Pytanie:

Zdaniem Strony zdyskontowane odsetki stanowiące wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi finansowej (kredytowanie) są zwolnione od podatku od towarów i usług, natomiast prowizja stanowiąca wynagrodzenie za pozostałe usługi świadczone w ramach ww. umowy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%.

Z ekonomicznego punktu widzenia, usługi Strony polegają na finansowaniu należności handlowych wynikających z faktur, poprzez udostępnienie ustalonych pomiędzy Stroną a cedentem środków pieniężnych przed wymagalnym i określonym w treści faktury odroczonym terminem zapłaty. W ramach umów ramowych Strona nabywa od cedenta wierzytelności. Wraz z nabytą przez Stronę wierzytelnością przechodzą na Stronę wszelkie prawa związane z tą wierzytelnością, nie przenosząc jednak na Stronę żadnych obowiązków cedenta, wobec dłużnika, w szczególności obowiązków wynikających z poszczególnych kontraktów handlowych. Na podstawie umów ramowych zawierane są poszczególne umowy przelewu wierzytelności dotyczące każdej z osobna wierzytelności przedstawionej przez cedenta do przelewu. Każda z umów ramowych przewiduje swymi postanowieniami katalog tzw. przypadków rozwiązania, których zaistnienie skutkować może zwrotnym przelewem uprzednio przelanych na Stronę wierzytelności - ze Strony na cedenta. Z chwilą zawarcia umowy przelewu wierzytelności Strona nabywa wierzytelność, z reguły w zakresie nominalnej wartości kwoty wierzytelności. Płatność na rzecz cedenta pomniejszona jest o kwotę odsetek należnych Stronie z tytułu finansowania i ustalonych zgodnie z warunkami umowy ramowej. Odsetki z tytułu finansowania wynikają z okoliczności, iż Strona płaci cenę za wierzytelność, ale musi oczekiwać na zapłatę należności z faktury określony czas, w tym czasie finansując zbywcę wierzytelności - cedenta. Jednocześnie z tytułu zawarcia każdej z umów przelewu wierzytelności cedent płaci Stronie ustaloną kwotę prowizji. Cedent równocześnie jest zobowiązany do zapłaty Stronie kosztu z tytułu przygotowania dokumentacji niezbędnej dla potrzeb opracowania oraz wprowadzenia w życie umowy ramowej lub umów przelewu wierzytelności zawieranych w jej wykonaniu.

Strona zawiera zasadniczo trzy typy standardowych umów. W stosunku do poszczególnych klientów zmianie podlegają warunki umowy ramowej, w szczególności odzwierciedlając faktyczny stan i tryb realizacji transakcji handlowej, rodzaju dokumentów, które winny być złożone przez cedenta przy składaniu wniosków o dyskonto, natomiast wszelkie przedmiotowo istotne warunki umowy ramowej pozostają standardowe i znajdują oparcie w jednolitej procedurze stosowanej przez Stronę. Zasadnicze umowy ramowe zawierane przez Stronę dotyczą przelewu wierzytelności z kontraktów handlowych, w których to katalog przypadków rozwiązania obejmuje m.in. przypadek nie dokonania przez dłużnika na rzecz Strony zapłaty określonej kwoty wierzytelności w określonym postanowieniami umowy ramowej terminie, tzw. faktoring niewłaściwy, przelewu wierzytelności z kontraktów handlowych, w których to katalog przypadków rozwiązania nie obejmuje przypadku nie dokonania przez dłużnika na rzecz Strony zapłaty określonej kwoty wierzytelności w określonym postanowieniami umowy ramowej terminie, tzw. faktoring właściwy, przelewu wierzytelności z kontraktów handlowych w których Strona może skorzystać z dwóch opcji: zawierać umowy przelewu określonych wierzytelności, w ramach których każda z wierzytelności nabywana jest przez Stronę za cenę równą nominalnej wartości danej wierzytelności, która zostanie otrzymana przez Stronę od dłużnika celem zapłaty danej wierzytelności.
Zapłata danej ceny dokonywana jest po otrzymaniu przez Stronę zapłaty od dłużnika i w kwocie stanowiącej jej równowartość albo pod warunkiem uprzedniego zawarcia umowy przelewu- zawierać umowy dyskonta wierzytelności, tj. udzielać cedentowi finansowania w stosunku do określonych wierzytelności, w ramach których każda z wierzytelności nabywana jest przez Stronę za cene równą nominalnej wartości danej wierzytelności uwzględniającą kalkulacje odsetek należnych Stronie. Zapłata ceny dokonywana jest przez Stronę po potrąceniu prowizji.

W związku z tym Strona zwróciła się o potwierdzenie stanowiska dotyczącego podstawy opodatkowania oraz stawki podatku od towarów i usług, tj. czy podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług według stawki 22 % stanowi kwota prowizji z tytułu usług realizowanych w ramach umowy ramowej, to jest: opłata aranżacyjna, opłata za obsługę transakcji oraz prowizja za przekazywanie powiadomień od dłużników, natomiast należności za czynność finansowania, czyli kwota odsetek pobranych z góry ( tzn. dyskonta ) lub też pobranych/skalkulowanych w odrębny sposób, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarów usług jako wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług finansowych.

Zdaniem Strony zdyskontowane odsetki stanowiące wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi finansowej (kredytowanie) są zwolnione od podatku od towarów i usług, natomiast prowizja stanowiąca wynagrodzenie za pozostałe usługi świadczone w ramach ww. umowy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwolnione zostały od podatku usługi pośrednictwa finansowego, z wyłączeniem usług ściągania długów oraz faktoringu (pkt 5). O tym czy, świadczone przez Stronę usługi, stanowiące przedmiot wniosku, są czy też nie są zwolnione od podatku na podstawie ww. przepisu, decyduje więc zaliczenie do właściwego grupowania PKWiU.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. ustawy obrotem, stanowiącym podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług, jest kwota należna z tytułu sprzedaży (pojęcie to zgodne z art. 2 pkt 22 ustawy obejmuje również świadczenie usług), pomniejszona o kwotę należnego podatku. W myśl powołanego przepisu kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. W związku z tym, co do zasady, podstawa opodatkowania w przypadku umów faktoringu lub umów o podobnym charakterze, obejmuje wszelkie składniki wynagrodzenia, niezależnie od postaci czy nazwy, należne faktorowi od faktoranta z tytułu zawartej umowy. Obok prowizji odsetki dyskontowe stanowią zatem element świadczenia należnego usługodawcy (faktorowi) od nabywcy (faktoranta). Jako takie powinny więc być uwzględniane w podstawie opodatkowania z tytułu świdczenia usługi faktoringu. Umowa faktoringu, jak i pozostałe tego rodzaju umowy należy do tzw. umów nienazwanych, tj. takich, które nie zostały zdefiniowane na gruncie obowiązującego prawa cywilnego. Przez umowę faktoringu powszechnie rozumie się umowę, którą faktorant przenosi na faktora wierzytelność, a faktor zobowiązuje się zapłacić faktorantowi jej wartość nominalną pomniejszoną o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora oraz świadczyć na jego rzecz dodatkowe usługi.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego fakt, iż w przypadku wykupu wierzytelności niewymagalnych pobieranie odsetek w formie dyskonta stanowi wynagrodzenie za finansowanie faktoranta, co w tej części upodabnia faktoring do usług kredytowych, pozostaje co do zasady bez znaczenia dla oceny, iż mamy do czynienia z jedną acz kompleksową usługą, określoną mianem faktoringu, w ramach której finansowanie ma charakter uboczny. Niemniej jeżeli w zawartej umowie zostało ono wyraźnie wyodrębnione, także w części dotyczącej wynagrodzenia, za możliwe uznać należy traktowanie go jako odrębnej usługi kredytowej, zwolnionej od podatku zgodnie z powołanym wyżej art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważa, iż nie jest uprawniony ani obowiązany w ramach interpretacji prawa podatkowego udzielanej w trybie art. 14a i nast. ustawy - Ordynacja podatkowa do dokonywania lub oceny poprawności zaklasyfikowania wskazanych usług. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005r. (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych do zaklasyfikowania usług lub wyrobów (wg PKWiU) zobowiązany jest odpowiednio usługodawca lub producent (importer) danego wyrobu. W przypadku trudności z zaklasyfikowaniem usług należy zwrócić się o opinię klasyfikacyjną do właściwego urzędu statystycznego.

Referencje