Pytanie:

1. Czy producent kotłów prowadząc montaż swoich produktów może sprzedać kocioł c. o. wraz z usługą przy zastosowaniu stawki 7 %, czy musi bezwzględnie stosować stawkę 22 % ? 2. Czy firmy handlowo-usługowe sprzedające kotły na paliwa stałe wraz z usługą przyłącza tego kotła u klienta indywidualnego może stosować 7 % stawkę, czy też tak jak producent 22 % ? Zdaniem Spółki świadcząc usługę wykonania przyłącza przy użyciu własnych materiałów można dla całości usługi stosować 7 % stawkę podatku VAT.

Stan faktyczny :

Spółka jest producentem kotłów centralnego ogrzewania na paliwa stałe. Zdarza się, iż Spółka świadczy usługi remontu kotłowni - infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu - podczas którego montuje kotły centralnego ogrzewania własnej produkcji.

Ocena prawna stanu faktycznego :

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak wynika z art. 2 pkt 6 i art. 8 ust. 3 w/w ustawy - będące przedmiotem opodatkowania towary i usługi identyfikowane są na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a konstrukcja wielu przepisów ustawy wskazuje, iż wszelkie preferencje w stawce podatku od towarów i usług uzależnione są od zaklasyfikowania danego towaru/usługi do właściwego grupowania statystycznego, o wskazanym w ustawie symbolu PKWiU.

Podstawowa stawka podatku od towarów i usług dla dostawy towarów i świadczonych usług - poza wyjątkami wyszczególnionymi w w/w ustawie oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) - zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 w/w ustawy wynosi 22 %.

Jednakże na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy w okresie od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę podatku w wysokości 7 % w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.

Przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a) rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego (art. 146 ust. 2 w/w ustawy).

Zatem dla rozstrzygnięcia, jaka stawka podatku od towarów i usług jest właściwa dla czynności wykonywanych przez Podatnika istotne jest ustalenie, czy w danym przypadku mamy do czynienia z dostawą materiałów budowlanych (kotłów) opodatkowanych 22 % stawką podatku od towarów i usług , czy też z usługą budowlano-montażową lub remontową w budynku mieszkalnym, opodatkowaną obniżoną 7 % stawką tego podatku. O tym czy materiał może wchodzić do wartości usługi, czy też mamy do czynienia z wykonywaniem usług i dostawą towaru, decyduje rodzaj czynności i etap na jakim jest ta czynność wykonywana, z czym związana jest określona klasyfikacja statystyczna. Pamiętać należy również o tym, że podobnie jak to było w przepisach obowiązujących przed 1 maja 2004 r. także obecnie, każdy podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z prawidłowym zdefiniowaniem czynności (również w zakresie klasyfikacji) oraz prawidłowego jej opodatkowania.

Wskazać należy jednak, iż zgodnie z Zasadami Metodycznymi tworzenia grupowań statystycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (pkt 5.3.4) - Roboty instalacyjne i montażowe wykonywane na miejscu przeznaczenia są klasyfikowane w odpowiednich grupowaniach podkategorii wyodrębnionych w tym celu w ramach klas obejmujących instalowane (montowane) wyroby z następującymi zastrzeżeniami :

• roboty instalacyjne wykonywane przez producenta wyrobu siłami własnymi są klasyfikowane łącznie z wyrobem w tym samym grupowaniu,
• gdy w określonej klasie nie została wyodrębniona odpowiednia podkategoria dla robót instalacyjnych i montażowych, to czynności te klasyfikuje się w grupowaniu obejmującym dany wyrób,
• budowlane roboty instalacyjne i montażowe klasyfikuje się w dziale 45,
• roboty instalacyjne wykonywane przez sprzedawcę detalicznego, jako usługa związana ze sprzedażą określonego wyrobu klasyfikowane są tak jak handel detaliczny w odpowiednim grupowaniu działu 52.

Z przedstawionego stanu prawnego wynika zatem, iż stawka podatku VAT dla montowanych w budynkach mieszkalnych wyrobów uzależniona jest od tego, kto dokonuje montażu. Przesądza to bowiem, czy w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z dostawą towaru, czy usługą budowlaną. Producent, czy sprzedawca detaliczny dokonuje przede wszystkim w pierwszej kolejności dostawy towaru, a dopiero w dalszej kolejności świadczy usługę budowlaną jego montażu.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego - Podatnik wskazuje, iż jest producentem kotłów centralnego ogrzewania na paliwa stałe i jednocześnie świadczy usługi montażu zakupionych u niego kotłów, wykonując przy tym remont instalacji grzewczych w budynkach mieszkalnych.

Ad. 1. Jeżeli zatem Podatnik sprzedaje wyprodukowany przez siebie kocioł centralnego ogrzewania, a w cenie jego dostawy zawarta jest również usługa montażu przez Podatnika, to całość transakcji powinna być opodatkowana 22 % stawką podatku od towarów i usług, właściwą dla dostawy tego towaru.

Natomiast w przypadku, gdy usługa montażu kotła jest dodatkowym elementem ceny - to Podatnik w wystawionej fakturze VAT może odrębnie wykazać obrót z tytułu sprzedaży (dostawy) kotła - opodatkowany 22 % stawką podatku VAT i odrębnie obrót za wykonaną usługę jego montażu - opodatkowany przy spełnieniu warunków określonych w ustawie 7 % stawką podatku VAT na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zużyte do wykonania usługi inne, zakupione w tym celu przez Podatnika materiały mogą wchodzić w zakres usługi budowlano-montażowej (bez ich wyodrębniania w fakturze VAT) i mogą być opodatkowane wraz z usługą 7 % stawką podatku od towarów i usług.

Ad. 2. Powyższa zasada ma również zastosowanie do firmy handlującej materiałami budowlanymi, jeżeli jednocześnie świadczy ona usługi montażu zakupionych u siebie materiałów.

Dla zastosowania powyższych zasad opodatkowania nie ma znaczenia, czy zamawiającym usługę jest odbiorca indywidualny, czy też klient zbiorowy jak np. wspólnota mieszkaniowa. Istotnym jedynie jest bowiem, czy świadczona usługa dotyczy obiektów budownictwa mieszkaniowego, gdyż w stosunku do innych obiektów budowlanych zawsze będzie miała zastosowanie podstawowa 22 % stawka podatku od towarów i usług