Istota interpretacji:

Czy zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu w trybie art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, gdzie lokatorskie prawa do lokalu mieszkalnego ustanowiono po 1 maja 2004 r., zasiedlone w roku 1995 korzysta ze zwolnienia od podatku VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług jako towar używany?

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia posiada w zasobach mieszkaniowych 3 budynki mieszkalne, wybudowane przez zakład pracy w roku 1979 (dwa budynki) i w roku 1989 (jeden budynek). Budynki te zostały przyjęte przez Zainteresowanego w roku 1995. Spółdzielnia zawarła umowy najmu lokalu z dotychczasowymi mieszkańcami, którzy mieszkają do dnia dzisiejszego. W roku 2007 najemcy złożyli wnioski o przyjęcie w poczet członków i zawarli umowy o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego - art. 48 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Następnie członkowie ci, zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy złożyli pisemne żądanie o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu. W maju 2008 r. Spółdzielnia aktem notarialnym nabyła od Gminy grunty na własność.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu w trybie art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, gdzie lokatorskie prawa do lokalu mieszkalnego ustanowiono po 1 maja 2004 r., zasiedlone w roku 1995 korzysta ze zwolnienia od podatku VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jako towar używany...

Zdaniem Wnioskodawcy, przy ustanawianiu na rzecz członka spółdzielni po 1 stycznia 2008 r. odrębnej własności lokalu mieszkalnego w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, zasiedlonego nie po raz pierwszy, a ustanowionego po 1 maja 2004 r. można zastosować zwolnienie od podatku VAT jako dostawę towaru używanego, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2, spełniając jednocześnie warunki określone w art. 43 ust. 2 pkt 1 i ust. 6.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Tak więc przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności po 1 maja 2004 r. co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zwalnia od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10 pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących, przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Przez towary używane, należy rozumieć, zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy, budynki, budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat. Jednak ustawodawca powołał w treści ww. przepisu zastrzeżenie w postaci art. 43 ust. 1 pkt 10, które związane jest z przepisem art. 43 ust. 7 i art. 29 ust. 8. Z powyższych przepisów wynika, że do obiektów budownictwa mieszkaniowego nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 tylko przepisy zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy.

W myśl bowiem art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Stosownie natomiast do art. 43 ust. 7 - zwolnienie określone w ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8.

Zgodnie z art. 29 ust. 8 ustawy o VAT w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1320), obowiązującym od 1 grudnia 2008 r., jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu tego przekształcenia, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Z art. 153 ust. 2 wynika, iż przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed 1 maja 2004 r.

Z cyt. wyżej przepisów wynika, iż w odniesieniu do lokali uprzednio zasiedlonych przed dniem 1 maja 2004 r., ustanowienie po raz pierwszy po dniu 1 maja 2004 r. lokatorskiego prawa do lokalu, własnościowego prawa do lokalu oraz odrębnej własności lokalu objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy jako, że ustanowienie ww. praw będące dostawą części obiektów budownictwa mieszkaniowego (lokali), dotyczy lokali po ich pierwszym zasiedleniu.

Zatem dostawa polegająca na ustanowieniu spółdzielczych praw, o których mowa wyżej do przyjętych przez spółdzielnie mieszkaniowe lokali zakładowych, które nie jest dokonywane w ramach pierwszego zasiedlenia - podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Natomiast przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu, który był już wcześniej zasiedlony, jest opodatkowane tylko w sytuacji gdy od pierwszego ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nie upłynęło 5 lat oraz ustanowienie tego prawa i pierwsze zasiedlenie tego lokalu miało miejsce po dniu 30 kwietnia 2004 r.

W związku z powyższym, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu podlega zwolnieniu na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, to zwolnieniu temu podlega również ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu.

Jak wynika z opisu przedstawionego zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca w roku 1995 przyjął 3 budynki mieszkalne wybudowane przez zakład pracy. Spółdzielnia zawarła umowy najmu lokali z dotychczasowymi mieszkańcami. W roku 2007 najemcy złożyli wnioski o przyjęcie w poczet członków i zawarli umowy o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Następnie członkowie ci złożyli pisemne żądania o zawarcie umowy przeniesienia własności lokali. Zainteresowany będzie zatem przenosił na rzecz członków spółdzielni prawa odrębnej własności w miejsce spółdzielczych lokatorskich praw do lokali ustanowionych po 30 kwietnia 2004 r., w przypadku gdy lokale mieszkalne znajdują się w budynkach mieszkalnych wybudowanych i zasiedlonych przed 1 maja 2004 r.

Reasumując, ustanowienie po raz pierwszy w roku 2007 spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, który wcześniej był lokalem zakładowym, zasiedlonego przed dniem 1 maja 2004 r. podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem czynność ta dotyczy lokalu po jego pierwszym zasiedleniu. Również przekształcenie tego prawa w prawo odrębnej własności lokalu korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy dotyczące prawa do zastosowania zwolnienia dla ww. czynności jest prawidłowe, jednakże inna jest podstawa prawna jego zastosowania.

Tut. Organ pragnie zauważyć, że powołana wyżej ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, na podstawie art. 15 wprowadza również zmiany, które obowiązywać będą od 1 stycznia 2009 r.

I tak, stosownie do art. 1 pkt 34 lit. a ww. ustawy w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, zawierającym wykaz czynności zwolnionych od podatku, wprowadzono m.in. następujące zmiany:

• pkt 2 otrzymuje brzmienie:
  "2) dostawę towarów używanych, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;",
• pkt 10 otrzymuje brzmienie:
  "10) dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
  nbspnbsp a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
  nbspnbsp b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata;",
• po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu:
  "10a) dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
  nbspnbsp a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
  nbspnbsp b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów;".

Powołany wyżej art. 1 pkt 34 lit. b-e ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. wprowadza ponadto m.in. następujące zmiany w treści art. 43:

• ust. 2 otrzymuje brzmienie:
  "2. Przez towary używane, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się ruchomości, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel.",
• uchyla się ust. 6,
• po ust. 7 dodaje się ust. 7a w brzmieniu:
  "7a. Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.",
• dodaje się ust. 10 i ust. 11 w brzmieniu:
  "10. Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
  nbspnbsp 1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
  nbspnbsp 2) złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
  11. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:
  nbspnbsp 1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
  nbspnbsp 2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;
  nbspnbsp 3) adres budynku, budowli lub ich części. (…)".

Ponadto wskazuje się, iż powołany wyżej art. 29 ust. 8 do dnia 30 listopada 2008 r. posiadał brzmienie:

"Jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku".

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.