Pytanie:

W ocenie Podatnika może on, na podstawie § 62 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zmianami), stosować przy realizacji przedmiotowego projektu alternatywnie, według własnego wyboru, stawkę podatku 0% lub zwolnienie od tego podatku, natomiast podwykonawcy mają możliwość stosowania obniżonej do wysokości 0% stawki podatku od towarów i usług.

Stan faktyczny

Podatnik jest członkiem Konsorcjum realizującym Program PHARE SSG Rozwój Zasobów Ludzkich. Program ten jest finansowany ze środków pomocowych Unii Europejskiej PHARE 2001 oraz środków Państwa Polskiego w proporcji 75% i 25 %.

Stroną kontraktującą jest Rząd Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej reprezentowany przez Polską Agencję Przedsiębiorczości.

Pomiędzy liderem Konsorcjum a Podatnikiem została zawarta umowa ustalająca warunki współpracy przy realizacji kontraktu, którego ogólnym celem jest promocja możliwości zatrudnienia oraz wspieranie przedsiębiorczości, a także rozwiązywanie regionalnych problemów na rynku pracy, czyli zwalczanie bezrobocia.

Dla realizacji celów projektu Podatnik ma zamiar zlecić podwykonawcom - osobom prawnym i fizycznym, prowadzącym działalność gospodarczą będących podatnikami podatku od towarów i usług - część zadań.

Podatnik świadczy wyłącznie usługi z zakresu szkoleń zwolnione od podatku od towarów i usług i nie składa deklaracji podatkowych.

Ocena prawna stanu faktycznego

W stanie prawnym obowiązującym do 30 kwietnia 2004r. kwestia wysokości stawki podatku od towarów i usług stosowanej przy świadczeniu usług nabywanych za środki z pomocy zagranicznej została uregulowana w rozdziale 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zmianami).

I tak zgodnie z § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002r. Nr 27, poz. 268 z późn. zmianami) obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do świadczenia usług nabywanych za środki finansowe z pomocy zagranicznej, o których mowa w § 15 ust. 3-5, jeżeli zawarta została pisemna umowa o świadczenie tych usług, zarejestrowana przez Komitet Integracji Europejskiej. Przepis ust. 1 stosowało się również do świadczenia usług, których nabycie finansowane było w części ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej i w części z innych, własnych środków finansowych podatnika (ust. 1a).

Rozporządzenie to zostało wydane m.in. na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zmianami). Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych, w okresie do

31 grudnia 2005r., w drodze rozporządzenia, mógł obniżyć stawki podatku do wysokości 0% lub 7% dla niektórych towarów i usług oraz określić warunki stosowania obniżonych stawek. Korzystając z tego uprawnienia Minister Finansów w § 59 w/w rozporządzenia, dla towarów i usług wymienionych w

§ 60-65a), obniżył do wysokości 0% stawki podatku wymienione w art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, tj. stawki 22 % i 7%.

Obniżenie stawki podatku do wysokości 0 % nie miało zastosowania do świadczenia usług, które na mocy ustawy o VAT były zwolnione od tego podatku.

Natomiast możliwość zastosowania obniżonej do wysokości 0% stawki podatku od towarów i usług przez kontrahentów Podatnika występujących jako podwykonawcy przedmiotowego projektu, również uzależnione było od spełnienia warunków wynikających z § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002r. Nr 27, poz. 268 z późn. zmianami). Zatem możliwość taka występowała, gdy:

• usługa nabyta była w całości lub części za środki finansowe z pomocy zagranicznej,
• została sporządzona pisemna umowa o świadczenie tych usług (czyli umowa pomiędzy Podatnikiem a podwykonawcą)
• umowa ta została zarejestrowana w Komitecie Integracji Europejskiej.

Spełnienie powyższych warunków uprawniało również podwykonawców do zastosowania stawki podatku 0 %, z zastrzeżeniem, że świadczenie tych usług nie było z mocy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 z poźn. zmianami) zwolnione od tego podatku.

W stanie prawnym obowiązującym od dnia 01 maja 2004r. zastosowanie w przedstawionym przez Podatnika stanie faktycznym będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 z późn. zmianami), które to rozporządzenie wydane zostało m.in. na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 41 ust. 16 ustawy z dnia 22 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (DZ. U. Nr 54, poz. 535).

Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może obniżyć stawki podatku do wysokości 0%, 3 % lub 7 % dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług lub dla części tych dostaw lub części świadczenia usług oraz określić warunki stosowania obniżonych stawek, uwzględniając:

1. specyfikę obrotu niektórymi towarami i świadczenia niektórych usług;
2. przebieg realizacji budżetu państwa;
3. przepisy Wspólnoty Europejskiej.

Minister Finansów korzystając z powyższej delegacji ustawowej, postanowił, iż z mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 97, poz. 970 z późn. zmianami) stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 146 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy (czyli stawki: 22 %, 7 % i 3 %) obniża się do wysokości 0 % przy świadczeniu usług przez zarejestrowanych podatników oraz imporcie usług, nabywanych za środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, o której mowa w ust. 3 i 4, jeżeli zawarta została pisemna umowa o świadczenie tych usług, zarejestrowana przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej. W przypadku świadczenia i importu usług, których nabycie finansowane jest w części ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, o której mowa w ust. 3 i 4 i w części z innych środków finansowych, przepis ust. 1 stosuje się wyłącznie do tej części wartości usługi, która została sfinansowana ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej (ust. 2). Do usług, o których mowa w ust. 2, stosuje się obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku pod warunkiem, że w wystawionej fakturze określona została odrębnie część wartości usług finansowanych:

1. ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej;
2. z innych środków (ust. 5).

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, zarejestrowana umowa powinna zawierać określenie procentowego udziału środków bezzwrotnej pomocy(ust. 6).

Możliwość zastosowania obniżonej stawki podatku w wysokości 0% w stanie prawnym obowiązującym od 01 maja 2004r. również uzależniona jest od świadczenia usług, które opodatkowane są stawką podatku od towarów i usług w wysokości 22 %, 7 % lub 3 %, nie dotyczy natomiast usług, których świadczenie jest zwolnione od tego podatku.

Przedstawione wyżej warunki dotyczą również możliwości zastosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0 % przez kontrahentów Podatnika występujących jako podwykonawcy przedmiotowego projektu.

Preferencyjna stawka podatku VAT w wysokości 0% nie ma jednak zastosowania przy nabyciu za środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, gdy kwota podatku została zaliczona do objęcia kosztami kwalifikowanymi w rozumieniu przepisów regulujących zasady korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej.