Istota interpretacji:

Opodatkowanie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowionego po raz pierwszy po dniu 1 maja 2004 r. w odrębną własność w odniesieniu do przyjętych nieodpłatnie mieszkań zakładowych zasiedlonych przed dniem 1 maja 2004r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca posiada lokale spółdzielcze, które były mieszkaniami zakładowymi nieodpłatnie przejętymi przez Spółdzielnię. Lokale te były zasiedlone przed dniem 1 maja 2004 r. na warunkach umowy najmu. Najemcy po dniu 1 maja 2004 r. wystąpili do Spółdzielni o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Najemcy byli zwolnieni od wpłaty wkładu mieszkaniowego na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Spółdzielnia przyjęła najemców w poczet członków i zawarła z nimi umowy o lokatorskie prawo przed dniem 31 lipca 2007 r. tj. przed wejściem w życie znowelizowanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Członkowie Ci wystąpili z wnioskami o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu na zasadach określonych w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (…) (Dz. U. Nr 125, poz. 873). Członkowie nie są zobowiązani do spłaty zobowiązań wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2. Spółdzielnia przejęła budynki nieodpłatnie, to zobowiązania z art. 12 ust. 1 pkt 1 wynoszą 0 zł. Spłata nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji (art. 12 ust. 1 pkt 2) wynosi 0 zł. Zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 10 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub wydania albo przeniesienia własności lokalu (…). W przypadku czynności (…) ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego (…), lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych.

Art. 29 ust. 6 określa kwotę należną w przypadku czynności, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 10. Jako kwotę należną, o której mowa w art. 29 ust. 1, przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku.

Członkowie przy przeniesieniu własności lokalu nie poniosą żadnych kosztów w Spółdzielni, ponieważ nie są zobowiązani do żadnych wpłat, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w przedstawionym przypadku przekształcenia lokali w odrębną własność na rzecz członków można zastosować art. 153 ust. 2 ustawy o VAT...

Czy też należy stosować art. 29 ust. 8, jeżeli tak, to co jest podstawą opodatkowania... Jaka stawkę podatku należy zastosować...

Kto ponosi koszty wyceny nieruchomości...

Zdaniem Wnioskodawcy przekształcenie lokalu mieszkalnego w odrębną własność na rzecz członków nie podlega podatkowi VAT z uwagi na zasiedlenie lokali przez obecnych członków przed dniem 1 maja 2004 r., którzy uzyskali spółdzielcze lokatorskie prawo po dniu 1 maja 2004 r. Nie występuje obowiązek spłat, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
   
2. eksport towarów;
   
3. import towarów;
   
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
   
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
   
   

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Z powyższego wynika, iż czynności związane m.in. z ustanowieniem na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej lokatorskiego prawa do lokalu oraz ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego zostały zrównane z dostawą towaru.

Art. 43 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy zwalnia od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 cyt. ustawy przez pierwsze zasiedlenie rozumie się wydanie pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu.

Z cyt. wyżej przepisów wynika, iż w odniesieniu do lokali uprzednio zasiedlonych przed dniem 1 maja 2004 r., ustanowienie po raz pierwszy po dniu 1 maja 2004 r. lokatorskiego prawa do lokalu oraz odrębnej własności lokalu objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy jako, że ustanowienie ww. praw będące dostawą części obiektów budownictwa mieszkaniowego (lokali), dotyczy lokali po ich pierwszym zasiedleniu.

Zatem dostawa polegająca na ustanowieniu spółdzielczych praw, o których mowa wyżej do przyjętych przez spółdzielnie mieszkaniowe lokali zakładowych, które nie jest dokonywane w ramach pierwszego zasiedlenia - podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na mocy cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

W kwestii przekształcenia ustanowionego po raz pierwszy po dniu 1 maja 2004 r. lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności lokalu, w przypadku gdy przed nieodpłatnym przyjęciem przez spółdzielnię mieszkaniową lokal ten był mieszkaniem zakładowym, zasiedlonym przed dniem 1 maja 2004 r. stwierdzić należy co następuje:

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 8 jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

W myśl art. 153 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług - przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Zgodnie z art. 43 ust. 7 ustawy o VAT zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8.

Z powyższego wynika, że przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu, który był już wcześniej zasiedlony, jest opodatkowane tylko w sytuacji gdy od pierwszego ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nie upłynęło 5 lat oraz ustanowienie tego prawa i pierwsze zasiedlenie tego lokalu miało miejsce po dniu 30 kwietnia 2004 r.

W związku z powyższym, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu podlega zwolnieniu na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, to zwolnienie temu podlega również ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu.

Z opisanego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, że prawa spółdzielcze lokatorskie dotyczą byłych lokali zakładowych, które zostały zasiedlone przed dniem 1 maja 2004 r. W związku z powyższym ustanowienie po raz pierwszy w odniesieniu do tych lokali

• lokatorskiego prawa do lokalu po dniu 1 maja 2004 r. jest zwolnione z podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy,
  
• również przekształcenie tego prawa w prawo odrębnej własności lokalu korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług.
  
  

Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. ustawy podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

W myśl art. 29 ust. 6 i 7 ustawy o VAT w przypadku czynności, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 10 tj. ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych jako kwotę należną, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku. Do wniesienia wkładu w formie innej niż pieniężna przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio. W przypadku gdy część wkładu budowlanego lub mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy, podstawę opodatkowania powiększa się o kwotę kredytu, w części przypadającej na dany lokal.

Do podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 6, wlicza się również inne opłaty wnoszone przez członków spółdzielni, które nie są wkładami budowlanymi lub mieszkaniowymi, wynikające z uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową lub wynikające z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy - zgodnie z postanowieniami statutu.

Ze zdarzenia przyszłego opisanego przez Wnioskodawcę wynika, iż Spółdzielnia przejęła lokale zakładowe nieodpłatnie, zatem w związku z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.) z tytułu przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności lokalu Wnioskodawca może jedynie żądać spłaty zadłużenia z tytułu opłat wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

W świetle cyt. wyżej przepisów art. 29 ust. 1, 6 i 7 ww. ustawy stwierdzić należy, iż nie występuje podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w związku z ww. przekształceniem lokatorskiego prawa do lokalu w sytuacji przedstawionej we wniosku.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe, bowiem czynność ustanowienia w miejsce lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego prawa odrębnej własności lokalu jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, lecz korzystającą ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.