zamieszkanymi po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 w połączeniu z ust. 2 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10.

W opinii Wnioskodawcy, zapis art. 153 ust. 2 ustawy o VAT, mówiący o zasiedleniu lokalu przed dniem 1 maja 2004 r., dotyczy pierwszego zasiedlenia, co potwierdziła nowela ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. w przypadkach kolejnych zasiedleń mają zastosowanie przepisy o zwolnieniach.

W uzupełnienie do wniosku Spółdzielnia oświadczyła, iż jej zdaniem w przypadku nr 3, opisana czynność korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe w części dotyczącej ustanowienia praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych oraz prawidłowe w części dotyczącej ustanowienia prawa odrębnej własności do lokalu użytkowego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Tak więc, przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkaniowego w prawo odrębnej własności stanowi dostawę towarów.

Stosownie do art. 29 ust. 8 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008 r., jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu tego przekształcenia, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Podstawowa stawka podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne: 7%, 3% i 0%. Ustawodawca daje także podatnikom możliwości stosowania zwolnień podatkowych.

Według z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r., zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Stosownie do art. 43 ust. 7 ustawy, zwolnienie określone w ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8. Natomiast, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy).

W myśl art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1. są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2. złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1. wybudowaniu lub
2. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

W myśl art. 153 ust. 2 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Z powyższego przepisu wynika, iż wyłączeniu spod działania ustawy o podatku od towarów i usług, na mocy art. 153 ust. 2 ustawy, podlegają czynności przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r., i które zostały zasiedlone przed tą datą.

Ustanowienie po tej dacie ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy. Do przekształcenia zaś tego prawa lokatorskiego w prawo własności ma zastosowanie przepis art. 153 ust. 2 ustawy, jako że pierwsze zasiedlenie lokalu mieszkalnego i ustanowienie do tego lokalu prawa lokatorskiego miało miejsce jednak przed dniem 1 maja 2004 r.

Natomiast ustanowienie odrębnej własności do lokali, dla których wcześniej nie ustanowiono praw spółdzielczych, zastosowanie ma zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a albo też podstawowa 22% stawka podatku VAT.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, iż Spółdzielnia planuje po 1 stycznia 2009 r. przekształcić lokatorskie prawa do lokali w prawa własności. w przypadku wskazanym przez Wnioskodawcę w pkt 3, przekształcone zostanie lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. w wyniku tej czynności powstanie odrębna własność dwóch lokali: lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego. Wnioskodawca nie dokonywał żadnych nakładów na ulepszenie tego lokalu, a jego dostawa nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia.

W każdym z przestawionych przypadków, ustanowienie po raz pierwszy lokatorskich praw do lokali mieszkalnych i ich zasiedlenie nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Ponowne ustanowienie lokatorskich praw do lokali miało miejsce po tej dacie. Do lokalu użytkowego, wydzielonego z lokalu mieszkalnego, wcześniej nie było natomiast ustanowione prawo spółdzielcze. Wnioskodawca planuje dopiero ustanowienie odrębnej własności tego lokalu.

Reasumując, w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym, ustanowienie praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych, w miejsce spółdzielczych lokatorskich praw do lokali, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 153 ust. 2 ustawy. Natomiast, ustanowienie prawa odrębnej własności do lokalu użytkowego będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W niniejszej interpretacji stanowisko Spółdzielni uznano za nieprawidłowe w części dotyczącej ustanowienia prawa odrębnej własności do lokali mieszkalnych, ponieważ – jak wyżej wyjaśniono – czynność przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w odrębną własność wyłączona jest spod działania ustawy, a nie – jak wskazuje Wnioskodawca – korzysta ze zwolnienia.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie przekształcenia lokatorskich praw do lokali w odrębną własność. Kwestia dotycząca stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie przekształcenia lokatorskich praw do lokali w odrębną własność została rozstrzygnięta w odrębnej interpretacji nr ILPP1/443-152/09-5/AK z dnia 29 kwietnia 2009 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje