Istota interpretacji:

Powstanie obowiązku podatkowego przy przeniesieniu na rzecz członka spółdzielni własności lokalu w 2008 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółdzielnia po 1 maja 2004 r. ustanowiła 190 spółdzielczych lokatorskich praw do lokali mieszkalnych. Mieszkania zostały przydzielone z ruchu ludności, nie były więc zasiedlone po raz pierwszy. Wnioski o przeniesienie w odrębną własność złożyła większość członków Spółdzielni. Wnioski te będą realizowane sukcesywnie w ciągu 2008 r.

Ustanowienie spółdzielczych praw do lokali mieszkalnych (lokatorskie, własnościowe i odrębna własność), zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług jest dostawą towarów i zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 10 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego. W przypadku tych czynności podstawą opodatkowania zgodnie z art. 29 ust.6 jako kwotę należną przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo mieszkaniowego pomniejszoną o kwotę należnego podatku.

W świetle art. 43 ust. 1 pkt 10 zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe.

Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się wydanie pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu.Spółdzielnia od roku 1993 nie buduje nowych mieszkań, ostatni budynek mieszkalny został oddany do użytkowania, zasiedlony i zamieszkały po raz pierwszy w roku 1992.Spółdzielnia ustanawiając prawa do lokali mieszkalnych stosuje zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 uznając, że lokale mieszkalne nie są zasiedlane i zamieszkałe po raz pierwszy.

Zgodnie z art. 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu.

W przypadku gdy ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004r., a zawierana jest umowa o przeniesienie własności lokalu przepisów ustawy o VAT Wnioskodawca nie stosuje, wynika to z art. 153 ustawy VAT. Wszelkie inne sytuacje rodzą obowiązek podatkowy.

Podstawę opodatkowania w przypadku przeniesienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (ustanowionego po 1 maja 2004) w odrębną własność lokalu reguluje art. 29 ust 8 ustawy VAT, który dotyczy tylko zmiany statusu w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Podstawą opodatkowania wg tego przepisu jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszonego o kwotę podatku.Podstawa ta zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o VAT jest opodatkowana 0% stawką VAT, która obowiązuje do 31 grudnia 2007r.

Wnioskodawca nie miał problemu z ustaleniem podstawy opodatkowania wg zapisu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który obowiązywał do 30 lipca 2007r. w brzmieniu "Na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego: wpłaty różnicy pomiędzy wartością rynkową lokalu a zwaloryzowaną wartością wniesionego całego wkładu mieszkaniowego albo jego części. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, to różnica pomiędzy wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, podlega zmniejszeniu o 50% wartości pomocy uzyskanej przez spółdzielnię zwaloryzowanej proporcjonalnie do aktualnej wartości rynkowej lokalu. Art. 12 ust. 2 - wysokość wkładu mieszkaniowego waloryzuje się proporcjonalnie do aktualnej wartości rynkowej lokalu." Wyliczona kwota wg tego przepisu pomniejszona o pierwotne umorzenie kredytu (które było odprowadzane do budżetu państwa) była przychodem Spółdzielni i wg przepisu art. 12 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych Wnioskodawca przeznaczał ją na uzupełnienie funduszu remontowego Spółdzielni.

Zmieniony art. 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który obowiązuje od 31 lipca 2007r. nie przewiduje już waloryzacji wkładu mieszkaniowego i wpłaty różnicy pomiędzy wartością rynkową lokalu a zwaloryzowaną wartością wniesionego wkładu mieszkaniowego. Do podstawy opodatkowania można więc wliczyć wyłącznie wpłaty z tytułu uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową - takie zobowiązania u Wnioskodawcy nie występują, oraz spłatą zadłużenia z tytułu opłat eksploatacyjnych, a te są zwolnione z VAT.

Obecnie członkowie, którzy posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do mieszkania uzyskują własność mieszkania po dokonaniu wpłaty nominalnej (pierwotnej) kwoty umorzonego kiedyś przez państwo kredytu budowlanego. Te pieniądze Spółdzielnia oddaje w całości do budżetu państwa. Spółdzielnia nie uzyskuje więc przychodu, nie ma podstawy opodatkowania, a to oznacza, że nie ma od czego naliczać podatku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przy przeniesieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w własność odrębną można zastosować zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, w warunkach Spółdzielni, która posiada stare zasoby mieszkaniowe, ostatnie pierwsze zasiedlenie odbyło się w 1992 roku, i przy kolejnym ustanawianiu praw do lokali mieszkalnych stosować należy zwolnienie z VAT określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to również przeniesienie tych samych praw w odrębną własność powinno być też objęte powyższym zwolnieniem.

Dodatkowo Wnioskodawca wskazał, iż nie ulepszał budynków mieszkalnych, ani też nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że za dostawę towarów zostały uznane czynności, z którymi związane jest wydanie lokalu lub domu jednorodzinnego przez spółdzielnię na rzecz jej członka. Ustanowienie na rzecz członka spółdzielni wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy praw, umożliwia mu postępowanie z towarem (lokalem) jak właściciel.

Przeniesienie prawa odrębnej własności lokalu - zarówno dokonywane przez spółdzielnię na rzecz członka, któremu przysługuje prawo spółdzielcze do lokalu, jak i dokonywane na "wolnym rynku" - stanowić będzie dostawę. W tym przypadku lokal, będący odrębną własnością, stanowi część nieruchomości, a więc jest towarem. Zatem przeniesienie prawa własności do tego towaru stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów lub ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. W myśl ust. 7 cyt. artykułu zwolnienie nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8. W artykule tym określono podstawę opodatkowania, jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawarta umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu.

Mając na uwadze powyższe, w opisanej przez Wnioskodawcę sytuacji, gdy na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, Spółdzielnia zawiera z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu, powyższa czynność nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać zanieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.