Pytanie:

Czy dokonanie zamiany lokalu mieszkalnego (przez podatnika podatku od towarów i usług) na inny lokal mieszkalny (z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Pytanie Wnioskodawcy: Czy dokonanie zamiany lokalu mieszkalnego (przez podatnika podatku od towarów i usług) na inny lokal mieszkalny (z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką stawką VAT należy opodatkować tę czynność?

Stanowisko Wnioskodawcy: Czynność zamiany towaru, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 oraz art. 7 pkt 1, jest przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W przypadku dostawy obiektu budownictwa mieszkaniowego, który ma być zasiedlony lub zamieszkany po raz pierwszy, czynność tę należy opodatkować, stosując stawkę VAT w wysokości 7 % na mocy art. 43 pkt 1 ust. 10 oraz art. 146 pkt 1 ust. 2 lit. b ustawy.

W art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.Nr 54, poz.535 ze zm.) określono przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu ?Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, (...) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju?.

Przez dostawę towarów rozumie się, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W przypadku zamiany występuje również wynagrodzenie, którym jest otrzymanie innej rzeczy lub świadczenie usług. Oznacza to, iż w takim przypadku wynagrodzenie nie ma formy pieniężnej lecz jest określone w naturze.

Towarami, w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 6 tej ustawy, są: ?rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty?.

Z powyższego wynika, iż zamiana budynku lub jego części dokonywana przez podatnika podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Natomiast podstawę opodatkowania w przypadku zamiany towarów ustala się w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem przepis ten stanowi: ?Jeżeli należność jest określona w naturze, postawą opodatkowania jest wartość świadczenia obliczona na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek?.

Na podstawie art. 41 ust.1 tej ustawy ?stawka podatku wynosi 22 %, z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust.1?.

Ustawodawca przewidział również opodatkowanie niektórych towarów i usług niższymi (preferencyjnymi) stawkami podatku w wysokości 7 %, 3 % i 0 %.

Zasadą jest, że stawka podstawowa (22 %) obowiązuje dla wszystkich czynności opodatkowanych podatkiem za wyjątkiem tych, które zostały jednoznacznie wyłączone z tego kręgu i opodatkowane stawkami niższymi.

W myśl art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b w/w ustawy w okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007r. w odniesieniu do obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych stosuje się stawkę w wysokości 7 %. Według definicji zawartej w art. 2 pkt 12 przez ?obiekty budownictwa mieszkaniowego? rozumie się budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: 111 - Budynki mieszkalne jednorodzinne, 112 - Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, ex 113 ? Budynki zbiorowego zamieszkania ? wyłącznie: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurie, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z objaśnieniami wstępnymi do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych budynki dzielą się na mieszkalne i niemieszkalne. Budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ustawodawca zwolnił od podatku od towarów i usług świadczenie niektórych usług oraz dostawę niektórych towarów ? m. in. w art. 43 ustawy, jednakże zwolnienia te nie mają zastosowania w opisanym przypadku.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy zwolniono dostawę towarów używanych:?Zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze?.

Wymieniony w powyższym przepisie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stanowi: ?Zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe?. Ustawa definiuje ?pierwsze zasiedlenie? w art. 2 pkt 14 jako wydanie pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu.

Zatem zwolnienie określone tym przepisem nie obejmuje lokali mieszkalnych zasiedlanych po raz pierwszy; zwolnienie to dotyczy dostawy lokali mieszkalnych w części przeznaczonej na cele mieszkaniowe i to bez względu na upływ czasu jaki minął od zakończenia budowy, ale pod warunkiem, że nie są one wydawane pierwszemu nabywcy lub pierwszemu użytkownikowi do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu.

W świetle powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kwidzynie stwierdził, iż stanowisko Wnioskodawcy w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług zamiany lokalu mieszkalnego (stanowiącego część obiektu budownictwa mieszkaniowego), który ma być zasiedlony po raz pierwszy na inny lokal mieszkalny jest prawidłowe i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki w wysokości 7 %.