Teza:

Wynajem przez Spółdzielnię Mieszkaniową dodatkowych pomieszczeń w budynkach mieszkaniowych (garderoby, spiżarnie, piwnice) jest wynajem na cele mieszkaniowe tj. usługą zwolnioną od VAT.

SM ... zwróciła się z wnioskiem o udzielenie przedmiotowej interpretacji w związku z tym, iż w budynkach mieszkalnych będących jej własnością, a położonych na gruntach pozostających w jej użytkowaniu wieczystym występuje dodatkowe pomieszczenia, które nie stanowią części składowych ani przynależności lokali mieszkalnych przydzielonych członkom na zasadzie spółdzielczych praw lokatorskich lub własnościowych do lokali mieszkalnych. Te dodatkowe pomieszczenia położone są w piwnicach lub na wyższych kondygnacjach i powstały zazwyczaj na skutek dokonanych przeróbek budowlanych w budynku np. likwidacji zsypów, zabudowy suszarni itp.). Pomieszczenia te nie zostały włączone w obręb lokali mieszkalnych i nie zostały zakwalifikowane jako pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych. Sposób wykorzystania opisanych powyżej pomieszczeń związany jest z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych przez ich użytkowników, jako druga piwnica, garderoba, spiżarka itp. Z użytkownikami dodatkowych pomieszczeń zawiera się umowy najmu i pobiera z tego tytułu opłaty.

Organ podatkowy I instancji dokonując oceny prawnej stanowiska SM ... zawartego we wniosku o udzielenie przedmiotowej pisemnej interpretacji, podzielił to stanowisko przyjmując, iż ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 zwalnia od podatku czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych członków spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych lub na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych nie będących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1116 ze zm.). Powyższe przepisy nie regulują jednak kwestii zwolnienia od podatku VAT opłat za wynajmowanie dodatkowych pomieszczeń, które nie stanowią części składowych ani przynależności lokali mieszkalnych, przydzielonych członkom na zasadzie spółdzielczych praw lokatorskich lub własnościowych do lokali mieszkalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1, 2, i 4 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903) samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu tej ustawy jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z takimi pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Takimi pomieszczeniami pomocniczymi mogą być piwnice, garderoby, spiżarki itp. Ich wynajem korzysta więc ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej ustawa o VAT). Przepis ten zwalnia bowiem od tego podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. Z kolei pod pozycją 4 tego załącznika wymienia się usługi w zakresie wydzierżawiania lub wynajmowania nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek mający w PKWiU symbol cyfrowy ..., z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na inne cele niż mieszkaniowe.

Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie rozpatrując sprawę przedmiotowej pisemnej interpretacji w trybie nadzoru przyjął, iż z powyższą ocena prawną nie można się zgodzić, ponieważ pomieszczenia wynajmowane przez skarżącą wykorzystywane są w taki sam sposób jak pomieszczenia przynależne. Istota rozstrzygnięcia sprowadza się do ustalenia czy pomieszczenia przynależne służą, zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi. Definicja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) jednoznacznie wskazuje, iż z lokalem mieszkalnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy jest on przeznaczony na stały pobyt ludzi. W skład takiego lokalu mogą wchodzić pomieszczenia pomocnicze- służące ze względu na ich lokalizację w bloku mieszkalnym, bezpośrednio zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych, oraz pomieszczenia przynależne tj. piwnica, strych, komórka, garaż, które znajdują się poza lokalem mieszkalnym. Z powyższego wynika, iż pomieszczenia przynależne nie są ze swojej istoty "przestrzenią" przeznaczoną dla bezpośredniego zaspakajania potrzeb mieszkaniowych, jednakże zgodnie z wolą, ustawodawcy należy je w sensie prawnym traktować jako część składowa lokalu, mieszkalnego. Jest to swego rodzaju fikcja prawna, gdyż w sensie funkcjonalnym służą, one zaspakajaniu innych potrzeb osób korzystających z lokalu mieszkalnego. Takimi potrzebami są np. potrzeby w zakresie przechowywania rzeczy ruchomych. Dlatego przedmiotowa pisemna interpretacja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia powołanych przepisów ustawy o odrębnej własności lokali i jako taka musiała zostać zmieniona. W konsekwencji należy przyjąć, iż wynajem przez SM ... spornych pomieszczeń podlega opodatkowaniu VAT z zastosowaniem podstawowej stawki podatku.

W skardze SM ... wniosła o uchylenie obu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z powodu:

1) naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z poz. 4 załącznika nr 4 do tej ustawy poprzez przyjęcie, że usługi wynajmu nieruchomości na piwnice, garderoby, spiżarnie itp. nie stanowią usług w zakresie wynajmowania nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek;

2) naruszenia przepisu art. 2 ust. 2 i 4 ustawy o własności lokali poprzez przyjęcie, że pomieszczenia pomocnicze nie służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowi, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest "wydzielona trwałymi ścianami w budynku izba lub zespół izb przeznaczony na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych". O tym więc czy dane pomieszczenie (lokal) jest przeznaczone na cele mieszkalne decyduje to, czy służy ono zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi. Natomiast przepis art. 2 ust. 4 tej ustawy nie dotyczy kwestii przeznaczenia pomieszczeń przynależnych, a stanowi jedynie szczególna regulację, która określa co stanowi część składowa lokalu (niekoniecznie mieszkalnego). Przykładowe wyliczenie zawarte w powyższym przepisie wskazuje, że pomieszczenia przynależne mogą mieć charakter mieszkalny lub nie. O tym czy dane pomieszczenie ma charakter mieszkalny czy nie, decyduje sposób jego wykorzystania. I tak przechowywanie rzeczy w pomieszczeniach przynależnych stanowi realizowanie potrzeb mieszkaniowych. Trudno bowiem założyć, że za realizację potrzeb mieszkaniowych można uznać wyłącznie przebywanie ludzi w lokalu. W pomieszczeniach pomocniczych sa również przechowywane rzeczy. Należałoby również zająć stanowisko, że nie służą one zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

W tym stanie rozpoznawanej sprawy skarga jest uzasadniona. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 200 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DZ. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.)

Referencje