Pytanie:

Wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia podmiotowego od podatku VAT i zajmuje się wykonywaniem następujących usług: tłumaczenia i usługi sekretarskie (PKWiU 74.85.Z), nauka języków obcych (PKWiU 80.42.A) oraz kształcenie ustawiczne dorosłych i pozostałe formy kształcenia gdzie indziej nie sklasyfikowane (PKWiU 80.42.B). Wnioskodawczyni ma wątpliwość co do tego czy wymagana jest od niej jakaś rejestracja? Stoi ona na stanowisku, iż przed dniem, w którym utraci prawo do zwolnienia, będzie miała obowiązek złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R.

Wnioskodawczyni ma wątpliwość co do tego czy wymagana jest od niej jakaś rejestracja? Stoi ona na stanowisku, iż przed dniem w którym utraci prawo do zwolnienia , będzie miała obowiązek złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R.

Ocena prawna stanu faktycznego

Stosownie do regulacji zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz 535 z późn, zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl przepisu art. 5 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Obowiązek rejestracyjny jest przedmiotem uregulowań art. 96 cytowanej ustawy. Na podstawie tego artykułu podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie z zapisem ust. 3 tego artykułu podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Z powyższego wynika, iż podatnicy zwolnieni z VAT nie muszą składać zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy. Ustawa (art. 96 ust. 3) nie zabiera im jednak prawa do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, co oznacza że mogą dokonać tego w terminie wcześniejszym, zanim utracą prawo do zwolnienia z VAT. Wcześniejsze złożenie formularza VAT-R nie oznacza wcale utraty prawa do zwolnienia podmiotowego. W taki przypadku, podmiot zostaje zarejestrowany jako "podatnik VAT zwolniony"

Zgodnie z art. 96 ust. 4 naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako "podatnika VAT czynnego" lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 - jako "podatnika VAT zwolnionego".

Podatnikiem Vat czynnym jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, obowiązany do zarejestrowania się jako podatnik wykonujący czynności opodatkowane określone w art. 5 ustawy i obowiązany do rozliczania się z podatku poprzez jego deklarowanie w formie podatku należnego, przy jednoczesnym uprawnieniu do odliczania lub zwrotu podatku naliczonego.

Natomiast podatnik VAT zwolniony to podatnik który nie ma obowiązku rejestrować się jako podatnik, gdyż jest podatnikiem zwolnionym podmiotowo od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy lub wykonującym wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3. Podatnik taki nie ma obowiązku deklarowania podatku należnego z tytułu wykonywanych przez siebie czynności, lecz jednocześnie nie ma uprawnienia do dokonywania odliczeń lub uzyskania zwrotu podatku naliczonego.

Ponadto zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 96 ust. 5 cytowanej ustawy jeżeli podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujący wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3 rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:

1. przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-13 oraz art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2. przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3. przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz w art. 113 ust. 1, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia;
4. przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9.

Reasumując: Podatnik tracący prawo do zwolnienia podmiotowego staje się automatycznie podatnikiem podatku VAT, co oznacza, że dotyczą go wszystkie obowiązki wynikające z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) także te w zakresie rejestracji - tzn podatnik taki musi dokonać zgłoszenia rejestracyjnego w terminach wynikających z art. 96 cytowanej ustawy.