Pytanie:

Czy udzielona pożyczka podatnikowi przez podmiot zagraniczny stanowi import usług?

W związku z powyższym Wnioskodawca zwraca się o potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie.

Zdaniem Wnioskodawcy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej zwanej ustawą o VAT, udzielanie pożyczek stanowi usługę finansową, tzw. usługę niematerialną. W przypadku, gdy usługi te są nabywane przez polskich podatników, miejscem ich świadczenia (i państwem opodatkowania) jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że u polskich pożyczkobiorców, będących podatnikami VAT, dochodzi do importu usług. W ocenie Wnioskodawcy jest to usługa zwolniona od podatku, a podatnicy nabywający usługi w zakresie pożyczek od zagranicznych pożyczkodawców winni wystawiać faktury wewnętrzne i rozliczać import usług. Zdaniem Podatnika w pozycji 32. deklaracji należy wykazać podstawę opodatkowania usługi pożyczki, tj. kwotę zapłaconych odsetek oraz niezapłaconych, lecz których termin uiszczenia minął.

Po przeanalizowaniu zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego oraz stanowiska Podatnika, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, tut. Organ stwierdza, co następuje:

Import usług to, zgodnie z zapisem art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, czyli osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna będąca usługobiorcą usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju.

Zgodnie z zapisem art. 17 ust. 2 ustawy o VAT przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się w przypadku świadczenia usług i dostawy towarów, od których podatek należny został rozliczony przez usługodawcę lub dokonującego dostawy towarów na terytorium kraju, z wyłączeniem usług określonych w art. 27 ust. 3 lub art. 28 ust. 3, 4, 6 i 7, oraz dostawy gazu w systemie gazowym lub energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca lub nabywca towarów. Jednakże w przypadkach wymienionych w art. 27 ust. 3 przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub stałe miejsce zamieszkania na terytorium kraju (art. 17 ust. 3 ustawy o VAT).

W świetle powyższego, aby została spełniona jedna z przesłanek importu usług, usługodawca powinien posiadać siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju (Rzeczypospolitej Polskiej). Nie jest zatem istotne, czy usługodawcą jest podmiot posiadający siedzibę (miejsce zamieszkania, pobytu) na terytorium Wspólnoty, czy też na terytorium państwa trzeciego.

Definicja importu usług nie stawia wprost wymogu, aby usługi te były faktycznie świadczone na terytorium kraju. Ze względu jednak na terytorialny charakter podatku od towarów i usług istotne jest określenie miejsca świadczenia, które decyduje o miejscu opodatkowania danej czynności, a w tym konkretnym przypadku wskazaniu Podatnika jako podmiotu zobowiązanego do rozliczenia podatku w ramach importu usług.

Udzielanie pożyczek Podatnik sklasyfikował jako usługę finansową, w miejscu tym tut. Organ zaznacza, iż nie jest organem właściwym do klasyfikacji przedmiotowych usług, świadczonych na rzecz Podatnika, poprzez przyporządkowanie ich do odpowiedniego grupowania PKWiU. Tut. Organ nadmienia, iż stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 89, poz. 844 ze zm.), do celów podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2006 r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU), stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.).

Zgodnie z przepisami art. 27 ust. 3 pkt 2) w zw. z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT w przypadku usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki, świadczonych na rzecz podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

W związku z powołanymi wyżej regulacjami prawnymi usługobiorca (Podatnik) będzie podmiotem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu usług i powinien, stosownie do zapisów art. 106 ust. 7 ustawy o VAT, wystawić fakturę wewnętrzną oraz wykazać obrót z tego tytułu w deklaracji podatkowej.

Na podstawie przepisów art. 19 ust. 1 i 4 w zw. z art. 19 ust. 19 ustawy o VAT obowiązek podatkowy z tytułu importu usług powstaje z chwilą wykonania usługi, jeżeli wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wykonania usługi. Pomimo, iż pożyczki udzielone zostały Wnioskodawcy przed dniem wejścia w życie ustawy o VAT, jak wynika z przestawionego stanu faktycznego, Podatnik na koniec każdego roku, zgodnie z umową, płaci odsetki od tych pożyczek, które stanowią formę wynagrodzenia za udostępnienie kapitału przez pożyczkodawcę. Jest to zatem usługa o charakterze ciągłym rozliczana w okresach kończących się wraz z upływem kolejnych lat kalendarzowych. Wiąże się to w ocenie tut. Organu z każdorazowym określeniem momentu powstania obowiązku podatkowego i rozliczeniem z tego tytułu podatku od towarów i usług.

Podstawą opodatkowania w imporcie usług, zgodnie z art. 29 ust. 17 ustawy o VAT, jest kwota, którą usługobiorca jest obowiązany zapłacić, z wyjątkiem gdy wartość usługi została wliczona do podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt 2 lub wartość usługi - na podstawie odrębnych przepisów - zwiększa wartość celną importowanego towaru albo w przypadku gdy podatek został rozliczony przez usługodawcę. W opinii tut. Organu podstawę opodatkowania, w przedmiotowym stanie faktycznym, będą stanowiły zarówno odsetki zapłacone jak również niezapłacone, ale wymagalne (których termin uiszczenia już minął) - stanowią ona bowiem kwotę należną usługodawcy z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi.

Jednakże, należy zauważyć, że usługi pośrednictwa finansowego (sekcja J ex (65-67), z pewnymi wyłączeniami) są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT (załącznik nr 4 poz. 3). Zatem Podatnik, w przypadku zaklasyfikowania usług udzielania pożyczek jako usług zwolnionych od podatku, powinien w fakturze wewnętrznej określić wartość usługi, z zaznaczeniem zwolnienia od podatku od towarów i usług, i kwotę tę z tytułu importu usług wykazać w odpowiedniej pozycji deklaracji.

Na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 89. poz. 852 ze zm.) obowiązuje wzór deklaracji VAT-7, gdzie w poz. 32 wykazuje się podstawę opodatkowania z tytułu importu usług.