W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Lxxxxx Dxxxxxxx Spółka z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dostarczania energii elektrycznej. Poważnym i kosztownym dla Spółki problemem jest fakt nielegalnego poboru energii, przez nieuprawnionych odbiorców. Jest to sytuacja, w której świadczeniobiorca bez wiedzy i zgody sprzedawcy wchodzi w posiadanie towaru w wyniku czynu zabronionego.

W razie wykrycia nielegalnego poboru energii Spółka zgodnie z przepisami Prawa energetycznego (art. 57 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 2003r.) pobiera opłaty na zasadach określonych w taryfie. Dla udokumentowania opłaty, mającej charakter sankcyjny, wystawiana jest faktura z tytułu nielegalnej dostawy energii, opiewająca na kwotę brutto równą wysokości naliczonego odszkodowania (opłaty), powiększona o należny podatek VAT.

Należy zaznaczyć, iż w tym zakresie Spółka zwracała się już do Lubelskiego Urzędu Skarbowego w piśmie L.dz. x z dnia 09.06.2004r. otrzymując odpowiedź nr y/04 z dnia 08.07.2004r. zgodną z własnym stanowiskiem, że "czynność ta nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Co za tym idzie, opłaty nakładane za nielegalny pobór energii nie podlegają ustawie od towarów i usług."

Następnie w tej samej sprawie Spółka otrzymała pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie nr PP.2-448/I/508/04 z dnia 21.01.2005r. korygujące wydaną wcześniej decyzję Lubelskiego Urzędu Skarbowego. Stwierdzono w nim, że nielegalny pobór energii podlega podatkowi VAT. Wobec czego Spółka (ówczesna Lxxxxx S.A.) dokonała stosownej korekty podatku VAT.

Na dzień dzisiejszy temat ten jest przedmiotem wielu wyroków wydanych przez sądy administracyjne. Jest już piąty pozytywny dla podatnika wyrok - 24 lipca 2007r. WSA w Gliwicach wydał wyrok w sprawie (III SA/GL 732/07), godząc się z argumentami podatnika, że opłaty za nielegalny pobór energii nie są opodatkowane. Uprzednio sądy administracyjne w innych, podobnych sprawach (I SA/GD 654/05, I SA/KR 850/05, I SA/BK 193/06) rozstrzygały tę wątpliwość, wydając wyroki zgodne z argumentacją podatnika - orzekając, że opłaty za nielegalny pobór energii nie są opodatkowane podatkiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy opłaty, będące odszkodowaniem za nielegalny pobór energii elektrycznej powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zdaniem wnioskodawcy:

Nielegalnie pobierana energia elektryczna jest przestępstwem przeciwko mieniu. Obciążenie opłatą za nielegalnie pobraną energię elektryczną nie jest sprzedażą, lecz ma charakter sankcji i jest odszkodowaniem za poniesione szkody wynikłe z kradzieży energii. Zdaniem Lxxxxxx Dxxxxxxx Spółki z o.o. czynność ta nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT i nie powinna być dokumentowana fakturą VAT.

Pomiędzy zakładem energetycznym i podmiotem dopuszczającym się kradzieży energii nie istnieje więź prawna, tym samym nie dochodzi więc do odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Świadczeniobiorca bez wiedzy i zgody sprzedawcy wchodzi w posiadanie towaru w wyniku popełnienia czynu zabronionego.

Art. 57 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 2003r. wyraźnie określa charakter pobieranej opłaty ustanawiając, iż "w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii z sieci przedsiębiorstwo energetyczne pobiera opłaty za nielegalnie pobrane paliwo lub energię w wysokości określonej w taryfach lub dochodzi odszkodowania na zasadach ogólnych".

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT "przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...)."

Naliczana opłata za nielegalny pobór ma charakter naprawczy, jest zadośćuczynieniem, natomiast w żadnym przypadku nie wyczerpuje definicji dostawy towarów i świadczenia usług. Zdaniem Spółki nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) - w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii z sieci, przedsiębiorstwo energetyczne pobiera opłaty za nielegalnie pobrane paliwo lub energię w wysokości określonej w taryfach lub dochodzi odszkodowania na zasadach ogólnych.

Zatem ustawa Prawo energetyczne w sposób jednoznaczny uwzględnia dwa tryby regulowania należności za nielegalny pobór - opłatę taryfową (tj. według określonego cennika) oraz odszkodowanie.

Wysokość opłat jest określana na podstawie regulacji ustawowych dotyczących zasad kształtowania i kalkulacji taryf rozliczeniowych w obrocie paliwami gazowymi, energetycznymi i ciepłem. Zgodnie z przepisami Ministra Gospodarki poziom przedmiotowych opłat uzależniony jest m.in. od wielkości pobieranej mocy i zużycia energii, bądź też ryczałtowych wielkości zużycia energii.

Wprowadzony system odpłatności taryfowej za dostawę energii bez podpisanej umowy lub z naruszeniem jej warunków ma charakter jednoczłonowej odpłatności, w ramach której nie wyróżnia się odrębnie tak jak w innych systemach sankcyjnych, opłaty właściwej za pobrane świadczenie i opłaty sankcyjnej (karnej).

Zgodnie z art. 11A ust. 2(a) Szóstej dyrektywy z dnia 17 maja 1977 roku (77/388/EWG) na terenie kraju podstawę opodatkowania stanowią podatki, cła, opłaty i inne należności, z wyjątkiem samego podatku od wartości dodanej.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy - przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 2 - czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

W związku z powyższym, czynnościami wymienionymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług będą dostawy energii i paliw, których pobieranie zostało dokonane m.in.:

1. bez umowy zawartej ze sprzedawcą,
2. niezgodnie z warunkami określonymi w umowie
   
   

• za które pobierane są opłaty taryfowe (tj. według określonego cennika) stanowiące formę odpłatności za pobraną w ww. sposób energię lub paliwa.
  
  

W myśl art. 41 ust. 1 ustawy powyższe czynności będą podlegać w tym przypadku opodatkowaniu według stawki podatku od towarów i usług w wysokości 22 %.

O ile natomiast opłaty za nielegalny pobór energii dochodzone są w formie odszkodowania, o którym mowa w końcowej części art. 57 ust. 1 ww. ustawy Prawo energetyczne - odszkodowania te nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że organ podatkowy nie jest właściwy do dokonywania oceny przepisów innych ustaw, tj. w tym przypadku przepisów Prawa energetycznego oraz kwalifikacji przedmiotowych opłat na tle tej ustawy. To na Spółce ciąży obowiązek właściwego określenia charakteru pobieranych należności i zastosowanie opodatkowania (w przypadku gdy opłaty wynikają z ustalonych taryf) lub nieopodatkowanie (gdy opłaty mają formę odszkodowania).

Przytoczone przez Wnioskodawcę wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Uwzględniając powyższe, postanowiono jak na wstępie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

Referencje