Pytanie:

Czy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT oddanie przez mmiasto nieruchomości do używania na podstawie umów użyczenia?

W odpowiedzi na zapytanie "czy podlega opodatkowaniu oddanie przez miasto nieruchomości do używania na podstawie umów użyczenia" zawarte w piśmie z dnia 16.06.2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego stosownie do art. 14 a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami) uprzejmie informuje, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Pojęcie towarów zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również czynności wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1 - 5.

Pojęcie świadczenia usług zostało zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Ustawa jednak wprowadza wyłączenie od zasady określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 w których czynność nieodpłatnego świadczenia usług zrównano z czynnościami odpłatnymi, i tak stosownie do regulacji art. 8 ust. 2 ustawy - nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług. Powyższy przepis ma również zastosowanie gdy Podatnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa do odliczenia.
W przypadku świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika (art. 29 ust. 12 ustawy).

Mając na uwadze przedstawiony przez Podatnika stan faktyczny oraz powołane powyżej przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, co następuje:

Umowa użyczenia jest umową uregulowaną w art. 710 - 719 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z 1964 r. ze zmianami). Użyczenie jest umową, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy (art. 710 Kodeksu cywilnego). Z treści zapytania wynika, że pozyskane przede wszystkim w drodze komunalizacji nieruchomości miasto przekazało do używania na podstawie umowy użyczenia np. klubom sportowym, instytucjom kultury, stowarzyszeniom itp. działającym na terenie x, realizującym zadania będące również zadaniami miasta a wynikające z ustawy o samorządzie gminy. Uzyskane przez miasto nieruchomości w drodze komunalizacji nie były obciążone podatkiem od towarów i usług, a więc brak było możliwości jego odliczenia. Wydanie towarów na podstawie umowy użyczenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z zastrzeżeniem art. 8 ust. 2 ustawy. Jak wynika z przepisów art. 8 ust. 2 ustawy, jedynym istotnym warunkiem określającym kryterium zaliczenia czynności nieodpłatnego przekazania w użytkowanie nieruchomości do podlegających przepisom ustawy jest istnienie prawa do dokonywania odliczenia podatku naliczonego.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że jeżeli świadczenie przedmiotowej umowy użyczenia nie jest związane z prowadzeniem działalności, a Podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze świadczeniem przedmiotowej umowy użyczenia, w całości lub w części, to świadczenie tej umowy podlega opodatkowaniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1.

W przypadku, gdy czynność użyczenia dokonywana przez Urząd Miasta nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jako niewymieniona w art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ustawy, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.