Istota interpretacji:

Czy po dniu 1 stycznia 2009 r. ustanowienie praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych powstałych po przebudowie lokali usługowych będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca - Spółdzielnia Mieszkaniowa, dokonał przebudowy lokali usługowych usytuowanych w budynkach mieszkalnych na lokale mieszkalne. Lokal usługowy znajdujący się na parterze budynku podzielono ścianami trwałymi na dwa lokale mieszkalne, a lokal usługowy na XI kondygnacji przerobiono na lokal mieszkalny.

Budynki mieszkalne, w których dokonano przebudowy lokali oddane były do użytku w roku 1977 i w roku 1983. Nakłady poniesione w roku 2008 na przebudowę lokali jako ulepszenie środków trwałych wynoszą odpowiednio 42% i 28,7% wartości początkowej lokali. Spółdzielnia nie odliczała w roku 2008 podatku VAT z faktur za wykonane roboty budowlane związane z przebudową lokali z usługowych na mieszkalne. Wnioskodawca zgłosił do urzędu miasta zmianę sposobu użytkowania lokali na lokale mieszkalne. Na lokal, w którym dokonano przebudowy na dwa lokale mieszkalne urząd miasta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych ze zmianą funkcji lokalu usługowego na dwa lokale mieszkalne.

Po dniu 1 stycznia 2009 r. Spółdzielnia zamierza na lokale po przebudowie ustanowić w drodze przetargu prawa odrębnej własności do lokali mieszkalnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy po dniu 1 stycznia 2009 r. ustanowienie praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych powstałych po przebudowie lokali usługowych będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług...

Zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie praw do lokali mieszkalnych po dniu 1 stycznia 2009 r. powstałych po przebudowie lokali usługowych jest zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o podatku VAT.

W ocenie Spółdzielni w ww. lokalach nie występuje pierwsze zasiedlenie ponieważ lokale po wybudowaniu w latach 1977 i 1983 zostały wydane pierwszemu użytkownikowi na działalność usługową. W lokalach wcześniej użytkowanych nastąpi jedynie zmiana funkcji użytkowania lokali na lokale mieszkalne. Wnioskodawca z faktur za przebudowę lokali nie odliczał podatku VAT. W związku z powyższym, zdaniem Zainteresowanego, ustanowienie praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych po przebudowie będzie podlegało zwolnieniu od podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008 r., przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

W oparciu o art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Podstawowa stawka podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne: 7%, 3% i 0%. Ustawodawca daje także podatnikom możliwości stosowania zwolnień podatkowych.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie - art. 2 pkt 14 ustawy - rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1. wybudowaniu lub
2. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Ponadto w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ww. ustawy zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Jak stanowi przepis art. 43 ust. 7a ustawy o VAT, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

Należy podkreślić, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1. są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2. złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że po dniu 1 stycznia 2009 r. Wnioskodawca zamierza w drodze przetargu ustanowić prawa odrębnej własności do lokali mieszkalnych powstałych po przebudowie lokali usługowych. Budynki mieszkalne, w których znajdują się przedmiotowe lokale były oddane do użytkowania w latach 1977 i 1983. Nakłady poniesione przez Spółdzielnię w roku 2008 na przebudowę ww. lokali - ulepszenie środków trwałych, wynoszą odpowiednio 42% wartości początkowej obiektu - w przypadku lokali usytuowanych na parterze budynku i 28,7% - w przypadku lokali znajdujących się na XI kondygnacji. Wnioskodawca nie odliczał podatku VAT z faktur dokumentujących wykonane roboty budowlane.

Mając na uwadze powyższą analizę przepisów tut. Organ stwierdza co następuje.

Ustanowienie prawa odrębnej własności do lokalu wpisuje się w cyt. wyżej definicję dostawy towarów, a zatem na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W sprawie będącej przedmiotem zapytania, ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego w wyniku przebudowy lokalu usługowego znajdującego się na XI kondygnacji, na który Wnioskodawca poniósł nakłady stanowiące 28,7% wartości początkowej środka trwałego, spełnia warunki do skorzystania ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Przesłanek do skorzystania z ww. zwolnienia nie spełnia natomiast czynność ustanowienia praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych znajdujących się na parterze budynku, w związku z których przebudową Wnioskodawca poniósł wydatki w wysokości 42% wartości początkowej. W tym przypadku bowiem, z uwagi na treść art. 2 pkt 14 lit b ustawy o VAT, dostawa nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia, a to z kolei wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Dla dostawy (ustanowienia praw odrębnej własności) ww. lokali, może mieć natomiast zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, pod warunkiem jednak, że w odniesieniu do wydatków na ulepszenie Podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Podkreślenia wymaga, iż w przedmiotowej sprawie ważne jest czy Spółdzielni przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego - bez znaczenia natomiast pozostaje fakt, że Wnioskodawca nie skorzystał z prawa do odliczenia z faktur dokumentujących wykonane roboty budowlane.

Literalne brzmienie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT wskazuje bowiem, że jednym z warunków skorzystania ze zwolnienia jest to, by podatnik nie poniósł wydatków na ulepszenie (budynków, budowli lub ich części) w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeśli je poniósł, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Warunku tego nie stosuje się wyłącznie w sytuacji, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (vide art. 43 ust. 1 pkt 7a ustawy o VAT).

Powyższe dowodzi jednoznacznie, że intencją ustawodawcy było to, by z ww. zwolnienia - zgodnie z zasadą neutralności podatku VAT - można było skorzystać wyłącznie jeśli w odniesieniu do wydatków poniesionych na ulepszenie, podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia, a nie w sytuacji, gdy podatnik z prawa do odliczenia nie skorzystał.

Zgodnie z generalną zasadą zawartą w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi podatku VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że jeżeli Wnioskodawca nakłady na przebudową lokalu usługowego ponosił w celu ustanowienia prawa odrębnej własności do powstałych w wyniku przebudowy lokali mieszkalnych i przy czynności tej miał zamiar skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT, to prawo do odliczenie podatku od poniesionych nakładów nie przysługiwało. W tej sytuacji dostawa lokali mieszkalnych znajdujących się na parterze budynku, powstałych z przebudowy lokalu usługowego może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a cyt. ustawy.

Reasumując, ustanowienie praw odrębnej własności do lokali mieszkalnych powstałych z przebudowy lokali usługowych korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, z tym że w przypadku lokali usytuowanych na parterze budynku warunkiem zastosowania tego zwolnienia jest przyjęcie założenia, że już w chwili ponoszenia nakładów na przedmiotowe lokale Wnioskodawca planował wykorzystać je do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT.

Należy zaakcentować, że tut. Organ uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, jednakże w oparciu o inne uzasadnienie prawne analizowanego problemu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.