Pytanie:

Czy będąc właścicielem budynku mieszkalnego z lokalami użytkowymi, w którym po trwającej nadbudowie i przebudowie, powstanie budynek usługowo-handlowo-mieszkalny z przeważającą funkcją mieszkalną (ponad 60%), dla całości robót remontowych będzie można zastosować stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 7%?

Zdaniem Wnioskującego powinien zastosować dla całości robót remontowych stawkę 7%, z uwagi na fakt, iż w przeważającej części jest to budynek mieszkalny. Stanowisko swoje Podatnik opiera na przepisie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w okresie od przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę w wysokości 7% w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych, związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą. Według Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynek mieszkalny sklasyfikowany w statystycznym grupowaniu KOB 11 to budynek w przeważającej mierze przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podstawowa stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%. Stosownie do zapisu art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a wyżej wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług, w okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę w wysokości 7% w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą. Natomiast w myśl art. 146 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy, przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego. Obiektami budownictwa mieszkaniowego są zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o podatku od towarów i usług budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: 111 - Budynki mieszkalne jednorodzinne, 112 - Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, ex 113 - Budynki zbiorowego zamieszkania - wyłącznie: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurie, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Wskazać należy, że nie zawsze budynki mają jednorodny charakter. W sytuacji, gdy część budynku wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, a pozostała część do innych celów, wówczas sposób zakwalifikowanie danego budynku znajduje się w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), stanowiące usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych, definiuje m. in. pojęcia takie jak:

- obiekty budowlane - to konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych;
- budynki - to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów.

Budynki dzielą się na mieszkalne i niemieszkalne:

- budynki mieszkalne - to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem,
- budynki niemieszkalne - to obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny.

Zaś całkowita powierzchnia użytkowa budynku obejmuje całą powierzchnię budynku z wyjątkiem:

- powierzchni elementów budowlanych m. in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów;
- powierzchni zajmowanych przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych;
- powierzchni komunikacji, np. klatki schodowe, dźwigi, przenośniki.

W przedmiotowej sprawie istotne jest zatem prawidłowe zaklasyfikowanie wnoszonego budynku do odpowiedniego symbolu Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, z uwagi na fakt, iż będzie to miało wpływ na stawkę podatku od towarów i usług w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych. Zgodnie z tym, co stwierdzono powyżej, podstawą zaliczenia obiektów budowlanych do poszczególnych zbiorów głównych, zbiorów i podzbiorów PKOB jest przeważające przeznaczenie danego obiektu.

Zastosowanie w przedmiotowej sprawie prawidłowej stawki podatku od towarów i usług do prowadzonych robót budowlanych uzależnione jest od zaklasyfikowania wznoszonego budynku, zgodnie z przeważającym przeznaczeniem tego budynku jako całości. W tym stanie faktycznym i prawnym, stwierdzić należy, iż jeśli wznoszony obiekt stanowić będzie budynek mieszkalny, wówczas wykonywane na nim roboty budowlane należy opodatkować stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, w przeciwnym wypadku zastosowanie znajdzie stawka w wysokości 22%.

Główne użytkowanie budynku powinno być określane następująco:

- należy określić jaki procent całkowitej powierzchni użytkowej przeznaczony jest na różne cele, zgodnie z grupowaniami klasyfikacji - na najbardziej szczegółowym poziomie,
- następnie obiekt budowlany klasyfikowany jest zgodnie z metodą "góra - dół": najpierw określa się sekcję - 1 cyfra (budynek lub obiekt inżynierii lądowej i wodnej), następnie dział na poziomie 2 znaków (budynek mieszkalny, budynek niemieszkalny, infrastruktura transportu, itp.) najbardziej znaczący w ramach sekcji, następnie grupę (3 cyfry) najważniejszą w ramach działu, klasę (4 cyfry) mającą największy udział w powierzchni użytkowej w ramach grupy.

Zgodnie z przedmiotowymi objaśnieniami do PKOB "budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynki niemieszkalne są to obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny."

W związku z powyższym należy wskazać, iż uznanie danego budynku mieszkaniowego za obiekt budownictwa mieszkaniowego skutkuje tym, iż wszelkie roboty budowlano - montażowe oraz remonty i roboty konserwacyjne związane z tym budynkiem korzystają z 7% stawki podatku VAT. Obejmuje to również te roboty, które dotyczą lokali przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Do takiego wniosku prowadzi porównanie brzmienia art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o VAT. W art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że stawka 7% dotyczy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych. W przypadku stawki 7% w odniesieniu do robót budowlano - montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych brak jest podobnego zastrzeżenia. Tym samym należy uznać, że 7% stawka podatku VAT obowiązuje do wszelkich robót budowlanych związanych z obiektami budownictwa mieszkaniowego, niezależnie od tego czy dotyczą lokali mieszkalnych czy innych lokali. Jeżeli zatem udział procentowy części mieszkalnej wynosi co najmniej 50% całkowitej powierzchni użytkowej, to budynek będzie budynkiem mieszkalnym i do jego budowy stosuje się stawkę VAT 7%.

Reasumując: do prowadzonych przez Podatnika usług należy zastosować stawkę VAT właściwą dla tego budynku jako całości, więc jeśli jest on klasyfikowany jako mieszkalny to właściwą stawką VAT będzie 7%.