Pytanie:

Czy przeniesienie własności nieruchomości w zamian za dożywocie rodzi obowiązek w zakresie podatku VAT?

Z dołączonego do wniosku o interpretacje aktu notarialnego dot. umowy o dożywocie wynika, iż prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki wraz z prawem własności budynku mieszkalnego wnioskodawca nabył w drodze umowy sprzedaży sporządzonej dnia 8 grudnia 1993 r. a następnie decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 22 października 1998 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki zostało przekształcone w prawo własności.

Ocena prawna stanu faktycznego

Zgodnie z zapisem a rt. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in.:

odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju..

Na podstawie art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Umowa o dożywocie to umowa zobowiązująca, odpłatna i wzajemna oraz ze względu na uzależnienie ciężaru świadczeń przypadających na rzecz dożywotnika od nie dającej się z góry określić długości życia uprawnionego - umowa losowa.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy stawka podatku wynosi 22 %, z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 zwalnia się od podatku: dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze;

Przez towary używane, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się zgodnie z zapisem art. 43 ust. 2 ustawy: budynki i budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat; pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

Jednocześnie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe;

Zgodnie z zapisem art. 29 ust. 5 ustawy w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Zatem w przypadku gdy przedmiotem dostawy są budynki lub budowle trwale z gruntem związane albo części tych budynków lub budowli, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży budynków (budowli) trwale związanych z gruntem, wraz z ceną gruntu.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zwolnienie przedmiotowe z art. 43 ust. 1 pkt 2 jest uwarunkowane spełnieniem łącznie dwóch przesłanek:

1. przedmiotowa nieruchomość musi posiadać status towaru używanego
2. z tytułu jej zakupu nabywcy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z przedstawionego we wniosku o interpretacje stanu faktycznego wynika, iż w przypadku przedmiotowej nieruchomości - od końca roku w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło 5 lat (z aktu notarialnego dołączonego do wniosku o interpretacje wynika, iż w dniu zakupu przedmiotowej nieruchomości tj. w dniu 8 grudnia 1993 r. przedmiotowa działka była zabudowana budynkiem mieszkalnym); ponadto zgodnie z treścią wniosku podatnik nie odliczył podatku VAT z tytułu jego zakupu.

Ponadto przedmiotowa nieruchomość nie jest obiektem o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 tj. nie ma być zasiedlona lub zamieszkana po raz pierwszy.

W związku z powyższym, przeniesienie w zamian za dożywocie własności nieruchomości, która spełnia warunki uznania jej za towar używany, podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2.